İtalya‘nın Napoli kenti yakınlarındaki Vezüv Yanardağı‘nın yok ettiği şehirler hakkında söylenebilecek birçok şey, yapılacak birçok araştırma olabilir. Ancak bu şehrin kalıntılarına bakıldığı zaman arkeologların söyleyebileceği kesin tek bir şey var o da bu şehirlerin o kadar kolay kolay yok olmadığı ve her türlü afetlere göğüs gerdiği.

Düşünün, MS 79 yılında bir volkan patlaması sonucu tüm şehir toksik gaz ve yanan küller altında kalmaya başlamış ve Pompeii’de o gün hayat ve zaman durmuş. Toz ve kül altında kalan insanlar kurtulmak için her şeyi yapmışlar.

Freskler bitirilmeden bırakılmış, boyalar halen kutularında duruyor. Toz ve kül bütün şehri öyle bir kaplamış ki tekrar gün yüzüne çıktığında her şey aynen o gün bırakıldığı gibiydi. Ne kadar trajik bir olay olsa da bu yığının altında kalan altın değerindeki neredeyse kusursuz korunmuş bilgi tam 2,000 yıl öncesine ait.

Pompeii Antik Kenti
Pompeii Antik Kenti

Pompei Hikayesi

Pompei şehri Vezüv Yanardağı’nın eteğinde, Napoli körfezi yakınlarında, eski bir lav tabakasının üzerine  İ.Ö. beş bin yıllarında kurulmuştu. Şehrin lavlar altında kalmasından 159 yıl kadar önce Romalıların egemenliğine geçmişti.

Romalılar Pompeii’yi eşi benzeri görülmemiş bir eğlence merkezi haline getirdiler. Gece gündüz gelen tüccarlarla dolup taşan zengin Pompei şehrini sekiz kapılı büyük sur duvarları çevreliyordu. Zamanın en örnek ve gelişmiş şehirlerinden biriydi, öyle ki her ana kapı iki kapı şeklinde inşa ediliyor, birinden tüccarlar ve diğer halk girerken diğerinden atlı arabalar giriyordu. Şarap ve yağ başlıca ticaret ürünüydü.

Pompeii Antik kenti girişi
Pompeii Antik kenti girişi

Sokaklar, Vezüv’ün daha önceki patlamalarından elde edilmiş lav taşlarıyla döşenmişti. Bu sokaklardaki araba tekerleklerinin izi bugün bile görülebiliyor. Amfitiyatrolar, bazilikalar, atölyeler, küçük hamamları, meyhaneler, çamaşırhaneler, mısır öğütmek için kullanılan değirmenler, fırınlar, evlerin ve hamamların ısıtma sistemleri ve daha bir çok yeri bugün bile görmek mümkün.

Şehrin orta yerinde yer alan geniş avlu Forum’da her hafta ayrı bir eğlence düzenleniyor;  düzenlenen eğlenceler kimi zaman bir kölenin başka bir köleyle veya bir aslanla ölümüne dövüşmesi şeklinde oluyordu.

Pompeii Forum
Pompeii Forum alanı

Pompei’nin en önemli binaları bu yüzden Forum meydanına bakıyordu. Bunlar arasında iki tiyatro binası, bir gladyatör alanı, hamamlar, tapınaklar vardı. Pompeii şehrinin nefis iklimi, manzarasının güzelliği, birçok zengin Romalıyı kendine çekti.

Civarda gösterişli evler, saray vari evler yapıldı. Nüfusun yüzde 60’ı asil halktan, yüzde 40’ı köleden oluşuyordu. Asiller müthiş bir zenginlik içindeydi. Denilenlere göre önce yemek yer, daha sonra yediklerini kaz tüylerini kullanıp kusarlardı daha fazla yiyebilmek için.

Pompeii Antik Kenti
Pompeii Antik Kenti dükkanlar

Zengin ve ünlü politikacıların villalarıyla süslü olan Vezüvün etekleri; bağlar, bahçelerle çevrili ağaçlık bir yerdi. Tepesindeki kalkerleşmiş taşlardan başka eski zamanların dramını hatırlatan herhangi bir hali yoktu.

