İzmir merkeze 100 km uzaklıktaki Bergama, Türkiye’nin sahip olduğu en önemli kültür hazinelerinden biri. 8500 yıllık bir tarihi geçmişiyle Ion, Helen, Roma ve Bizans uygarlıklarına ev sahipliği yapan Bergama, yüzyıllar boyu sağlık, kültür ve sanat merkezi olmuştu. Görkemli Pergamon Krallığı’nın da başkentiydi. Antik dönemin önemli sağlık merkezlerinden Asklepion, ilk yerleşim alanı olan Akropol ve MS 2. yüzyıla ait Kızıl Avlu gibi yerleriyle çok değerli bir yer burası.

Bakırçay havzasında yer alan Bergama, İzmir gezilecek yerler listesinde yer alması gereken, hakkında pek bilgi sahip olmadığımız bir ilçemiz. Tarihte bilinen ilk parşömen, ilk doğal tedavi, ilk 4 tiyatrolu kent ve dünyanın en dik tiyatrosu bu topraklarda hayat buldu. UNESCO Dünya Mirası Pergamon Antik Kenti, güzellik ılıcaları, meşhur Kozak Yaylası ve pek çok ünlü plaja yakınlığıyla gelişmeye oldukça açık. Dokumacılık ve kilimciliğiyle de ünlü olan şehre Çanakkale İzmir karayolundan gidiliyor.

Bergama’da Gezilecek Yerler

Bergama adı antik dönemdeki ismi Pergamon sözcüğünden geliyor. Kelime olarak sarp kayalık anlamına geliyor. İlk çağda Pergamon Krallığının merkezi, Ortaçağda Karesioğullarının merkezi ve en son olarak da Osmanlı’nın önemli bir merkezi olarak her dönemde önemini korumuş bir yer. Şimdilerde kent merkezi olarak çok cazip görünmese de sahip olduğu miras için gitmeye değer.

1. Bergama Antik Kenti

Bergama Gezilecek Yerler

Bergama merkezinin yerinde kurulu olan Pergamon Antik Kenti, MÖ 282-133 arasında krallığın başkenti olarak biliniyor. Bu dönemde yapılan saray, tapınak, tiyatro gibi yapılan çok sayıda eser günümüzde görülebilir durumda. Hellenistik bir kente ait mimari yapı topluluğu hiçbir yerde Pergamon’da olduğu kadar iyi korunmamış. 1870’lerde başlayan kazı çalışmalarının hala sürdüğü antik kentte en önemli yerler Akropol ve Asklepion’dur.

Bergama Akropolü Bergama devletinin kutsal alanları ile kral sarayları, tiyatro, Zeus sunağı, Athena tapınağı, Trajon ve Hadriyan tapınağı, şehir yerleşim bölgesi, Demether kutsal alanı, Gymnasîumlar, yukarı ve aşağı agorayı kapsayan bölge Akropol olarak biliniyor. Asklepion kutsal alanı ise iç tarafı staolarla ve doğu yanı çeşitli yapılardan oluşan içerisinde kütüphane, gezinti yolu, tiyatro, su ve çamur banyoları, uyku odası ve tüneli bulunan açık bir alan. Bergama kazılarıyla çıkarılan en önemli eser Zeus Sunağı, bugün ana vatanından uzakta, Berlin Pergamon Müzesi’nde sergileniyor. UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Bergama Antik Kenti giriş ücreti 25TL.

2. Kızıl Avlu (Serapeion)

Bergamada Gezilecek Yerler

Anadolu’nun en görkemli dini anıtsal yapılarından Sarepeion Tapınağı, tamamının tuğladan yapılması ve büyük ön avlusu nedeniyle halk arasında Kızıl Avlu olarak biliniyor. MS 2. yüzyılda yapıldığı düşünülen tapınağın, Mısır tanrıları Serapis ve İsis’e adandığı düşünülse de yan tarafındaki iki yuvarlak yapının tanrıları sırrını koruyor. Tarih boyunca ilaveler yapılan tapınak, Anadolu’daki erken 7 kiliseden biri olarak kullanılmış. Tapınağa giriş kapısı olan batı avlu kapısının bir kısmının günümüze ulaştığı yapı hakkındaki araştırmalar henüz tamamlanmış değil.

