Yeni Zelanda. Dünya haritasını açıp şöyle bir bakın. Yeni Zelanda’nın dünyanın geri kalanından ne kadar uzakta olduğunu hemen fark ediyorsunuz. En yakın uluslararası komşularımız Avustralya, Yeni Kaledonya, Fiji ve Tonga. Onlara bile uçakla ulaşmak yaklaşık üç saat sürüyor. Yani gerçekten dünyanın en alt köşesinde sayılırız.
İlk yerleşimciler hem Polinezyalılar hem de Avrupalılar buraya gelebilmek için çok uzun yol kat etmiş. Seyahat etme isteği sanırım biraz oradan geliyor. Yeni Zelandalıların içinde hâlâ güçlü bir “yola çıkma” duygusu var. Aslında çok zengin bir toplum sayılmayız; özellikle diğer gelişmiş ülkelerle kıyaslayınca. Ama buna rağmen seyahat etmek bizim kültürümüzde hep önemli oldu. İşin ironik tarafı şu: Yeni Zelanda’dan dünyanın herhangi bir yerine gitmek mesafeler yüzünden gerçekten zor.
Yeni Zelanda genç bir ülke. Bu yüzden kültürel kimliğimiz de uzun süre biraz arayış içindeydi. Yıllarca Avrupa kökenli Yeni Zelandalılar için İngiliz kültürü baskın kabul edilirdi. Maoriler ise zaten her zaman güçlü bir kültürel kimliğe sahipti. Ama bugün durum değişti. Artık kendine özgü bir Yeni Zelanda kültürü var. Yaklaşık otuz yıl önce ortaya çıkan ve bugün oldukça yaygın olan bir alışkanlık var: Overseas Experience, yani kısaca OE.
📌 Kemal’in Notu: Bu yazıyı Yeni Zelanda’dan arkadaşım Charlotte Cogle yazdı. Charlotte uzun yıllardır dünyayı gezen bir gezgin ve zaman zaman bu blogda deneyimlerini paylaşıyor. Blogda Charlotte’un farklı ülkelerden yazdığı başka yazılar da var; merak ederseniz onlara da göz atabilirsiniz.
- Beijing, I Love You!
- Surprising Shenyang
- The Gift: Why I Came to Beijing
- A 48 Hour Hong Kong Experience: Getting Around Town
- A 48 Hour Hong Kong Experience – More Than Just a City
- Are You Hungry?
Overseas Experience (O.E.) Geleneği
Peki OE ne demek? Basitçe söylemek gerekirse genç Yeni Zelandalıların bir süreliğine yurt dışına gidip çalışması ve seyahat etmesi demek. Yeni Zelanda’nın dünyanın birçok ülkesiyle working holiday vizesi anlaşmaları var. Bu sistemin ilk uygulandığı ülkelerden bazıları Japonya, Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda. Ama yıllarca Kiwi gençlerinin en popüler OE rotası Londra olmuş.
Neden Londra? Çünkü dil sorunu yok, iş bulmak kolay ve maaşlar iyi. Üstelik Avrupa’nın ortasında sayılır. Birçok genç Kiwi Londra’ya gider, diğer Yeni Zelandalılar ya da Avustralyalılarla birlikte ucuz bir ev bulur, bir yıl boyunca çalışırdı. Vizelerinin ikinci yılında ise mümkün olduğunca ucuz şekilde Avrupa’yı dolaşırlardı. Aslında Yeni Zelandalıların sırt çantalı seyahat kültürünün temeli biraz burada atıldı diyebilirim.
Yıllar geçtikçe seyahat etmek daha kolay ve daha ucuz hale geldi. Kiwi pasaportu da birçok ülkede vize açısından avantaj sağlıyor. Bu yüzden artık Kiwi backpacker’ları sadece Avrupa’da değil, dünyanın hemen her yerinde görmek mümkün.
Peki sırt çantalı seyahat neden bu kadar popüler? Bunun sebebi oldukça basit. Yeni Zelanda dünyanın geri kalanına gerçekten uzak ve maaşlar da Batı Avrupa seviyesinde değil. Bu yüzden özellikle gençler için seyahat etmek ciddi bir birikim gerektiriyor.
Birçok genç Yeni Zelandalı yurt dışına çıkabilmek için iki yıl boyunca birden fazla işte çalışabiliyor. Üstelik Yeni Zelanda doları çoğu zaman diğer para birimleri karşısında çok güçlü değil. Bu yüzden birçok Kiwi yola çıktığında elinde genellikle uçak bileti ve birkaç aylık yaşam masrafını karşılayacak kadar para oluyor. Gideceği ülkede iş bulana kadar idare etmesi gerekiyor. İşte tam bu yüzden backpacking, yani sırt çantalı seyahat, gençler arasında en popüler yöntem haline gelmiş.
Elbette herkes sırt çantalı seyahat yapmıyor. Yeni Zelanda’da Contiki otobüs turları da oldukça popüler. Özellikle uzun süre backpacker olarak gezmeye vakti olmayan gençler bu turları tercih ediyor. Bu turlara katılanların çoğu genellikle bol eğlenceli ve biraz çılgın geçen seyahat hikâyeleri anlatır. Ama o konu başlı başına başka bir yazı konusu.
