Sakız Adası, Yunanca ismi ile Chios, Ege Denizi’nde, Karaburun Yarımadasının karşısında yer alan hoş bir Yunan adası. Dondurma, reçel, kahve, muhallebi, likör ve sütlaç gibi pek çok yiyecek ve içeceğe tat veren sakızın ana yurdu Sakız Adası, yalnızca güneş, kum, deniz turizminden ibaret değil.

Çeşme’nin karşısında yer alan ve Yunanistan’ın en büyük beşinci adası olan Sakız Adası, kendine münhasır bir Yunan adası. Muhteşem bakir koyları, kristal berraklığında pırıl pırıl denizi, kendine has sakız ağaçları, labirent gibi daracık sokaklara sahip Ortaçağ kasabaları, ilginç taş evleri, meze, uzo ve deniz ürünleri ziyafetleriyle tam bir tatil adası aslında. Üstelik öyle pahalı uçak bileti almanız veya çok uzaklara gitmenize de gerek kalmadan ekonomik bir tatil vaadediyor.

sakız adası

Yaklaşık 54 bin kişinin yaşadığı Sakız Adası, tarihi dokusunu hiç bozmamış bir ada ve Sakızlılar bunu korumakta oldukça kararlılar. Zengin bir tarihi mirasa sahip ada, pitoresk Ortaçağ köyleri, arkeolojik sit alanları, kaleleri, müzeleri, kiliseleri ve manastırları ile yurtdışı tatili deyince aklınıza gelecek tüm beklentileri karşılıyor. İzmir’de yaşayan biri olarak burnumun ucunda denilebilecek bu adaya nihayet gidebilme fırsatı buldum ve 3 keyifli gün geçirdim.

Sakız Adası 

Taşlı sahilleri, çorak tepeleri, tenha görünen köyleriyle aklınızda kalacak bir Sakız, sadece bundan ibaret değil. Adanın ruhu oldukça zengin ve bunu anlamak için biraz bilgilenmek gerek. Gideceğiniz bir yerin geçmişine dair bilgiler orada göreceğiniz yerleri daha da anlamlı kılıyor. Sakız Adası hakkında araştırmalar yaptıkça karşılaştığım bilgiler beni şaşırttı.

Tarihçi Isidoros’a göre Sakız Adası adını Suriye dilinde sakız anlamına gelen Phoenicians’tan alıyor. Yunan Mitolojisinde geçen efsanevi Girit Kralı Olinopionos kızı Chioni’nun adanın diğer bir isim kaynağı olduğu söyleniyor.

sakız adası yunanistan

Her ne kadar küçük bir ada gibi gözükse de adı dikkat çekici kaynaklarda geçecek kadar önemli. Antik Yunan tarihçi ve yazarı Herodot günümüzden yaklaşık 2500 yıl evvel Sakız Adası’ndan söz etmiş, coğrafyacı ve filozof Strabon ise 2000 yıl evvel. MÖ 6. yüzyılda ada nüfusunun 60.000 ile 80.000 arasında olduğu tahmin ediliyor, üstelik buna köleler dahil değil. MÖ 7. yüzyılda Malas’ta kurulan Sakız Adası Heykelcilik okulu o zamanların en ünlü heykeltıraşlarını yetiştiriyordu.

Antik çağların en büyük destan yazarı Homeros’un burada doğduğuna inananlar var. Yunanca “Öğretmenin Kayası” anlamına gelen Daskalopetra’nın bir adı da “Homeros’un Kayası”. Merkeze 5 km. uzaklıktaki Homeros’un Taşı olarak bilinen yer rivayete göre Homeros’un insanlara İlyada ve Odessa’yı anlattığı yer olarak geçiyor.

Ancak meşhur İlyada ve Odesa Destanının yazarı Homeros’un memleketi olduğu iddia edilen yedi yerden birinin İzmir olduğunu biliyoruz. İzmir’de doğup, Sakız’da yaşadığına ve eserlerini burada yazdığına inananlar çoğunlukta. Sakızlılar Volissos Köyünün Homeros’un doğum yeri olduğunu ve üstadın burada bir okul kurduğunu, elinde liriyle kayasının üzerinde öğrencilerine dersler verdiğini söylüyorlar.

yunanistan sakız adası
Sakız Adasının güneyindeki en büyük köylerden Pirgi

Denizcilik ve deniz ticareti kültürel ve ekonomik açıdan gelişmesinde önemli bir rol oynadı. Sakız’ın yarısı armatör, geri kalan yarısı da kaptan diye bir espri adada sık sık yapılıyor. Amerika’yı keşfeden ünlü denizci kâşif Kristof Kolomb, Osmanlı idaresi altındaki Sakız’da dünyaya geldi, sonradan Cenova krallığı emrine girdi.

Kristof Kolomb’un Amerika seferinden önce Sakız’ın güzel kasabalarından Pirgi‘de uzunca bir süre kalıp buradan denizcilikle ilgili bilgiler, haritalar ile tecrübeli denizciler topladığı söyleniyor. Bugün Kristof Kolomb’un konakladığı evin önünde fotoğraf çektirmek ada ziyaretçileri için bir gelenek. Köyde Kolomb’un soyundan geldiklerini söyleyen çok sayıda Colombus soyadlı Sakızlı var.

