Tayland‘a geldiğimizden beri merak ettiğimiz bir sürü kültürel, sosyolojik soru vardı kafamızda. Fakat dil sorunu ve Taylandlılar turistleri çok sevmemesinden ötürü bir türlü cevap alamıyorduk. Tanıştığımız bazı insanlardan ilginç şeyler öğrendik ama en çok Traveler’s Tales Guides: Thailand – True stories of life on the road, adlı kitaptan yararlandık. Gerçi bizim aldığımız kitap 1995 yılı baskısıydı.

Bu açıdan kimi yerlerin ne kadar değişmiş olduğunu da gördük zaman içinde. Biz bulamamış olsak da daha güncel baskıları mevcut. Bu serinin başka kitapları da var. Gezginlerin anlatımı ile.. Çok keyifli okuması. Kitabı, Chiang Mai‘deki Gecko adlı bir kitapçıda bulduk. Gecko ile yanındaki kitapçılar harika ve ucuza ikinci el kitap satıyorlar, ne isterseniz var raflarda.

Tayland Gezi Kitabı

Her neyse, Tay kültürü hakkında öğrendiğimiz kimi bilgileri not etmişim. Notlarımın çoğu kitaptan, kimi de duyduklarımdan. İşte bana enteresan gelen bilgilerden bazıları:

  • Farang (beyaz ırk), Taylar Faranglar‘dan bahsederken, İngilizce karşılığı ”it’‘ olan kelimeyle hitap ediyorlar. “he“, “she” yerine. Her zaman güler yüzlü olsalar da, turistleri sevmiyorlar aslında. Sebebini anlamak zor değil. Onlara göre bozulmuş olan bu ırk, ülkelerine gelip çıplak denize girerek, tapınaklara açık, kolsuz kıyafetlerle girerek, devamlı aceleci ve sinirli tavırlarıyla kültürlerine saygısızlık ediyor.
  • Tayland’da tüm erkekler, hayatlarında en az bir kez rahip, yani monk oluyor. Bu büyük prestij. Monk olmadan önceki gece, rahip adayı herkesi yemeğe davet ediyor. Ama kendisi yemek yemiyor. Ertesi gün sabah erkenden tapınağa gidiyor, traş oluyor, giriş ritüelini tamamlıyor, sonra da rahip olarak kaldığı süre boyunca sabahları erkenden 5-6 gibi kalkıyor ve şehirde geziniyor. Halkın ikram ettiği yemekleri kabul ediyor, meditasyon yapıyor. Günlük yapılması gerekenleri yaptıktan sonra öğlen o gün için son yemeğini yiyor. Turuncu rahip kıyafetleri, kendi  içlerinde açık turuncu ve koyu turuncu olmak üzere ayrılıyorlar. Renklerin bir anlamı pek yokmuş. Çoğu kök boya ile yapılıyormuş ama özellikle koyu turuncu olanı orman rahipleri tercih ediyorlarmış. Çok değişik rahipler var. Aralarında eski eroinmanların olduğu ve günümüzde bu bağımlılığın tedavisinde diğer terapilere göre %80 daha başarılı bir tedavi sunan bazı tapınaklar var. Bir diğer enteresan rahip kabilesi Santi Asoke, tarım ile uğraşıyor (yani tüm Budist rahiplerin aksine ağır vücut işleri yapıyorlar) ve kesinlikle paraya dokunmuyorlar.
Budist Rahipler
  • İnançsız Tay yok gibi. Her evin, her hostelin ve işletmenin bahçesinde minyatür tapınaklar var. Bunların önüne her gün su, yiyecek ve tütsü bırakılıyor. Bunun sebebi, kötü ruhlara yemek ve barınak sunarak kendi evlerine gelmelerini önlemekmiş. Bu duruma en çok kuşlar seviniyor tabi. Bir arkadaşım, Taylar’ın inanç sistemi ile ilgili güzel bir yazı yazmış bakmak isterseniz tıklayın.
  • Kuzey Tayland’da 6 ana kabile var. Karen, Lisu, Lahu, Akha, Yao ve Hmong, 300 yıldan fazladır buradalar. Hepsinin kendi dilleri, gelenekleri, kıyafet ve inançları var. Budist, Hristiyan, Animist olanlar var. Çoğu Tay değil ve Burmalı. Bu kabileler genelde çok fakir. Su sorunları var. Toprak erozyonu ve afyon bağımlılığının yanı sıra turizm yüzünden geleneklerini kaybediyorlar.
  • Burmalı uzun boyunlu kabilelerden In Pa Dawang mitolojisine göre, sadece ejderha olanlar bu altından boyunlukları takabilirlermiş. Kadınlar ejderhayı, erkekler rüzgarı sembolize edermiş. Ve bu boyunlukları sadece çarşamba günü doğmuş kadınlar yine sadece dolunay zamanı takarmış. Ama turizm ve maymun gibi fotoğraflarını çeken yabancılar yüzünden tüm kabile kadınları uzun boyunluklar takıyorlar. Böylece Tay insanlar daha çok para kazanıyor.
Uzun Boyun Kabilesi
  • Tayland’da yeni bir çocuk doğduğunda, beşiğe önce kedi konulurmuş. Hem kötü ruhlardan hem de farelerden korusun diye.
  • Eski krallığın başkenti Ayutthaya’yı Burmalılar yerle bir ettikten iki asır sonra, dönemin Burma kralı Ayutthaya’yı ziyaret etmek isteyince, adama ayıp olmasın, ne kadar tahribat yarattıklarına üzülmesinler diye tüm şehri yeniden inşa etmişler. Yani Faranglar’ı sevmeseler de, Tayland’a gelen herkesi ellerinden geldiğince rahat ettirip, iyi hissettirmeye çalışan değişik bir halk.
Ayutthaya the Ancient Kingdom by erinlee (Deviantart)
  • Her yerde olan şahane semender-geckolara Too-Kay diyor Taylar.
  • Mai Pen Rai- Boşveer, Tay insanların hayat felsefesi olmuş. Her şey olur, her şey geçer, sıkma canını.
  • Khwan – canlıların içinde ki ruh; insan sevdiği birini kaybettiğinde ve üzüldüğünde Khwan‘ının bir kısmını kaybedermiş. Bitkilerin ve hayvanların da Khwan‘ı var. Ve bu inanç Kamboçya ve Burma’da da varmış. Ruhunun arada senden çıkması iyi bir şeymiş. Ama geri çağırman lazımmış onu. Ruhunu senden kaçıran durumlar için zaman zaman ruh geri çağırılıyor. Bu eylemi genelde  kabileden bir şaman, ruhun bir kısmının kaçtığı canlıya viski, pirinç, meyve ve tütsü gibi adaklar sunup, trans haline geçip, ruhu kişinin bedenine geri getiriyormuş.
  • Tayland, eski Siam isminden vazgeçip modernleşme sürecine başladığı zaman, ara ara komik denebilecek girişimlerde bulunmuş. Ülkenin güneyindeki küçük bir şehir örnek olarak ‘batılılaştırılmış’. Fakat o sırada Amerika hakkında bildikleri tek şey kovboy filmleri olduğu için, bir ‘western’den fırlamış gibi görünecek şekilde yeniden inşa etmişler şehri. Sonuç epey absürd tabi ki.

