Saraybosnanın başta İngilizce olmak üzere pek çok dilde karşılığı Sarajevo. Saraybosna Vadisi içerisinde Miljacka Nehri etrafında, onu çevreleyen yemyeşil tepelerin eteklerine kurulmuş, 600 bin nüfusa sahip bu Saraybosna, Bosna Hersek’in başkenti ve aynı zamanda en büyük şehri.

Saraybosna Balkanlar’daki kültürel şehirlerin en önemlilerinden biri. Din ve etnik köken açısından çeşitlilik gösteren 600 binin üzerinde bir nüfusa sahip. Yüzyıllar boyunca Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Museviler bir arada yaşamışlar. Ortodoks ve Katolik kiliseleri ile cami ve sinagog aynı bölgede, neredeyse yan yana. Sık sık ‘Avrupa’nın Kudüs’ü‘ olarak adlandırıldığı da işte bu yüzden.

Saraybosna Bosna-Hersek
Saraybosna

Acılarla dolu bir tarih

Saraybosna Osmanlı İmparatorluğuna 1463’te katıldı ve 19. yüzyıla kadar da bu sürdü. Asıl gelişimini bu dönemde gösteren kent, çok önemli bayındırlık faaliyetleri ile Osmanlının Avrupa’da kurduğu en büyük kent oldu.

1878’de imzalanan Berlin Anlaşmasıyla Avusturya-Macaristan yönetimi, Bosna ve Hersek’i Osmanlı İmparatorluğundan savaşmaksızın aldı. Bu bölgede, günümüzde de olduğu gibi, birçok etnik grup yaşamaktaydı: Sırplar, Hırvatlar, Slovenler, Arnavutlar ve Bosnalı Müslümanlar.

Saraybosna Hayat
Saraybosna’da bir kahvehane

Avusturya-Macaristan arşidükü Franz Ferdinand’ın danışmanları onu Saraybosna’ya gitmemesi için uyarmıştı ancak o dinlemedi. Onun öncesinde ve sonrasında çoğu kişinin olduğu gibi, arşidük de aynı hataya düşüp buranın insanlarını küçük gördü. 100 yıl önce 28 Haziran 1914’te ilk kurşun sıkıldı ve Bosna Hersek’in başkenti arşidükün canını alarak 1. Dünya savaşı’nın fitilini ateşledi. Ardından dünya geri dönülmez bir biçimde değişmeye başladı.

1918’de sonraları adı Yugoslavya Krallığı’na dönüşecek olan Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı’na geçti ve Sırbistan’a bağlandı. II. Dünya Savaşı’nda 1941-1945 arasında Nazi Almanya’sına bağlı bir kukla devlet olan Bağımsız Hırvatistan Devleti’nin işgalinde kaldı.

Bosnalıların en önemli dönüm noktası 1992’de Bosna Hersek’in bağımsızlığını ilan etmesiyle olmuş. Bağımsızlık ilanının hemen ardından 1995’e kadar sürecek olan Bosna Savaşı sırasında Saraybosna kuşatması büyük ölçekli yıkım ve dramatik nüfus değişimi ile sonuçlandı. Binlerce Saraybosnalı, kuşatma sırasında yapılan bombardıman altında ve çatışmalarda hayatını kaybetti. Katliam ve yıkımın izlerini bugün bile şehrin sokaklarında görmek mümkün.

Saraybosna Gezi Rehberi
Saraybosna, Bosna

Gittiğiniz hemen her yerde savaştan kalma yıkık dökük binaları, kurşun delikleriyle bezeli yapıları gözlemleyip, savaşın boyutlarını çok daha iyi idrak edebiliyorsunuz. Yüz binden fazla insanın öldüğü tahmin edilen bu kanlı dönemin ardından Aralık 1995’te imzalanan Dayton Anlaşması ile Bosna Hersek devleti resmen kurulmuş oldu.

Saraybosna, üç çok ağır savaş görmüş olmasına ve 6 farklı bayrak altında tekrar kendini toplamasına rağmen halen karakterinden ödün vermiş değil. Ayrılıkçı binalar arşidükün hükümdarlığı döneminde yapılmış ve gökyüzünü egemenliği altına alan minarelerin yanında bulunuyor. Savaşta hayatını kaybeden Müslümanların mezar taşları ise eski mahalleler arasında kalan çimlerin üzerinde yatıyor.

Doksanlı yıllarda dünyanın en tehlikeli şehri deniliyordu, artık Avrupa’nın en güvenli ve en hızlı değişen şehirlerinden biri. Ziyaretçiler Müslüman, Yahudi ve Hristiyan’lara ait tarihi ibadethanelerinin arasında dolaşabiliyor.