Nikos Kazancakis’in romanından uyarlanan ve başrolünde Anthony Quinn’in oynadığı, 3 dalda Oscar alan Zorba filminin müziğinin bestecisi Mikis Theodorakis‘in doğduğu yer Sakız Adası, tarihte yine Alexandros Mavrokordatos adlı Yunan başbakanı bile çıkardı.

Sakız nasıl gidilir

Halkının eskilerden bu yana refah içinde yaşadığı, tarım, denizcilik ve ticaret ile zenginleşmiş bir yer Sakız Adası. Damla sakızı, narenciye ürünleri, zeytin, incir ticareti adayı bugün de zenginleştirmeye devam ediyor. Sırf bu ağaç yüzünden herkesin Chios diye adlandırdığı adaya Osmanlı’dan bu yana biz Sakız Adası diyoruz.

Bugün adanın en çok bilinen en değerli ürünü sakız, tarihi kaynaklara göre MS 1. yüzyıldan günümüze hala aynı şekilde üretilip toplanıyor. Sakızın üretildiği ağacın adı ise mastika. Ağaç, sadece adanın farklı iklime ve toprak özelliklerine sahip güney kesimlerinde yetişiyor. Ekonomik anlamda kaliteli sakızlar sadece Çeşme ve Sakız Adası’nda yetişiyor. 10 gramı 5 TL gibi yüksek bir bedelle satılıyor.

sakız ağacı, sakız adası
Sakız Ağacı mastika, Chios Mastic Museum, Sakız Sdası

Kozmetik sektörü yanında, şekerlemelerde, içki üretiminde, farmakolojide kullanılan çok değerli bir ürün. Sakız, gıda endüstrisinin yanı sıra, tıpta da kullanılıyor. Ülkemizde sakızdan yapılan dondurma ve muhallebi oldukça rağbet görüyor.

Ada turizm gelirlerine yönelmeyip hem ticaretten, hem tarımdan, hem üretimden hem de son yıllardan gittikçe gelişen turizmden kazanmaya devam ediyor.

chios sakız adası
Citrus Müzesinde narenciye ürünler ile ilgili malzemeler ve ürünler sergileniyor

Adanın verimli bahçelerinden yayılan yoğun narenciye aroması yüzünden Chios’un “hoş kokulu” bir havası var. Daha çok reçel yapımında kullanılan acı portakallar, limonlar ve Chios mandalinalarının yetiştiği bahçeler adanın her yerinde karşınıza çıkıyor.

Ege’de mis gibi plajları, şirin Ortaçağ köyleri, kalabalıktan uzak sakin koyları ve lezzetli yemekleriyle Sakız Adası bir haftasonu tatilinde gidilmesi gereken yerlerden. Yunan adaları kapı vizesi uygulaması ile çoğunlukla günübirlikçileri uğradığı adada aslında gezilecek görülecek çok yer var.

yunanistan sakız adası Chios
Sakız Adası’ının en popüler köyü Mesta’nın sokakları

Sakız Adası’nda irili ufaklı 66 köy var. Ada köylerinin çoğunun mimarisi korsan saldırılarından korunmak için kale şeklinde inşa edilmiş. Ada köylerinin çoğunun mimarisi korsan saldırılarından korunmak için kale şeklinde inşa edilmiş. Tüm köyler özgün mimarileri ve dar sokaklarıyla insanı kendisine hayran bırakıyor.

Gezilip görülmeye değer seramik merkezi Armolia, sır sırta evleri ve meydanda birleşen dar sokaklarıyla kale görünümündeki köy Olympi, Cenevizliler dönemi sanatı ilginç duvar desenli evleriyle Pirgi, ortaçağ kalesinin kıvamında labirent gibi sokaklarıyla Mesta, 1822 kuşatmasında halkı topluca yamaçtan atlayıp intihar etmiş ıssız Anavatos en güzel yerler arasında.

Sakız turları genelde Güney Ada Turu olarak düzenleniyor. Oysa kuzey rotasındaki önemli yerleri atlanmış oluyor. En iyisi araba kiralyıp en az 2 gece kalmak. Sakız Adası gezilecek yerler yazımda görülmesi gereken önemli noktaları detaylıca yazdım.

Sakiza nasıl gidilir
Adanın en çok fotoğraflanan simge yerlerinden Agios İsidoros Şapeli

Ada’da 18:00’e kadar da sokakları tenha, dükkanları kapalı görürseniz şaşırmayın. Sakızlılar öğleden sonra 14:00’te işlerini bırakıyor ve iş çıkışı öğlen yemeği yiyip sonrasında siesta yapıyorlar. Günbatımına doğru tekrar mekanlar açılıp sokaklar canlanmaya başlıyor.

Yunanistan’ın Kuzey Ege yakınlarındaki Psara ve İnuses adında iki küçük adayı da sahip olan Sakız Adası’na Çeşme’den gidiliyor. Bunun için İzmir uçak bileti kampanyalarını yakalayın öncelikle. Havalimanından Çeşme’ye transferler var.

Çeşme’den Sakız Adası‘na Turyol’dan her gün sabah 09.30’da sefer düzenliyor. Feribota atlayıp Sakız Adası’na kaçın ve ada turu sonrasında veya öncesinde Çeşme veya Alaçatı‘da 1-2 gece kalın, rotayı zenginleştirin.

1 YORUM

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here