3 ay Tayland kültürünü yorumlamak için çok yetersiz bir zaman. Gittiğimiz yerler ve yazdıklarıma sonradan bakınca, bambaşka şekilde yorumlayacağımı biliyorum. Herkesin yolu ve deneyimleri birbirinden farklı.

Bu değişik ülkeye geri dönüp bakınca, yazdıklarımdan daha yoğun hisler ve anlar hatırlayacak olsam da, her zaman hafızamda rengarenk insanlar, bitkiler, her köşeden fışkıran hayat, çiçekler, inanılmaz kuşlar, her tür canlı çeşitliliğini coşturan su, her köşede görebileceğiniz içi balık ve lotus çiçeği dolu olan minik saksılar, güler yüzler, inanılmaz gülen, dünya tatlısı Tay çocukları ve özellikle üstlerindeki o kadar sosyal baskıya, kültürel tarihin getirdiği cinsel istismarlara zorlanmalarına rağmen, dokunduğu her şeyi yeşerten ve güzelleştiren güzel ve özel Tay kadınları kalacak.

11 YORUMLAR

  1. Ucak biletimi Bangkok TEK GİDİŞ olarak almak istiyorum. Dönüşümü hayatın akışına bırakarak uğrayacağım yerlere uyarak yapmyı düşünüyorum. Kısmet olursa dönüş uçuşumu, OSHO’nun (pune) Aşramını da gördükten sonra Mumbai-İstanbul olarak noktalamak düşüncesindeyim.

    Hindistan vizesi Tayland da iken alınabilir mi? Yoksa gitmeden İstanbuldan mı almam gerekir? Saygılarımla Kemal Bey.

  2. Efendim, yaşım 75, yazın yüzme,kışın yoga sporları yaptığım için-ayrıca da resim, portre çizimi, şiir ve romantizm ilgi alanım olduğundan daha genç ve karizmatik görünümlü,kondisyonundayım.

    Sorum:Tayland’a Ekonomik bir yolculuğu nasıl yapabilirim? Gidiş-dönüş neye malolabilir? Günlük harcamalar dşında, paramı emin olarak hangi bankalarda tutabilirim?
    Mevsim olarak gidişim Kasım sonları, dönüşüm Şubat ortası olabilir.
    Tayland hakkında yazılanları takip etmekteyim. En çok sizin yazı ve yorumlarınız güveniyorum Kemal Bey. Lütfen benimle irtibat zahmetinde bulunur musunuz?
    Bir sorum daha olacak KEMAL BEY:
    Bir sokak Ressamı olarak (20 dk.da) çok güzel portre çizerim. Bu iş bana günlük ufak harcamalarımda destek olabilir mi, izin verilir mi? Kimseyi zorlamadan bahşiş tarzı bir çalışma yaparsam…
    Yanıtlarınız beni çok sevindirecektir. Şimdiden çok teşekkürler. Saygılarımla,

    Refik Gürbüz, Portre ressamı ve asker emeklisi

    • Selam Melih Bey,
      Web sitenizi inceledim. Elinize sağlık. Türkçe içerikli web sitelerinin artmasıyla insanımız uzak ülkeler hakkında daha çok bilgiler edinecektir. Dünya yollarında Türkiye’den çok az sırtçantalı gezgin var. Gezmenin aslında o kadar pahalı ve zor olmadığı bu tür Türkçe içerikli sitelerin artmasıyla umarım milletimiz öğrenir. Sevgiler

      • Kemal Bey ben bir hafta Tayland’a gitmek istiyorum ve oranın çok ucuz bir ülke olduğunu söylüyorlar. Bin TL gibi bir rakamla çok rahat 1 hafta yer içer gezersin diyorlar bu dogru mu? Teşekkürler.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!