İzmir, insanlık tarihinin 8,500 yıllık tarihine tanıklık ederken çok sayıda kutsal yere de ev sahipliği yapıyor. Buna rağmen tarih kokan bir şehir olarak hissetmek pek de mümkün değil. Tarihte bağrında birçok farklı dil, din ve kültür barındırmış şehrin tarihi miraslarının çoğu modern dünyanın ürettiği çarpık mimarinin arasında neredeyse görünmüyor.

Farklı inançların ibadetlerini yaptıkları İzmir’deki kutsal yerleri camiler, sinagog ve kiliseler ve diğer önemli kutsal yerlerin bir çoğu Kemeraltı olmak üzere İzmir coğrafyasına serpilmiş durumda. Meryem Ana’nın son yıllarını geçirdiği ev, dünyanın yedi harikasından Artemis Tapınağı, Müslüman nüfusun yoğunlaşmasıyla yapılan birbirinden güzel camiler şehrin sahip olduğu kültürel ve tarihi zenginliklerden yalnızca birkaçı.

İzmir’de Görülmesi Gereken Kutsal Yerler

1. Konak Yalı Camii

izmir kutsal yerler

İzmirli olmayanların kentin ruhunu en iyi hissedebileceği ilk durak Konak olmalı. İzmir’in en zarif yapılarından olan Konak Yalı Camii, Konak Meydanı’nın simgelerinden biri. Ayşe Hatun tarafından yaptırılan camii, yapıldığı dönemde deniz kenarında olduğu için başta Yalı Camii olarak da adlandırılmaya başlanmış. 18. yüzyıl Osmanlı mimarisi izleri taşıyan caminin yanında günümüze ulaşamayan bir medresenin de olduğu biliniyor. Enfes çini süslemeleri ve sekizgen mimarisiyle görülmeye değer İzmir camilerinden biri.

2. Kemeraltı Camii

Kemeralti Camii

Konak Meydanı‘nındaki Hükümet Konağı’ndan Kemeraltı bölgesine girdiğinizde sırasıyla karşınıza Kemeraltı Camisi, Başdurak Camisi, Kestanepazarı Camisi, Şadırvan Camisi ve sonunda da Hisar Camii çıkıyor karşınıza.

Yusuf Çavuşzade Ahmet Ağa tarafından 1671’de yaptırılan Kemeraltı Camii, günümüzde dükkanlar ve yapılar arasında sıkışmış durumda. İzmir’in önemli tarihi eserlerden olan camii, kübik yapısıyla dikkat çekici. Tek kubbeli ibadet alanı ve alçı süslemeleriyle görenleri etkilemeyi başaran caminin etrafında ayrıca medrese, kütüphane ve bir de sebil bulunuyor.

3. Başdurak Camii

izmir camileri

İzmir Kemeraltı camileri arasında yer alan Başdurak Camii, 1652’de Hacı Hüseyin  Ağa tarafından yaptırılmış. Evliya Çelebi’nin yazılarında Hacı Hüseyin’in tahıl tüccarı olduğu söylüyor. Daha önce medrese ile birlikte inşa edildiği, ancak medresenin daha sonradan yıkıldığı kaynaklarda geçiyor. Hacı Hüseyin Camii olarak da bilinen yapı kare planlı ve üzeri kubbe ile örtülü olup, alçı süsleme ve kalem işleriyle bezeli.

4. Kestane Pazarı Camii

kemeraltı camiler

Şadırvanaltı Camisi ile Başdurak Camisi arasında yer alan Kestane Pazarı Camii, Hacı Ahmet Ağa tarafından 1663’te yaptırılıyor. Kesme taş ve molozlardan yapılan iki katlı camii, alt katında dükkanlar ve depolar bulunuyor. Merdivenle çıkılan ve yakın zamanda camekanla çevrilen avlu kısmı, üç kubbeye sahip. Camii, kare biçimli ibadet mekanı ve avlu çevresindeki çok sayıda kubbesiyle ilgi çekiyor.

5. Şadırvan Camii

kemeraltı camileri

Şadırvanaltı Camisi olarak da bilinen Şadırvan Camii, 1636’dan günümüze gelen yapılar arasında. Adını, buranın yanında ve altında bulunan sekiz sütunlu şadırvandan alan camiinin altında bir de çarşı bulunuyor. Geniş ve yuvarlak bir kemer içinde mermer mihraba sahip yapı, ayrıca tek şerefeli bir minare ve kütüphaneye de ev sahipliği yapıyor.

6. Hisar Camii

izmirin kutsal yerleri

İzmir’in en büyük camisi olan Hisar Camii, kaynaklara göre 1597’de Yakup Bey tarafından yaptırılmış. Başka kaynaklarda ise Latin Kilisesi’nden dönüştürüldüğü geçiyor. Yapımında kesme taş ve molozun kullanıldığı yapı, kare planı ve 8 fil ayağına oturtulan kubbesiyle dikkat çekiyor.