Oysa daha önceleri, Vezüv’de yine bir püskürme olmuştu. Daha sonra bu püskürmeyi, Yunan coğrafyacısı Strabon, kraterleri incelemek suretiyle keşfetmişti. Ancak bundan bahsetmemeyi uygun bulmuştu. Aslında söyleseydi de o dönemde ona kimse inanmazdı.

Belki de, MS 62’de meydana gelen ve Pompeii şehrini tamamıyla yıkan bir zelzele, bu felaketin habercisiydi. Depremler o kadar sık oluyordu ki, artık Pompei halkı bunları önemsememeye başlamıştı.

Pompei-Nerede

Vezuv Yanardağı’ndan Ağustos ayında dumanlar yükselmeye başladı ve büyük bir gürültüyle patladı “O gün öğle vakti, volkanın ağzından aniden yükselen bir kül bulutu, bir kaç saat içinde bütün Pompei’yi kaplamıştı.

Halk, limana doğru kaçmaya çabaladı. Gemilere binebilenler bir daha dönmemek üzere kentten uzaklaşmaya başladılar.  Halk paniğe kapıldı ve bir hareketle Sarno Nehrindeki 600 metre uzakta olan bir limana atıldılar.

Gökten iri kum taneleri büyüklüğünde, çok kızgın küçük taşlar yağmaya başlamıştı. Hemen arkasından da, gaz ve kül yüklü kocaman siyah taşlar düşmeye başladı.

Pompei sokakları
Pompei sokakları

Bu sonuncular yere değer değmez patlıyor ve ilk kayıpların verilmesine sebep oluyordu. Diğer taraftan evlerinin volkanın süngertaşı-kül yığınının ağırlığına dayanamayıp çökmesiyle yok oluyorlardı.

Volkandan çıkan zehirli gazları soluyanlar ise anında ölüyordu. Sonra ardı ardına Pompei üzerine kızgın küller yağmaya devam etti vi ilk ölenlerin üstünü yorgan gibi örttü. Birkaç saat içinde, “dünya ve zevk cenneti Pompei” büyük bir mezarlığa döndü. 20.000 insan bir anda yok oldu.

Pompei-Oren-Yeri

Böylece şehir, çok uzun bir sessizlik dönemine girdi. Pompei’nin üzerine düşen kızgın küller, 3 gün siyah kar gibi yağmaya devam etti ve arkasından Pompei, tamamen sessizliğe gömüldü. Pompeililer taş kalıplar halinde çıkarıldıkları vakit, ölüm anında ne yapıyorlarsa o halde bulundular.

Yaklaşık 2000 yıl o görkemli villalar, heykeller, duvar resimleri, mozaikler, tapınaklar ve pazarlar dokunulmadan gömülü olarak kaldı. Arkeologlar kenti keşfettiklerinde, son gün pişmiş ekmeği bile fırında buldular.

Pompei kazılarından çıkarılanlar
Pompei kazılarından çıkarılanlar

Pompeii’de Kazı Çalışmaları

Pompeii’de kazı çalışmaları 1748 yılında Carlo Borbone önderliğinde başladı. Borbonei şöhret ve rastgele hazineye denk gelebilmek için bu işe kalkışmıştı. Tam anlamıyla söylemek gerekirse aslında bir mezar hırsızından farklı değildi.

Ancak 1861 yılında Giuseppe Fiorelli bu işi devraldığında işler değişti. Sistematik bir kazı çalışması artık başlamış ve Fiorelli, volkanik patlamada hayatını kaybeden kurbanların birer alçılarını çıkartarak bulundukları yerlerine koyulmasını sağlamış.

Pompei Insanlar

Şimdi giderseniz göreceğiniz bu insan kalıpları gerçek oldukları yerle bire bir aynı yerdedir. Kazı çalışmaları ise halen devam ediyor. Pompeii zengin Romalılar için cennet gibi bir yerdi ve kalıntılar da bu gerçeği kanıtlar nitelikte. Fresklerin birçoğu halen canlı gibi ve restore edilen mozaik yerler ise olağanüstü.

Yaşadığımız şu zamanlarda teknolojinin geldiği noktaya ve bu kadar kısa süre içinde ne kadar hızlı geliştiğine hayret ederken, diğer yandan düşündüğümüzde bu insanlar 2,000 yıl önce böyle evlerde yaşıyorlardı.

