Makedonya’nın Bitola şehrindeydim 2013 yılının bu son günlerine yaklaşırken. Biz burayı Manastır şehri olarak biliyoruz. Yunanistan’ın Selanik şehrini saymazsak, Bitola Balkanlar’da gördüğüm ilk şehir oldu.

Adını çok duyduğumu ama  kendisini neredeyse hiç bilmediğim Manastır, Makedonya’nın ikinci en büyük şehri. En büyük dediğime bakmayın, burası 100,000’e yaklaşan nüfusuyla büyükçe bir kasaba gibi daha çok; sakin, küçük, şirin ve temiz. Dolayısı ile şehirleşmenin getirdiği karmaşadan uzak, sükunet içerisinde yürüdüm sokaklarında.

Manastır Kültür Müzesi
Manastır Kültür Müzesi

Manastır, 1896 yılında Atatürk’ün askeri liseyi okumak için geldiği yer aynı zamanda. Mustafa Kemal, Selanik Askerî Rüştiyesini başarılı bir şekilde bitirdikten sonra Manastır Askerî İdadisi‘nin imtihanlarına girmişi ve başarılı olmuş. Böylece doğduğu Selanik’ten ilk defa ayrılarak Manastır şehrine gelmiş. Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi’ni 1896-1899 yıllarında başarıyla tamamladıktan sonra İstanbul Harp Okulu’nda eğitimine devam eder.

Çok kültürlü yapısıyla dikkat çeken Manastır, aynı zamanda 3. Ordu’nun da merkeziydi. 3. Ordu’nun Manastır’da bulunmasıyla birlikte şehir gelişmiş ve birçok eğitim kurumu açılmış.

Manastır Askerî İdadisi, Manastor, Makedonya
Manastır Askerî İdadisi, Manastor, Makedonya

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda önemli rol oynayan çok sayıda önemli şahsiyeti yetiştirmiş Manastır Askerî İdadisi, şimdilerde Manastır Kültür Müzesi olarak hizmet veriyor. Müzede bu bölgeye ait arkeolojik eserler sergileniyor. Makedon kültürüne dair pek çok kalıntı, fotoğraf, kıyafet gibi şeyleri görmek mümkün.

Bunun yanında, binanın ikinci katında Atatürk’ün bir anı odası var. Anı odasında Atatürk’ün balmumu heykeli büstü ve bazı kişisel eşyaları; hayatı, katıldığı savaşlar devrimleri veciz sözlerini içeren bilgiler fotoğraflar ve Atatürk ile ilgili Türkçe ve diğer dillerde yayımlanmış kitap broşür ve dergiler sergileniyor.

Manastır Askeri İdadisi, Manastır, makedonya
Manastır Askeri İdadisi, Manastır, makedonya

Genelkurmay Başkanlığı tarafından hazırlanmış ”Güneşin Adı: Mustafa Kemal” isimli kısa filmi de burada izlenebiliyor. Ayrıca Büyük Taarruz, Sakarya Meydan Muharebesi ve Çanakkale Savaşı ile ilgili Türkçe, İngilizce ve Makedonca dillerinde anlatımlara da göz atılabilir.

Askeri-idadi-manastir

Atatürk Anı Odası’na gezenlere müze görevlisi tarafından bir aşk mektubu veriliyor. Atatürk’ü ilk aşkı Eleni Karinte’nin ona yazdığı mektup:

“Çok seneler geçti, ben halen her gün içerisinde senden haber bekliyorum. Herhangi bir zamanda mektubumu alırsan, beni hatırla ve kâğıttaki gözyaşlarımı görebileceksin. Yıllar ve olaylar geçiyor, seninle ilgili çok şeyler konuşuluyor. Mektubumu okurken, başka kadını seviyorsan, mektubumu kopar ve kendine sor: inanabiliyor mu ki, Manastırlı bir Eleni Karinte, bir günlük tanıdığı ve âşık olduğu adama bütün ömrünü harcamıştır? Ve benim seni sevdiğim kadar, o kadını o kadar seviyorsan, kendisine hiçbir şey söyleme, senin kadar mutlu olmasını diliyorum. Fakat balkondaki kızı hatırlıyorsan ve başkasını sevmiyorsan, seni beklediğimi ve ömrüm boyunca bekleyeceğimi bilmeni istiyorum.