İzmir’in en görkemli ve büyük yapılarından olan camii, Osmanlı süsleme sanatının en nadide örneklerini sergiliyor. Giriş kapısının üzerinde ” Ve Men dehalehu kane amina – İçeri giren güvendedir” yazıyor. Kızlarağası Hanı‘nda bir kahvenizi için. Bir zamanlar İzmir Körfezi’nin iç denizi caminin önündeki surlara kadar geliyordu.

7. Signora Giveret Sinagogu

Signora Giveret

Tarihi Kemeraltı Çarşısı’ndaki Signora Giveret Sinagogu, Havra Sokağı’nda bulunan 9 sinagogdan biri. 17. yy’da inşa edildiği sanılan yapı yemyeşil bir avluya da sahip. Geniş ibadet yeri eşsiz ve tarihi manzara resimleriyle süslü olan Sinagog’un, Marranoları Museviliğe döndürmek için tüm Avrupa’da faaliyet gösteren “Sinyora” lakaplı varlıklı hayırsever Donna Gracia tarafından kurulduğu düşünülüyor. Ziyaret etmek isteyenlerin en az bir gün önceden randevu alması gereken sinagoga, 0232 421 51 95 numaralı telefondan ulaşılabiliyor.

8. Salepçioğlu Camii

Salepcioglu Camii

Salepçizade Hacı Ahmet Efendi tarafından yaptırılan Salepçioğlu Camii, 1906’dan beri hizmet vermeye devam ediyor. Mermer dış duvarları ve yeşil taşlarla örülü 6 bölümlü yapı büyük bir kubbeye sahip. Vakfiyeye sahip bir vakıf eseri olan camii, merdivenle çıkılan planı ve sekizgen kaide üzerindeki daire kesitli minaresiyle, İzmir’in en kibar yapıları arasındaki yerini alıyor.

9. St. Polycar Kilisesi

izmir kiliseleri

Sultan Süleyman’ın izniyle 1625’te yaptırılan kilise, İzmir’in en eski yapılarından biri. MS 155’te inancından vazgeçmediği için Romalılar tarafından yakılarak öldürülen St. Polikarp’a ithaf edilen kilise, zaman içerisinde çok sayıda onarım görüyor. Ölümünden sonra aziz ilan edilen St. Polikarp’ın, kilisenin duvarlarını kaplayan ve yaşamının anlatıldığı freskleri görülmeye değer. Kilise, Çankaya’da Hilton Oteli’nin tam karşısında yer alıyor.

10. Bet İsrael Sinagogu

izmir sinagoglari

Sultan II. Abdülhamit’in fermanıyla 1907’de yaptırılan Bet İsrael Sinagogu, kentin en büyük ve seçkin havrası olarak biliniyor. Şehirde yaşayan Musevilerin dini ibadetlerini rahatlıkla gerçekleştirebilmeleri için yapılan bina, içinde 100. yılı için hazırlanan bir daimi sergiyi de barındırıyor. İbadethane Konak’ın Karataş semti, Mithatpaşa Caddesi üzerinde yer alıyor.

11. Aziz Vukolos Kilisesi

izmir kiliseler

İzmir’in Basmane semtindeki Ayavukla Kilisesi, bir Rum kilisesi. 1863’te Padişah Abdülaziz’in kilisenin inşaatında kullanılmak üzere büyük miktarda altın verdiği biliniyor. Yapımına 1862’de başlanıp 1874’de hizmete girmiş. Misyonunu 1922’ye kadar sürdüren Ayavukla Kilisesi de cemaatinin İzmir’den ayrılması üzerine yıllarca terk edildi. İzmir Büyükşehir Belediyesinin restore ettiği kilise günümüzde çok amaçlı kültür salonu olarak kullanılıyor.

12. Meryem Ana Evi

kutsal yerler izmir

İzmir Selçuk’taki Bülbül Dağı’nda bulunan küçük taş ev, İsa’nın annesi Meryem Ana’nın son yıllarını geçirdiği yer olarak biliniyor. St. Jean ile birlikte yaşadığı düşünülen bu yerde, ayrıca Meryem Ana’nın mezarının da olduğu düşünülüyor. Efes Antik Kenti’nin üst kapısının yanından geçilerek ulaşılan Meryem Ana Evi Ören Yeri’nde ayrıca küçük bir Bizans Kilisesi’de bulunuyor. Hıristiyanlar ve Müslümanlar için kutsal kabul edilen bu yer her yıl çok sayıda kişi tarafından ziyaret ediliyor.

