Trulli evleri, 14. yüzyıla kadar uzayan bir geçmişe sahip. İtalya’nın güneyinde, çizmenin topuğuna kadar uzayan Puglia Bölgesinde yaygın olarak görülen bu evler oldukça ilgimi çekmişti. Her ne kadar Anadolu coğrafyasında sık görülen kümbet veya Harran evleri mimarisine benzese de, gerek yapılma tekniği gerekse kullanım açısından oldukça farklılar.

Güney İtalya’da, Bari ile Brindisi şehirleri arasındaki coğrafyada sık görülen Trulli evleri, konik yapısı ve harçsız üst üste sıralanmış taşlardan oluşmuş duvarlarıyla dikkat çekici. Beyaz badanalı duvarları, göz kamaştırıcı gri renkli koni şeklindeki çatıları ile günümüzde hala kullanılmakta olan Trulli yapılarının yapılış amaçları oldukça ilginç.

Trulli
Trulli, Alberobello

İzinsiz yerleşim yeri kurmayı yasaklayan dönemin Kralı, evlere de yüksek vergiler getirince, 13’üncü yüzyılın sonlarında bu evler alternatif olarak doğmaya başlamış. Tabi fikir II. Acquauia Dükü Girolamo’ndan çıkıyor. Yüksek vergilerden bir kaçış olarak harçsız olarak konik çatıya sahip Trullo’lar yani Truulli evleri doğuyor.

Spiral plan üzerinde yükselen duvarlar ve çatılar yine bu bölgeden çıkan küçük kireç taşlarının harç koymadan üst üste yerleştirilmesiyle yapılmış. Kralın vergi memurları geldiğini haber alan köylüler, yığma taş evlerin çatısı kolayca yıkıyorlardı. Vergi memurları sadece koni şeklinde çevrilmiş, çatısız yapıları bu yapılar ev sayamadığında vergi de alamıyorlardı.

Agriturismo Masseria Madonna dell’Arco
Agriturismo Masseria Madonna dell’Arco

Böylece zaten fakir olan halk vergi ödemekten kurtulmuştu. Bu yöntemin başarılı olmasından dolay, Alberobello ve Itria Vadisinin hemen her tarafında bu güzel evleri görmek mümkün.

Karstik bir araziye kurulu bölge, binaların ana malzeme olan kireç taşıyla yapılmasına ve rahatlıkla yıkılıp yeniden inşa edilmesine olanak sağlıyor. Başta yalnızca 40 kadar olan trulli evleri, tüm bölgede 1600’ü geçerek çok kullanılan bir yapı haline geliyor.

Trulli evlerinin en çok bir arada görüldüğü yer olan Alberobello 1995’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Bugün Puglia Bölgesinin en popüler turistik noktalarından birisi olan Alberobello, bu ilginç mimarinin getirdiği ün ve turizm geliriyle geçiniyor. Itria Vadisi çevresinde görülecek kasabalardan Alberobello başta olmak üzere Cisternino, Locorotondo, Martina Franca, Ceglie Messapica, Ostuni ve civarında bolca bu evlerden görmek mümkün.

Masseria Aprile, Puglia, İtalya
Masseria Aprile, Puglia, İtalya

Günümüzde hala trulli mimarisi ile yeni evler inşa edilmeye devam ediliyor. Bir zamanlar Haçlı seferleriyle Anadolu’dan geçmiş ustaların Harran evlerini görmeleri Trulli evlerinin doğmasına ilham verdiği söyleniyor.

Benzer mimari yine Bolivya’nın Chipaya Köyünde, Marmaris’in Orhaniye kasabasında, Meksika’da Santa Monica’da, Suriye Şam’da, Afrika ülkesi Çad ve Kamerun’da da görülebiliyor. Ancak mimari detaylar açısından incelendiğinde, yuvarlak duvarlar ve konik çatı sadece ortak özellikler oluyor. Her biri kendine münhasır tekniklere sahip.

Trullo
Trullo, Alberobello

Bitişik nizamda yapılan trulloların nefis bir görüntü sunuyor doğrusu. Bunların kapıları dışarıya açılıyor ve kimisi arasında bağlantılarla salon, yatak odası ve banyo şeklinde kullanılabiliyor. Bunlar kışın sıcak, yazınsa serin tutuyor.

Bu evler günümüzde daha çok ev, butik otel ve çeşitli seremoniler için tercih ediliyor. Massera adı verilen geçmişte zengin ve soylu ailelerin yaşadığı bağ evi olarak da adlandırılabilecek çiftlik evleri yanında yapılmış olan sıra haldeki trulliler, bugün trulli deneyimi için butik otel olarak hizmet veriyor.

Trulli House
Trulli çatısı
Trullo-Trulli
Bir trullinin konik çatısı
Trulli-Evleri-Konik-Evler
600 yıllık bir Trulli

Göz At: Itria vadisi Görülecek Yerler

Bizim Harran Evleri zamana yenik düşüp yok olmak üzereyken, Trulli evleri küllerinden yeniden doğuyor. Geçmişte bir kralın getirdiği yüksek vergilerin sonucu, parlak zekaların yarattığı bu mimari bugün yöre turizminin en önemli pazarlama güçlerinden birisi.

2 YORUMLAR

  1. Harran evlerine çok benziyorlar, tabi sadece biçimleri anladığım kadarıyla. Sizin gibi görmek kısmet olur umarım.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!