Saraybosna Gezisi

Saraybosna Gezi Rehberi

Bosna savaşı sırasında tahrip olan binaların hemen hemen tamamı onarılmış, bazılarının yerine yenileri yapılmış. Yeni açılan kafeler, restoranlar ve mağazalar şehre modern ve canlı bir görünüm kazandırıyor. Buna Saraybosnalıların konukseverliği ve nazik ve hoşgörülü yapılarını da eklerseniz, çok keyifli bir kent ortaya çıkıyor.

Saraybosnalılar Türkiye’den gelenlere alışmış görünüyor. Sokaklarda sık sık Türkçe konuşmalar duyuyorsunuz. Başçarşı’da Türkçe menüler ve yazılar göze çarpıyor.

Saraybosna Gezilecek yerler

Şehri dolaşmak için en ideal olanı yürüyerek keşfetmek. Hemen her köşede tarihi bir yapıya rastlamanız mümkün.

Saraybosna’nın kalbi Başçarşı

Saraybosna-Gezisi-Bascarsi
Başçarşı

Estetik ve kültürel açılarıyla adeta Osmanlının bir özeti olan Başçarşı Saraybosna’nın kalbinde yer alıyor. Orta yerinde, etrafını güvercinlerin mekan seçtiği çeşmesi ve sağlı sollu sıralanmış bakımlı ahşap dükkânları ile bir Anadolu köşesini andırıyor burası.

15.yüzyılda Bosna Sancak Beyi Isa Bey tarafından yaptırılmış, daha sonra Gazi Hüsrev Bey’in katkılarıyla büyümüş. Çarşı etrafında Saraybosna’daki birçok önemli yapıyı yaptıran Gazi Hüsrev Bey’e ait camiler, hanlar ve medreseler bulunuyor. Bronz cezvelerde pişen kahve kokusu Osmanlı zamanından kalmış Başçarşı’nın her yerine dağılıyor. Gümüşçüler ve halı satıcıları taş örme sokaklarda hayatlarını sürdürüyor.

Başçarşı’nın sembolü Başçarşı Sebili

Bosna-Gezi-Rehberi
Başçarşı Sebili

Başçarşı’nın hemen girişinde yer alan ve şehrin en önemli simgelerinden olan Başçarşı’nın sembolü Sebil Çeşmesi, Vali Hacı Mehmet Paşa tarafından 1753’te, İstanbul’daki çeşmeler model alınarak yaptırılmış. Efsaneye göre bu sebil çeşmesinin suyundan içen, bu şehirden asla ayrılamaz, kopamazmış. Ahşap oyma kubbeli çeşme önünde bir fotoğraf çektirmeden şehirden ayrılmayın.

Saat Kulesi, Başçarşı’da yer alan bir diğer önemli yapıdır. Gazi Hüsrev Bey Vakfı tarafından 17.yy’da yaptırılan kule ilerleyen yıllarda çıkan yangın sonucu büyük hasar almış, daha sonra 1762’te restore edilmiştir.

Bosna Turu
Gazi Hüsrev Bey Camii

Gazi Hüsrev Bey Cami, Saraybosna’da en önemli Osmanlı eserlerinden biri. Başçarşı’da yer alan cami Gazi Hüsrev Bey tarafından Mimar Sinan’a 1531’de yaptırılmış. Bosna Savaşı sırasında hasar alan cami daha sonra 1996’te aslına uygun olarak restore edilmiş.

Moriça Han (Morića Han), Başçarşı’da yer alan önemli yapılardan biri. Han 1551’te yapılmış, 1697’te çıkan yangın sonrasında yeniden restore edilmiş. Halen Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın malı olan Moriça Han’da, çeşitli kafelerin yanı sıra otantik kilim vb. eşyalar satan dükkânlar bulunmaktadır. Şehir gezisi sonrası dinlenmek için en güzel yerlerden birisi.

Başçarşı
Başçarşı

Brusa Bezistan, Bursa İpeği satışı için yapılmış bir kapalı pazar 1551’te Rüstem Paşa tarafından yaptırılmış. 1992–1995 yılları arasındaki Bosna Savaşı sırasında büyük hasar alan bezisten daha sonra restore edilmiş. Günümüzde Saraybosna Müzesi olarak da hizmet veriyor.

Gazi Hüsrev Bey Medresesi, Osmanlı zamanında okul olarak kullanılmış ve kurulduğu dönemde 50.000 kitap kapasitelik kütüphaneye de sahipmiş. 16. yüzyılda inşa edilmiş ve Kurşunlu Medrese olarak da adlandırılan yer Başçarşı yer alıyor.