13. St. John Kilisesi

izmir kutsal yerler St.Jean

İncil yazarı olarak bilinen St. John’un mezarının bulunduğu yer olan kilise, haç plana sahip yapısıyla ilgi görüyor. Toplamda 6 büyük kubbeye sahip yapının, İmparator Justinien ve karısı Theodora tarafından 6. yy’da yaptırıldığı biliniyor. İki kat üzerine inşa edilen görkemli yapının sütun başlarında, yaptıran kişilerin monogramları günümüzde hala görülebiliyor.

Ortaçağ boyunca, Azizin mezarından kalkan tozların şifa özelliği gösterdiği düşüncesi nedeniyle, burası inananlar tarafından bir hac mekanına dönüştürülüyor. St. John Kilisesi, Selçuk Kalesi’nin bulunduğu tepenin güney eteğinde ziyaret edilebiliyor.

14. İsa Bey Camii

izmirdeki camiler

İzmir’in Selçuk ilçesinde bulunan İsa Bey Camii, 1375’ten günümüze ulaşıyor. Artemis Tapınağı ile St. Jean Kilisesi arasında bulunan yapı, Anadolu Beylikleri dönemine ait en eski eserlerden. 19. yy’da kervansaray olarak da kullanılan bina, simetrik olmayan bir plana sahip.

Geometrik şekillerle ve yazılarla süslü, yamaca konumlandırılan girişlerden biri olan batı kapısı oldukça dikkat çekici. Cepheleri, pencere kenarları ve kubbelerin kasnağı Selçuklu çinileriyle süslenen camii, görenlerin beğenisini topluyor.

15. Yedi Kilise

izmir 7 kilise

Roma İmparatorluğu döneminde kurulan Yedi Kilise, MS 53-56 yılları arasında misyoner Pavlus’un Efes kentindeki Hıristiyanlığı yayma çalışmaları sonucu yapılıyor. Her kilisenin kurulduğu yerin adını aldığı biliniyor.

Bu kiliseler günümüzde, Efes (Ephesos), İzmir (Smyrna), Bergama (Pergamon), Salihli (Sardes), Alaşehir (Philadelphia), Denizli (Loadikeia) ve Akhisar (Tjyateria) olarak kayıtlara geçmiş durumda. Bu kiliselerin en önemlisinin Efes’te olmasının nedeniyse, MS 435’te Hıristiyanlık üçüncü konsilinin burada toplanması olarak belirtiliyor.

16. Artemis Tapınağı

izmirdeki önemli kutsal yerler

Efes Antik Kenti’nde MÖ 550’li yıllarda kurulan Artemis Tapınağı, tamamen mermerden oluşan yapısıyla dikkat çekiyor. Dünyanın yedi harikası listesinde bulunan tapınaktan, günümüze yalnızca birkaç mermer parçası ulaşmış durumda. Bulunan yazıtlarda, tapınaktan oldukça kudretli ve diğer yapıları gölgede bırakacak kadar güzel olduğundan bahsediliyor. Tapınağın tasarlanan örneği, İstanbul Miniatürk’te sergileniyor.

Bunların dışında Bergama’daki Kızıl Avlu, Kemeraltı Havra Sokağı’ndaki Algaze Sinagogu, Bahçeli Havra, Bikur Holim Sinagogu, Etz Hayim Sinagogu, Hevra (Talmut Tora) Foresteros Sinagogu, Portekiz Sinagogu, Şalom (Aydınlılar) Sinagogu da İzmir kutsal yerlar listesinde. Elbette çok sayıda cami ve antik dönemden kalan tapınaklar da var. Hepsini listeye almak mümkün değil. İzmir gezilecek yerler listenize alın.

6 YORUM

  1. Benim en çok beğendiğim yerler İsabey Camii ve Meryem Ana evi olmuştu. Diğerlerinin bir kısmını duymuştum ama gitmeye fırsat olmadı

  2. Çok faydalı bir çalışma olmuş;misafirimiz gelince İzmirde nereye götüreceğiz diye kalakalıyoruz,bu rehber elimizin altında şimdi:)

  3. Meryem Ana Evi ve cevresi cok guzel. Son yillarda dilek agaci gibi bir sey yaptilar, caput baglayan, kagit baglayan cikin bir goruntu olustu. Oranin guzelligini bozmuslar.

  4. iki hafta önce Meryem Anaya gittim. Otopark ücreti haricinde dua etmeye giden insanlardan ayrıca kişi başı 5 tl para almaları gerçekten kınanacak bir durum. Selçuk Belediyesini kınıyorum. İnsanların dua etmesi için girişte para vermek nasıl bir mantık. Üstelik toplanan para Meryem ana bölgesi için harcanmıyor orası bağışlarla ayakta duruyormuş. Hiç yakıştıramadım.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Lütfen yorumunuzu yazın
Adınızı buraya yazın