Antik dünyanın en önemli uygarlık, kültür, bilim ve sanat merkezi Efes Antik Kenti, İzmir‘in Selçuk ilçesi sınırlarında yer alıyor. Kuruluşu MÖ 8,600 yıl öncesine uzanan Efes, Antik Çağ’da Doğu ile Batı’nın buluştuğu bir noktada bir liman kenti olarak kurulmuş.

Politik ve ticari gelişmelerle birlikte Roma Devleti’nin Asya eyaletinin başkentine dönüşmüş. Dünyanın 7 harikasından biri olan Artemis Tapınağı’nın Efes’te yer almış olması kenti daha çok ziyaretçi çekmesini sağlamış. Her biri görkemli mimari şaheser olan Celcus Kütüphanesi, Yamaç Evler, Antik Tiyatro, Kral Yolu ve çok sayıda arkeolojik eseri Efes’te en çekici yapılar.

efes izmir
Celcus Kütüphanesi, Efes Antik Kenti

Efes Antik Kenti tarihi hakkında bilgiler

Akdeniz dünyasının en büyük antik kentlerinden Efes, bütünüyle benzersiz bir kent. Helenistik dönemden Selçuklu dönemine kadar iyi korunmuş Roma kenti Efes, modern zamanlarda üzerine yeniden bir şeyler inşa edilmemiş tek mega kent. Bütün cadde ve sokaklar birbirini dik açıyla kesiyor. Farklı dönemlerden en rafine ve iyileştirilmiş mimarlık ve kentsel planlama örneklerine sahip.

Bugün gezilen Efes, Büyük İskender’in haleflerinden Lysimakhos tarafından, Panayır ile Bülbül dağları arasındaki vadiye MÖ 300 yıllarında kurulmuş. Dönemin en büyük limanlardan birine sahip olan Efes, MÖ 133’te Roma toprağına dâhil edilmiş. Önemli politik, ticari ve dini merkez olarak 5. ve 6. yüzyıllarda Küçük Asya eyaletinin başkenti olmuş.

Helenistik ve Roma çağlarında en görkemli dönemlerini yaşayan şehrin nüfusu 100 bin kişiyi aşmış. Bugün gördüğümüz kalıntıların çoğu Roma döneminden kalma. Küçük Asya’nın kentli seçkin sınıfları tarafından yaptırılan Yamaç Evler’in bugünkü konumu ünlü Pompei ve Herculaneum kentleriyle karşılaştırılabilir düzeyde sağlam.

   

MS 7. yüzyılda, Bizans döneminde Efes limanının çamurla dolması sonucu Efesliler kentin ilk buluntularına rastlanan Ayasuluk Tepesi’ne taşınmış.

Efes Antik Kenti gezilecek yerler

İzmir gezilecek yerler listesi içindeki en değerli yerlerden Efes Antik Kentine iki kapıdan giriş yapılıyor. Efes üst kapında giriş yapın, antik şehrin görkemli mirasını keşfetmeye başlayın. Celsus Kütüphanesi, Büyük Tiyatro, Teras Evler görülmesi gereken değerli yerler. Şehri gezmek için en az 3 saatinizi ayırmanız gerekiyor.

1. Liman Caddesi

efes giriş ücreti

Liman Caddesi (Arkadiane), Odeon ile antik limanı birbirine bağlayan Efes’in en uzun caddesi. Tarihi bir geçit töreninde yürüyormuş gibi hissedeceğiniz caddenin iki yanı görkemli sütunlarla süslenmiş. Kralların karşılandığı ve dini törenlerin düzenlendiği bu yol dönemin ihtişamlı yaşantısını gözler önüne seriyor.

2. Meryem Kilisesi

efes antik kenti

Meryem Kilisesi, Liman Caddesi’nin kuzeyinde bulunuyor. Dünyada Hristiyanlığın ilk yedi kilisesinden biri. Meryem, bu kilisede “Tanrı Annesi” olarak kabul edildiğinden Hristiyanlar için çok özel bir anlamı var.

Ekümenik Konsülü, 431 yılında Meryem Kilisesi’nde toplanıp aldığı kararlarla Katolik mezhebi doğmuş oldu. Dağ kekiğinin taptaze kokuları eşliğinde ruhunuzu dinginleştiren bir yer burası.