Pompei Giriş Ücreti
Pompei Antik Kenti

Gerçekten görünce “şu anda bile böyle bir yerde yaşayamıyoruz” diye düşündürüyor insana. (Tek eksiğin sifon olduğunu söylemek gerekiyor.) Kazı alanı ve antik kent inanılmaz büyük ve her şeyi bir günde görmeyi beklemeyin.

Pompeii Antik Kenti
Pompeii Antik Kenti

Pompei mi yoksa Pompeii mi?

Sık sık Pomeii ve Pompei mi (tek i ile) karıştırılıyor. Pompeii antik Roma kentinin olduğun yeri. Deniz kenarından antk bölgeye kadar genişlemiş olan şehrin olduğu ise Pompei şehri olarak biliniyor.

Pompei’de Konaklama

Pompei’de birçok otel bulunuyor. Bizim tavsiye edebileceğimiz orada kalan bir çok kişide olumlu geri dönüş almış olan Hotel Diana Pompei adındaki üç yıldızlı otel. Pompei FS istasyonunun hemen yanında, antik kente 10 dk’lık bir yürüme mesafesinde bulunuyor. Hemen yanı başında bulunan restoran La Bettola del Gusto Ristorante mükemmel yemekler sunuyor ve otel çalışanları güleryüzlü ve sıcak. Ücretsiz internet ise kusursuz çalışıyor.

Pompeii Ulaşım

İtalya’nın Napoli şehrinin güneyindeki Amalfi Kıyıları yolu üzerinde sayılan Pompeii Antik Kenti, Napoli ve Sorrento arasında yer alıyor. Pompei’ye gitmek için en yakın havalimanı Napoli’de ve Türk Hava Yolları haftanın her günü İstanbul’dan Napoli’ye uçuyor.

Pompei-Gezi-Yazilari

Eğer özel aracınız yoksa Pompeii’ye ulaşmak için Napoli ve Sorrento arasındaki Circumvesuviana hattını en doğru tercih. Pompei Scavi istasyonunda inmeniz gerekiyor. Eğer Napoli – Poggiomarino hattına binerseniz de Pompei Santuario’da inmeyi unutmayın.

Napoli ve Salerno arasındaki FS hattı da Pompei’de duruyor ancak Circumvesuviana’dan farklı bir istasyonda. SITA otobüsleri Napoli’den Salerno’ya gidiyor ve piazza Esedra Pompei’de duruyor. Araba ile Autostrada A3 yolundan Pompei çıkışına girin.

Pompei Antik Kenti
Pompei Antik Kenti

Pompeii Giriş Ücreti

Pompeii kazı alanlarının bulunduğu bölgeye giriş ücreti şu anda 11€. Ayrıca Herculaneum, Pompeii, Oplontis, Stabiae, Boscoreale’nin de dahil olduğu 3 günlük biletler de bulunuyor ve bunların fiyatı 20€.

Pompei Scavi açılış saatleri; Kasım – Mart arası her gün sabah 8.30 akşam 5’e kadar, Nisan – Ekim arası her gün sabah 8.30 akşam 7.30’a kadar, 1 Ocak, 1 Mayıs ve 25 Aralık tarihlerinde ise kapalı.

9 YORUMLAR

  1. bence pompei de veya pisa da konaklamak çok mantıklı değil, yakınlarında çok daha güzel ve büyük vakit geçirebilecek şehirler mevcut

  2. Yazdıklarınıza ve fotoğraflara bakınca, kendimi sanki ordaymışım gibi hissettim. Çok tanıtıcı, çok açıklayıcı olmuş elinize sağlık.

  3. Tarih sahnesinden doğanın sildiği çok sayıda antik kent var. Kimisi bunu dine bağlıyor cahilce. Hepsinin açıklaması var. Öyle olsaydı tsunami ile ile binlerce Endonezyalıyı da Allah cezalandırdı anlamına gelirdi.

  4. Ekim ayinda oralari gezdik. Rehberimizin anlatigi gibi, yanardagdan cikan gazlarla halk ilk once zehirlenmis, sonra lavlar lar uzerlerini orterek bu sekilde kalmislar. Kulturlerini cok iyi korumuslar.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!