Saraybosna yapılacak şeyler

Başçarşı’ya yakın bir konumda bulunan Latin Köprüsü 1.Dünya Savaşı’nın çıkmasına sebep olan Avusturya Macaristan prensi Arşidük Franz Ferdinand’ın suikaste uğradığı köprü. Milli Kütüphane’nin karşısında bulunan köprüye göz atmadan şehirden ayrılmayın.

Saraybosna Köprüsü

Bosna Savaşı süresince Bosnalılar için en kritik noktalardan birisi olan Umut (Hayat) Tüneli, Sırp kuşatmasının olmadığı tek nokta olan havaalanına yakın bir konumda bulunuyor. Bosnalı gönüllüler tarafından 8 saatlik mesailer ile kazılmış Tünel, savaş boyunca başta ulaşım olmak üzere ilaç ve silah transferinde kullanılmış. ve tamamlandığında 960 metre uzunluktaymış. Günümüzde tünelin sadece 20 metrelik kısmı ziyarete açık. Saraybosna’dan buraya turlar düzenleniyor. Her gün 09.00-16:00 saatleri arasında müzeyi ziyaret etmek mümkün.

Saraybosna’dan sadece 20 dakikalık bir otobüs ile Bosna’nın 100 metre yüksekliğindeki Skakavac’ın bulunduğu ve yürüyüş bölgesinin başlangıç noktası olan Nahorevo kasabasına gidebilirsiniz. Green Visions’ın yerel İngilizce konuşan rehberleri şelalenin tepesine yürüyüş düzenleyip geri getiriyor.

Saraybosna’da dağcılık çok popüler ve 1984’te yapılan kış olimpiyatları burada düzenlenmiş olsa da, 1990’da kalan mayınlar halen büyük bir tehlike. Green Visions’dan nerede mayın olup olmadığını bilen bir rehber ayarlamanız şart.

Dünyaca ünlü Saraybosna Film Festivali her yaz yapılıyor. Hem turistler hem de yerliler rehberler eşliğinde eşsiz güzellikteki Dinaric Alplerinde yürüyüş rotaları keşfediyor.

Saraybosna’nın tekrar dirilişi muhtemelen en iyi Ulusal Kütüphane’nin uzun süren yeniden yapılandırmasıyla sembolize edilebilir. 1992 yılında içinde bulunan iki milyon kitap ile birlikte yok edilmişti.

Saraybosna Turları
Ulusal Kütüphane

Ne zaman gidilir

Bahar, yaz ve sonbaharda (Nisan-Ekim) genellikle hava açık ve güneşli ve en sıcak ay ise Temmuz. Kış döneminde 1984 kış olimpiyatlarının yapıldığı Jahorina Kayak Merkezinde kayak yapmak mümkün.

Saraybosna’ya nasıl gidilir

İstanbul’dan Saraybosna Havaalanı’na uçuş 1,5 saat civarında sürüyor. Birçok havayolu firması çok güzel uçak bileti kampanyaları düzenliyor. Kampanyalardan uygun fiyatlı uçak bileti yakalayıp gitmek en iyisi. Vizesiz ülkeler arasında olduğundan pasaport kontrolü sorunsuz geçilebiliyor; otel rezervasyonunuzun çıktısını yanınızda taşımakta fayda var.

Sarajevo Havalimanı şehir merkezine araçla 20 dakikalık bir mesafede yer alıyor. Şehir merkezine taksi 25 KM (10 €) tutuyor. Biraz pazarlıkla fiyatı düşürmek belki mümkün. Taksimetre açıldığında 18-20 KM arası tuttuyor. Havaalanından merkeze otobüsle ulaşım olduğu da söyleniyor, ancak bilgim yok. Bosna Hersek Para birimi ise Konvertibl Mark (KM).

Saraybosna ulaşım

Tramvay, troleybüs ve otobüs kullanılabileceği gibi yürüyerek de şehri keşfetmek mümkün. Bosna’nın diğer şehirlerine otobüs ve trenler ile ulaşabilirsiniz. Kış sezonunda Saraybosna’dan Jahorina dağına otobüs hatları koyuluyor. Şehir içinde de bir yerden bir yere taksi kullanmak 6-8 KM (3-4€) tutuyor.

Ülkede ulaşım için tercih edilecek en iyi yol yerel otobüs hattı. Gece yarısına kadar ulaşım sağlayan bu otobüsler, şehir merkezinden şehrin dışındaki köylere kadar ulaşım sağlıyor. Şehir içerisinde ulaşım için tramvay için günlük bilet almak en ucuz yöntem. Saraybosna’da iki otobüs terminali var. Hava alanına yakın olan Sırbistan, Hırvatistan, Karadağ gibi ülkeler için; merkeze yakın olan ise Mostar gibi şehirlerarası ulaşımda hizmet veriyor.