3. Büyük Tiyatro

Efes

Büyük Tiyatro, İmparator Cladius döneminde inşa edilmeye başlandı ve MS 117’de tamamlandı. Çok süslü ve üç katlı sahne yapısı, 24 bin kapasiteli oturma basamaklarıyla antik dünyanın en büyük tiyatrosu burası. Tiyatronun büyüklüğü kentin o zamanki nüfusu ve kültürel yapısına dair ipuçları veriyor. Tiyatro gösterilerinin yanı sıra gladyatörler arenası olarak da kullanılıyordu. MS 503’te Efes’e gelen Aziz Pavlus‘un yeni din Hristiyanlığa taraftar bulabilmek için Büyük Tiyatro’da vaazlar vermiş.

Bağ bozumu şenliklerinde şarap tanrısı Dionysos’u onurlandırmak için tiyatorda çeşitli gösteriler düzenlenirdi. Tiyatronun simgesi gülen ve ağlayan maskelerin hikâyesi buradan geldiği biliniyor. Dünyanın en ünlü orkestraları, Sting, Elton John, Joan Baez, Mikis Theodorakis, Ray Charles, Jose Carreras gibi dünya starlarına ev sahipliği yaptı.

4. Mermer Cadde

Mermer Cadde, Büyük Tiyatro ile Celsus Kütüphanesi arasında ulaşımı sağlıyor. Arabaların kullanıldığı caddede yayalar da unutulmamış. Yolun kenarında bulunan yüksek platform bugünkü kaldırımlarla aynı görevi görüyor.

Yüzyıllar öncesinde insan odaklı bir şehircilik anlayışına sahip olmaları hayranlık uyandırıcı. Caddede üzerinde kadın ayağı ve başı kazınmış bir mermer bulunuyor. Dünyanın ilk reklam panosu olduğu düşünülen bu mermer az ileride bulunan Aşk Evi’ni tasvir ediyor.

5. Aşk Evi

efes ayak sembolu

Efes’e gelen denizcilerin gözde mekânı Aşk Evi, Kuretler Caddesi ile Mermer Cadde’nin kesişiminde yer alıyor. Evin hem Celsus Kütüphanesi’ne hem de Skolastika Hamamı’na gizli bir geçitle bağlantısı var.

Erkeklerin girişteki Afrodit heykeli önünde yapılan kısa bir ritüelden sonra içeri girdikleri biliniyor. Duvarlarını dört mevsimi betimleyen mozaiklerin süslediği bu ev kaç gizli aşka şahit oldu kim bilir.

6. Celsus Kütüphanesi

ephesus izmir

Celsus Kütüphanesi, Efes harabeleri içerisinde günümüze ulaşmayı başarmış en göz alıcı yer. Celsus Kitaplığı’nın görkemli ön cephesi kentin o zamanki zenginliğini gözler önüne seriyor. Tüm ihtişamıyla yükselen dış duvar üzerinde dört kadın heykeli bulunuyor. Romalı senatör Celsus’un ölümünden sonra anısına yaptırılan kütüphane aynı zamanda anıt mezar niteliğinde. Yapının batı duvarının altında Celsus’un lahdi var.

Zamanında 14 bin kitabın bulunduğu kütüphane antik çağın en zengin içeriğine sahip kütüphanelerinden biriydi. Öyle ki bilge Herakleitos, rüya tabircisi Artemidoros, şair Callinos ve hekim Soranos gibi ünlü kişilerin yetişmesinde önemli bir role sahip oldu. Öğleden sonra kütüphanenin arkasına inen güneş, yaratıcı fotoğraflar yakalayacağınız görsel bir şölen yaşatıyor.

7. Kuretler Caddesi

Efes Antik Kenti

Kuretler Caddesi, Herakles Kapısı’ndan Celsus Kütüphanesi’ne kadar uzanan şehrin en işlevsel caddesi. Mermer plaklarla kaplı zemininin altında bulunan geniş kanalizasyon sistemi kentin o dönemde ulaştığı uygarlık seviyesini kanıtlıyor.