3. Bergama Müzesi

Bergama görülecek yerler

Kültür Bakanlığına bağlı olan Bergama Müzesi, 1936’dan beri hizmet veriyor. Arkeoloji ve etnografya müzesi olan yer, başlangıçta 1878’de başlayan kazılardan çıkan eserlerin korunduğu depo olsa da zamanla sergi amaçlı kullanılmaya başlanmış. Dikdörtgen bir avluyu çevreleyen galeriler ile avlunun arkasındaki sergi salonundan oluşan binaya sonraları depo, laboratuvar ve fotoğrafhane arşivi gibi bölümler de eklenmiş. Berlin’deki Bergama Müzesi’nde sergilenen Zeus Sunağının bir maketi de burada sergileniyor.

4. Hacı Hekim Hamamı

Bergama Blog

Erkekler ve kadınlar için iki bölüme ayrılan Hacı Hekim Hamamı, halk arasında Çifte Hamamlar ya da erkekler hamamının çarşıya açılan kapısından dolayı Çarşı Hamamı olarak da biliniyor. Toplamda 24 kubbeli oldukça titiz bir mimari yapıya sahip. Duvar süslemeleri, kirpi saçakları, göbek taşı ve kurnalardaki süslemelerin birçoğu bozulsa da günümüze ulaşanlar güzellikleriyle görenleri kendine hayran bırakıyor.

5. Güzellik Ilıcası

Güzellik Ilicasi Bergama

Bergama’ya 4 km uzaklıktaki Güzellik Ilıcası, kubbeli yapısı ve sahip olduğu iki mermer havuzlu kaplıcasıyla ilgi görüyor. Bergama Kralı Eumenes döneminde kurulduğu bilinen kaplıca, Eskülap Banyoları adıyla da biliniyor. Çok sayıda hastalığa iyi geldiği belirtilen kaplıcaların yan tarafında belediyeye ait bir otel ve bongalovlar da bulunuyor. Tarihte, Kleopatra’nın bu kaplıcada yıkanarak güzelleştiği rivayeti de ilgiyi arttıran nedenler arasında.

6. Bergama Evleri

Bergama Evleri

Son derece parlak bir Antik Dönem geçmişi ile kalıntılarına sahip olan Bergama, geriye kalmış az sayıdaki evleri özgün özelliklerinin korunmasında oldukça yetersiz kalmış gibi. Dikdörtgen biçiminde peristyle avlulu ve avlusu dört yönden galerilerle çevrili, kalın dış duvarlı ve iki katlı sütun mimarisi uygulanmış Bergama evleri kentin fiziksel gelişim sürecine yenik düşmüş. Yaşayan en eski Bergama evi 18. yüzyıla ait. Kale Mahallesinde diğer Rum evleri ile birlikte görülebilir. Günümüzde Bergama evlerinin çoğu kültür varlığı olarak tescil edilmiş ve otel ya da restoran olarak hizmet veriyor.

7. Bergama Arastası

Bergama Arasta

Bergama Arastası, yüzyıllar boyunca farklı zanaatlara ev sahipliği yapmış. Geçmişte çizmeciler, pabuççular, manifaturacılar, saraçlar ve zahireciler gibi farklı loncaların bir araya gelmesinden oluşan arastada şimdilerde çok az sayıda dükkân kalmış. Dükkanların çoğu 19. yüzyıldan kalma. Eski günlerdeki canlılığına kavuşması için çalışmalar yürütülüyor. Osmanlı çarşısı Arasta, Bergama’nın turizm ve ticaret merkezi olmaya hazırlanıyor. Arasta’ya gidip çınar ağacının gölgesinde kahvenizi için.