OE yapan ilk Kiwi backpackerların artık çocukları var ve onlar da aynı şeyi yapıyor. Hatta bugün seçenekler çok daha fazla. OE artık o kadar yaygın ki yirmili yaşlarında neredeyse her Yeni Zelandalı bir dönem yurt dışında yaşayıp çalışmayı deniyor. Bunu hiç yapmamış bir Kiwi ile karşılaşmak gerçekten nadir.
Benim hikâyem ise biraz farklı. Ben Londra rotasını seçmedim. Son yıllarda Japonya, OE yapan Kiwi gençler için oldukça popüler bir destinasyon haline geldi. Çünkü Japonya’da İngilizce öğretmek hem eğlenceli hem de iyi kazandıran bir iş. Ben de OE yolculuğum sırasında hem bol bol seyahat ettim hem de yeni bir meslek edindim. O zamandan beri hâlâ İngilizce öğretmeniyim ve hâlâ fırsat buldukça sırt çantamı alıp yola çıkıyorum.
Kiwis CAN fly!!! The Overseas Experience or O.E.
New Zealand. Have a look at a world map. Notice how far away New Zealand is from everywhere else? Our nearest international neighbours are Australia, New Caledonia, Fiji and Tonga, all of which take about three hours to travel to by plane. We’re at the bottom of the world!
Early settlers both European and Polynesian travelled a long way to come to here and that urge to travel still lives on in New Zealanders today. We’re lucky I guess – while average New Zealanders are not wealthy when compared to other first world countries, we’ve always had the opportunity and freedom to travel despite the fact that leaving New Zealand to go ANYWHERE is not easy when you think about the distances involved.
New Zealand is a young country and our sense of culture is also quite new: for many years European New Zealanders considered English culture to be the basis of culture in New Zealand (Maori have always had a strong sense of their own culture). This is no longer true: we now have our own very distinct culture. About thirty years ago a very clear cultural trend began, which is now referred to as the Overseas Experience.
What is it? New Zealand has working holiday visa arrangements with governments of quite a few other countries around the world. The first countries in the world to offer working holiday visas were Japan, Australia, Canada and New Zealand, with all four countries wishing to give young people the opportunity to work in the UK. New Zealand now has working holiday visa arrangements with more than thirty other countries around the world, but the original destination for most young Kiwis was London.
Why London? That answer is easy: a common language, large workforce and high wages as well as easy access to many European destinations. Young Kiwis would arrive in London, find cheap accommodation with other New Zealanders or Australians, get a job and work hard for a year. Then in the second year of their visa they would travel around Europe, as cheaply as possible. I think the Kiwi love of backpacking travel originated here.
Over the years travel has become faster and cheaper and visa restrictions become less of a problem for Kiwi passport holders. There are also many more options for travelling. Now it is not just Europe that beckons Kiwi backpackers – we can be found pretty much anywhere in the world.
So why is backpacking so popular? That also is easy to explain. At the start of this article I stated that New Zealand is a long way away from any other country and that wages and salaries are not as high in New Zealand as in other Western countries. It is hard to travel for most New Zealanders, especially young people who usually work in the lowest paying jobs. For young people (or any New Zealander) to plan an overseas journey takes months of saving money.
Some young people work two or three jobs for up to two years before they can afford to leave New Zealand. And the New Zealand dollar is often not worth much when exchanged into other currencies. Often a young Kiwi only has enough money to buy a plane ticket and cover their basic living expenses for a month or two until they find work in the country that they travel to. Therefore, backpacking became the most popular way of travel to ensure that the young traveller got as much travel time as possible before their money ran out.
Of course backpacking is not the only way young Kiwi people like to see the world. Contiki Bus Tours are also incredibly famous in New Zealand and popular with those young people who don’t have much time to backpack. Many people have fond memories of these often wild and crazy tours. But that’s a whole other story!!!!
The first Kiwi backpackers to go on their Overseas Experience now have children of their own, who are also doing the same thing, but with more variety. It has now become so important in our culture that almost every young New Zealander will do an O.E at some stage in their twenties (or even thirties). It’s very unusual to find a Kiwi who hasn’t.
As for me, I didn’t choose the London route. Japan has become an increasingly popular destination for young Kiwis on their OE, as English teaching in Japan is easy, fun and earns a good salary. On my O.E. as well as heaps of opportunity for travel (some as a backpacker, some on arranged tours), I gained a new career. From that time ten years ago I’m still an English teacher and I still travel as a backpacker!
Writer: Charlotte Cogle
Auckland, New Zealand
Overseas Experience (OE) FAQ
The Overseas Experience, often called OE, is a tradition where young New Zealanders live and work abroad for months or years. It is seen as a way to gain life experience and a broader worldview before returning home.
Many Kiwis leave New Zealand for an OE to explore the world, gain work experience and meet new cultures. Because the country is geographically remote, travelling abroad has long been part of Kiwi culture.
An OE can last from several months to a few years. Traditionally many travellers spent at least one year overseas working or travelling before returning home.
Historically London and the United Kingdom were the most popular destinations. Today many also choose Europe, Australia, Canada, the United States or parts of Asia.
Yes. The Overseas Experience is still considered a rite of passage for many young New Zealanders, although modern trips are sometimes shorter than in the past.