Traianus Çeşmesi, Hadrianus Tağınağı ve Skolastika hamamları gibi anıtsal yapılar bu cadde üzerinde bulunuyor. Adına kitap bile yazılmış olan kentin yeni sakinleri sevimli kediler, her an karşınıza çıkıp yürüyüşünüze neşe katıyor.

8. Yamaç Evler

efes antik kenti hakkında bilgi

Yamaç Evler, kentin zenginliğinin yanı sıra burada yaşayan seçkinlerin kişisel zevkleri ve servetlerinin boyutu hakkında ip uçları veriyor. Duvarları fresklerle, zeminleri mozaiklerle süslenmiş Yamaç Evler’i görmek için Efes giriş ücreti dışında ekstra olarak 36 TL ödemek gerekiyor. Yamaç Evler kendi içinde ayrı girişe sahip.

9. Skolastika Hamamı

Ephesus

Skolastika Hamamı, girişi Kuretler Caddesi üzerinde bulunan 3 katlı bir yapı. Hamamı önemli kılan iki özelliği var. Biri yoksullardan giriş ücreti alınmaması. Medeniyetin belki de en önemli unsuru sınıf ayrımıyla mücadele ettiklerini ve temizlik gibi en temel ihtiyaca herkesin ulaşmasını sağladıkları anlaşılıyor.

Diğeri ise dönemine kıyasla ileri teknoloji kullanılması. Hamam sadece temizlenmek için değil aynı zamanda sosyalleşmek ve eğlenmek için de kullanılan bir mekandı. Kalıntılar arasında yürürken, yükselen arp ezgilerine karışan şen kahkahalı sohbetlerini duyar gibiyim.

10. Hadrian Tapınağı

efes nerede

Tapınak, Roma İmparatoru Hadrianus’u onurlandırmak için yapıldı. Antik çağdan bugüne ulaşan kentin nadir yapılarından. Kapı kirişi üzerinde Efes’in kuruluş efsanesini betimleyen ilgi çekici kabartmalar bulunuyor. Geçen onca zamana rağmen üzerindeki işlemeler hayranlık uyandırıcı. Tapınağın önündeki yazıtlı kaideler, zamanında Roma imparatorlarının heykellerini taşıyor olmanın verdiği güçle ayakta duruyor.

11. Domitian Tapınağı

efes antik kenti bilgi

Domitian Tapınağı, Odeon’dan Kuretler Caddesi girişine uzanan yol üzerinde bulunuyor. Efesliler, İmparator Domitian’ın sağladığı olanaklara minnetlerini göstermek için bu tapınağı yapmışlar. Domitian, Efes’te adına tapınak yapılan ilk imparator. Tapınaktaki kült heykeli Hristiyanlığın kabul edilmesiyle tahrip edildiğinden baş ve kol bölümleri dışında günümüze ulaşan bir parçası bulunmuyor.

12. Belediye Binası (Prytaneion)

Belediye Binası (Prytaneion) kent yönetimine dair diplomatik ilişkilerin yürütüldüğü, salonları tanrı ve imparator heykelleriyle donatılmış bir yer. Efes Müzesi‘nin en değerli eserlerinden Artemis heykelleri buradaki kazılarda bulundu. Binanın yanında bulunan Tanrıça Hestia sunağında kutsal kabul edilen bir ateş yanardı. Bu ateş kentin bağımsızlığını ve ölümsüzlüğünü temsil ettiğinden hiç sönmeden yanması sağlanırdı.

13. Odeon

efes hakkında bilgi

Döneminde kent meclisi toplantıları, tiyatro ve yarışmaları Odeon denilen yelerde yapılırdı. Efes Antik Kenti’ndeki Odeon, tiyatro biçimli 1400 kişilik bir alan. Günümüzde zaman zaman klasik müzik konserleri ve jaz festivallerine ev sahipliği yapıyor. Müziğin iyileştirici ve bütünleştirici etkisini antik kentin kadim uygarlıklarıyla aynı sıralara oturarak hissedin.