8. Taş Han

Taşhan Bergama

Rüştiye Mektebi caddesinde ve Küplühamam yanında yer alan Taş Han, kapısının üstündeki kitabesine göre, Sultan Mehmet’in oğlu Sultan Murat zamanında, Hatip Mahmut’un oğlu Hibeytullah tarafından 835 (1432) tarihinde yaptırılmış. Kervansarayın yapımında devşirme malzeme (antik kentten çıkarılan taşlar) bol miktarda kullanılmış. Bina neredeyse tamamen harap durumda.

9. Kozak Yaylası

Bergama Kozak Yaylası

Türkiye’nin görmeye değer, göz kamaştırıcı yeşile sahip en güzel doğal yerlerinden biri. Oldukça geniş bir alana yayılan Kozak Yaylası, Balıkesir ve İzmir’e kadar ulaşıyor. Burada bulunan çok sayıdaki fıstık çamları altında yürüyüş yapmanın keyfi bir başka güzel. Yayla, kamp alanları ve yürüyüş parkurlarıyla özellikle kuş gözlemciliği için oldukça uygun. Motorcu ve bisikletçilerin de sevdiği rotalardan olan yer, Off-road sevenlerin de favori mekanlarından. Bergama-Ayvalık yolu arasında kalan yayla çevresinde bulunan Nebiler Şelalesi, küçük bir kaplıca ve mağara da bulunuyor.

10. Allianoi Antik Kenti

Allianoi Antik Kenti

Bergama’ya yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta, sağlık tanrısı Asklepion’a adanan Allianoi Antik Kenti, antik dönemde tedavi ve sağlık merkeziydi. Ne yazık ki yapımı 2011’de tamamlanan Yortanlı Barajı’nın suları altında kaldı artık. Dünyanın en iyi korunan kaplıcası olan Allianoi kenti 1998’de kazı çalışmalarında keşfedilmişti. 2001’de birinci derece arkeolojik sit alanı olarak kabul edilen Alianoi de yapılan kazı çalışmalarında, ‘Peri Kızı’ adlı ünlü tarihi heykelin yanı sıra 11 bin sikke, 400 civarında tıbbi alet, yüzlerce kemik, seramik eser, çeşme, sütun, hamam ve kemerli köprü gün yüzüne çıkarılmıştı. Artık görülemeyecek durumda olsa da bahsetmeden edemedim.

İzmir çevresinde gezilecek yerler arasındaki Bergama, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle çok sayıda kişi tarafından ziyaret ediliyor. Ayvalık ve İzmir gibi turistik birçok yere yakınlığından dolayı bu sayıyı daha da arttıran kentte görülmeye değer çok sayıda mekân mevcut. Bergama’ya nasıl gidilir bilgisi için de linki tıklarsanız detaylı hazırladığım bilgiye ulaşabilirsiniz.

Önceki makaleMilliyet Pazar Eki: Namibya Gezisi
Sonraki makaleEski Rum Köyü Trilye, Bursa

Seyahat Yazarı, Blogger. “Yolda olmak” duygusuna âşık birisi. 14 yıl çalıştığı şirketiyle yolları ayrılınca, hayallerinin peşine düşüp, uzak masal ülkesi Yeni Zelanda’ya gitti. 22 ay boyunca Okyanusya ve egzotik Asya ülkelerinde seyahat etti.

6 YORUMLAR

  1. Bergama’nın tanıtımı iyi yapılmıyor. Millet sadece antik kenti görüp gidiyor. Kimse gidip eski evlerini, tarihi diğer yerlerini gezmiyor. Gelen turistin Bergama esnafına faydası yok. Üzücü.

  2. Bergama turistik açıdan zengin bir kent olmasına karşın yaşamak için de bir o kadar boğucu ve sıkıcı bir yer. Yine de antik kalıntıları sayesinde çok fazla turist çekebilen bir yer.

  3. Sayın Eyüp Eriş hocamın “Bergama Uygarlık Tarihi” isimli kitabını okumanızı ısrarla tavsiye ederim.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here