Saraybosna Ulasim

Saraybosna yeme ve içme

Saraybosna’da ne yenir diye soranlara bu cevabı bulabilecekleri en iyi adres Başçarşı’yı öneririm. Çarşı içerisinde birçok salaş ama menüsü zengin ve oldukça leziz yerel yemekler sunan lokantalar bulunuyor. Burek (Boşnak böreği) ve Cevapi (köfte) denenebilir. Yağlanmış pide arasında sunulan cevapiyi, Tarık Hodzic’in çarşıda bulunan “Galatasaray Sur” kebapçısında deneyin. Ahşap mekânın dış güzelliği, içeri buyur eder sizi zaten.

Burekdžinica (börekçi) olarak adlandırılan yerlerde sunulan, kıymalı, peynirli, patatesli ve ıspanaklı hazırlanan börekler de leziz. Sadece Burek diye sipariş verdiğinizde etli ve soğanlı börek geliyor. Benim tercihim olan peynirli börek “sirnitsa”, ıspanaklı ve peynirli olanı “zelyenitsa”, patatesli olanı ise “krompirisu” olarak adlandırılıyor. Şehrin ufak börekçileri (pita) olan Buregdzinica Bosna ve Buregdzinica Sac’ı önerilenler arasında.

Saraybosna Kahve

Etli ev yemekleri lezzetini tadabileceğiniz lokantalar olan Aşçinitsalar (Ašćinica), Begova çorba, Klepe (Boşnak usulü mantı) veya Bosanski Sahan (içi et ve pirinçle doldurulmuş olarak; lahana sarma, soğan dolması, biber dolması veya domates dolması) ve Tuffahiye (elma tatlısı) tercih edilebilir. Bey çorbasını ve üstü tuzlu kaşarla zenginleştirilmiş şopska salatasını da deneyin. Yanında yoghurt dedikleri koyu kıvamda ayran da için. Saraybosna’da İtalyan yemekleri de yaygın. Çok leziz bir pizza yediğimi iyi anımsıyorum.

Kişiye özel bakır bir tepside, bakır cezve, kulpsuz fincanlar, lokum ve su ile servis edilen Bosna Kahvesi de tadılabilir. Baş Çarşı içinde oturduğunuz kafelerde bulmak ve tatmak mümkün.

Saraybosna alışveriş

Şehirde kendinize ve sevdiklerinize alabileceğiniz birçok yöresel hediye var. Bakır işleme Saraybosna’nın en eski geleneklerinden biri ve 1489’e kadar uzanan bir geçmişe sahip. Geleneksel bakır işlemeler, kahve cezveleri, fincanları ve servis takımları gibi eşyaları Kazandziluk caddesinde bulmak mümkün. Tahta oymacılığı ürünler, deri ve deri ürünleri, şarap, pamuk dokumacılığı ürünleri, halı ve seramik en başta gelen hediyeliklerden.

Saraybosna Ne Alinir

Saraybosna gece hayatı mekanları arasında ise öne çıkanlar ise  City Lounge, City Pub, Cheers Pub, The Old Bell Pub merkezi konumlarıyla tercih edilebilir.

Saraybosna Otelleri

Gece hayatının merkezi olan Zelenih Beretki Caddesi üzerinde yer alan Hotel Europe Sarajevo, Başçarşı’ya da sadece birkaç dakikalık yürüme mesafesinde. Çift kişilik oda fiyatları yaklaşık 200-250 TL civarı ama tabii ki mevsimine göre azalıp artabiliyor.

186 odalı Hotel Bristol Sarajevo, 12 katlı lüks bir otel ve taksiyle şehir merkezinden 5 dakika uzaklıkta. Kapalı yüzme havuzu, otoparkı ve her gün yenilenen bedava soda, meyve suyu ve su bulunan bir mini buzdolabı bulunuyor.

Butik bir otel olan Michele daha az lüks ancak daha fazla güzellik sunuyor. 6 apartman odası ve iki geniş misafir odası antika mobilyalarla donatılmış. Odada 43 tavan penceresi, ahşap iç kaplama ve şehir manzarası bulunuyor.

Hostel tercih edenler için ise önerim nefis ve temiz hostel olan Hostel Franz Ferdinand. Çok memnun kaldım.

8 YORUMLAR

  1. Kıymetli paylaşımlarınız için teşekkürler. Ben de kısmetse Kasım 2016 başında Saraybosna’ya gideceğim. Günübirlik Mostar’a nasıl gidip gelebilirim, bilginiz var ise paylaşırsanız sevinirim. Selamlar.

  2. Merhaba, bloğunuzu yeni keşfettim. Çok faydalı bilgilerin yer aldığı bir yazı olmuş, blog sayfalarınızda keyifle dolaşırken yorum yapmadan geçmek olmaz diye düşündüm. Güzel gezileriniz olsun.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!