Efes Antik Kenti nerede

İzmir gezilecek yerler listesinin en değerli yerlerinden Efes Antik Kenti, İzmir’in güneyinde Selçuk ilçesi sınırlarında yer alıyor. Antik şehir, İzmir’den 83, Selçuk’tan 3,5, Kuşadası’ndan 19, İstanbul’dan 552, Ankara’dan ise 628 km uzaklıkta. Efes’e en yakın havalimanı İzmir Adnan Menderes Havalimanı. En yakın tren istasyonu ise Selçuk’ta. Efes’e nasıl gidilir yazısına göz atın.

Efes Antik Limanı’na yatların girişini sağlamak için Pamucak sahiline 600 metre uzunluğunda, 30 metre genişliğinde giriş kanalı yapılmasını içeren proje de hayata geçiriliyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde de yer alan Efes Antik Kenti’nin ününe ün katacak projenin tarihi dokuya zarar vermeden büyük bir titizlikle yürüyeceği iletiliyor.

efes giriş ücreti

Teknelere kısa süreli park imkanı sağlayan yat limanın boyu 250, eni ise 100 metre genişliğinde olacak. İlk etap için doğal sit alanı olan bölgeye 1620 kazık çakılacak. Kanalın duvarları tarihi dokuya uygun şekilde yöresel dikdörtgen kesme taş bloklarla kaplanacak.

Efes giriş ücreti ne kadar

Efes giriş ücreti 60 TL. Antik kent, bir yıl boyunca Müzekart ile 2 kez, Müzekart+ ile ise sınırsız ziyaret edebiliyor. Yılın 365 günü açık olan Efes Antik Kenti ziyaret saatleri, Nisan-Ekim döneminde 08.00-19.00, Kasım-Mart döneminde ise 08.00-17.00 olarak düzenlenmiş.

Her yıl ortalama 1,5 milyon kişinin ziyaret ettiği, Türkiye’nin en güzel antik şehirleri arasında yer alan Efes Antik Kenti’nde kazılar 100 yılı aşkın süredir devam ediyor. UNESCO Dünya Mirası listesine 2015’te giren Efes Antik Kenti’nin, UNESCO süreci ile birlikte daha fazla ziyaretçinin seyahat planına gireceği düşünülüyor.

efes antik kenti izmir

Selçuk’ta konaklamak için tavsiyem Nea Efessos Boutique Hotel Yeni Şirince yolu üzerinde tepeden Selçuk’a bakan nefis bir manzaraya sahip. Türkiye’de butik otelciliğin ilk örneği ve yaratıcısı Nişanyan Otel de Selçuk’un Şirince Köyü’nde kalabileceğiniz en güzel yerlerden.

Efes’in yanı başında yer alan Kuşadası Ege’nin en ünlü tatil rotalarından birisi. Her binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlayan Kuşadası, tarihi, doğal ve kültürel zenginlikleri ile farklı tatil alternatifleri sunuyor. Tarih ile doğanın muhteşem buluşmasına ev sahipliği yapan Kuşadası, turkuaz rengi denizine, kilometrelerce uzunluktaki plajları ve liman iklimine eşlik eden tarihi atmosferi ile unutulmaz bir tatil deneyimi vadediyor.

Kuşadası’nın merkezi yerel ve otantik her zevke hitap eden eğlence mekânları, birbirinden lezzetli Ege yemeklerini sunan gastronomi durakları, tarihi mekanlar, seyir teraslar ve Dilek Yarımadası Milli Parkı ile hareketli ve doğayla iç içe, huzur dolu bir tatil yapma sunuyor. Sahip olduğu konuma ile de Efes, Priene, Milet, Meryemana gibi mekanlara günübirlik geziler yapabilme sansı veriyor.

İzmir çevresinde gezilecek yerler arasında bulunan Efes Antik Kenti, zamanda yolculuk yapmak isteyenler için oldukça etkileyici bir yer. Şirince Köyü, Meryemana Evi, Kuşadası, Çamlık Tren Müzesi gibi gezilecek yerlere de yakın olan antik kent, bu noktalarla birleştirilerek planlanabilir.

1 YORUM

  1. Beni instagramdan takip edin @yoldaolmak

    148,1k Takipçiler
    Takip et
       
     

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Lütfen yorumunuzu yazın
Adınızı buraya yazın