Döneceğini, beni unutmayacağını biliyorum. Babam vefat etti. Beni senden ayırdığından tam bir yıl geçti, beni eve kapattı ve bir ay çıkmama izin vermedi. Ağladım, biliyorum ki tüm kilitleri ve hapisleri boşuna harcadı.

Beni evlendirecekleri adamı sadece bir kez gördüm ve kendisi bana onu sevebileceğimi sordu. Ben kendisine, ‘Hayır, ben sadece ilk aşkımı seviyorum’ dedim. Ve artık kendisini görmedim. Babam beni hiç bir zaman affetmedi ve ben de kendisini affetmedim. O zamanlardaki gibi artık genç ve güzel değilim…  Tüm ömür bir gün içerisinde!

Ebediyen seni seven ve seni bekleyen, senin Eleni Karinte.”

Vizesiz yurtdışı turları içerisinde Makedonya da yer alıyor genellikle. Balkan turları, hem fiyat hem de süre içerisinde birkaç ülke ve şehir görmek adına da uygun. Selanik, Manastır, Ohrid, Üsküp, Mostar ve Saraybosna görülmesi gereken yerler arasında.

8 YORUMLAR

  1. Tam da aradığım yazı! Başka bloglarda ararken en sevdiğim de çıkması 🙂
    3. sınıfta okuyor oğlum ve Atatürk’ün okuduğu okulların listesini hazırlıyorduk. Manastır Askeri İdadisi’ni görmek istiyorum dedi. Ben de söz vermiş oldum. Neyse ki Almanya Schengen konusunda cimrilik yapmamış bol vermiş. 🙂 Uygun bilet buldukça giderim.

    Sizin yazılardan resimlerden en beğendiğim yerleri işaretledim. 16 günlük bir Avrupa planı yaptım çıktılarını aldım 🙂 Tek çekincem Yunanistan’a girerken KKTC Ercan kaşesini görünce almazlarsa hadi. Kimliğim kayıp olduğu için mecburen pasaportla giriş yapmıştım. Yunanistan almazsa Bulgaristan’dan gireriz Avrupa’ya… Pınar Sarıkaya

  2. Gitmemiş olmama rağmen her yerini karış karış bildiğim memleketim. Babaannemin gözünde yaş, annemin dilinde özlem. Öğrenci hal pek müsaade etmiyor gidip toprağına dokunmaya. Umarım yakın zamanda bir fırsat koşar gelir.

  3. Canım memleketim.. Her köşesi ayrı güzel, tarihin en derinlerinden yaşanmışlıklar barındırır.. Ama Bitola ayrı güzel, Mustafa Kemal i anımsatır..

  4. Geçen sene 19 Mayıs’ta ziyaret ettiğimiz Makedonya güzel bir ülke. Atatürk’ün okuduğu okulu görmek de etkileyiciydi.

  5. Bitola ya da bizim deyişimizle Manastır denince akla ilk gelen tabi ki Mustafa Kemal ve onun idadi yılları. Manastır Askeri İdadisi, İstanbul’da pek çok yerde gördüğümüz Osmanlı Askeri Yapılarının minyatür bir versiyonu gibidir. Halen öğretim hayatına devam eden, boğazın incisi Kuleli Askeri Lisesi’nin yapısına benzerliği bu yüzdendir. Ana kapısı, iç bahçesi pencerelerinin yapısına kadar Osmanlı Askeri Mimarisinin iki idadiyi de şekillendirmiş olduğu söylenebilir. Duvarlarına Mustafa Kemal’in de dokunduğunu düşündükçe insanın içi ürperiyor.

  6. ”Bitola Moj Roden Kraj” isimli türkünün bir dizide geçmesiyle tanıdım bu şehri! Askeri idadinin de dizide kullanılmasıyla çektiğiniz tüm bu fotoğraflar bana çok tanıdık geldi gerçekten.Makedonya tüm yaşanmışlıklarıyla beni çok cezbetmişti o zaman, bir gün bir şekilde mutlaka dolaşmak istiyorum sokaklarında.

  7. Bu seneki rotamda karayoluyla Selanik, Bitola, Ohrid ve Üsküp var. Dönüş yoluna henüz karar vermedim ama tavsiyelere açığım.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!