Peygamberler şehri Şanlıurfa, sayısız medeniyete ev sahipliği yapan, açık hava müzesi görünümündeki Anadolu kenti. Fırat ve Dicle nehirlerinin hayat verdiği deltada kurulan, insanlık tarihinin en eski yerleşim yerlerinden biri olan Şanlıurfa, zengin kültürel mirası ve arkeolojik kazılarda elde edilen buluntularla gezilecek görülecek çok sayıda yere sahip.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Suriye ile sınırı bulunan Şanlıurfa, geniş düzlüklerden oluşan bereketli topraklar üzerinde yer alıyor. Göbeklitepe’nin keşfiyle birlikte tarihi geçmişi günümüzden 12 bin yıl önceye uzanan Urfa, inanç, kültür ve gastronomi turizmi için büyük potansiyele sahip.

urfa gezilecek yerler

Şanlıurfa Türkiye’nin güneydoğusundaki önemli, aynı zamanda da en eski şehirlerden biri. Dicle ve Fırat nehirlerinin arasında, tarihin en eski uygarlıklarının yeşerdiği bir bölgede kurulmuş. Önemli yolların kavşakta yer alan Şanlıurfa ve çevresi binlerce yıl boyunca değişik uygarlıkların, dillerin ve dinlerin birbirine karıştığı, birbirini etkilediği bir merkez olmuş.

İnanç turizminde, dünyada başka hiçbir şehre nasip olmayacak kadar zenginliğe sahip olan Şanlıurfa, çok tanrılı dinlerin bilinen en eski merkezi unvanına sahip. Yukarı Mezopotamya’da yer alan kentin 7 bin yıllık bir geçmişi var.

Tek tanrılı dinlerin kutsal kitaplarında ismi geçen İbrahim Peygamber’in doğduğu ve ateşe atıldığı kent, Hz. İsa’nın kutsal ilan etmesi nedeniyle de ayrı bir önem taşıyor. Urfa, dünya tarihinin yeniden yazılmasına neden olan Göbeklitepe’nin de bulunduğu kent. Kendine münhasır kültüre ve zengin bir tarihi mirasa sahip.

   

Şehir merkezinde bölge kültürünü yansıtan tarihi çarşıları, yıllara meydan okuyan sivil mimari örnekleri, her biri ayrı güzellikteki 17 müzesi, damak çatlatan yemekleri ve tatlıları ile Şanlıurfa, Güneydoğu’da mutlaka ziyaret edilmesi gereken şehirlerden.

Şanlıurfa Gezilecek Yerler

Kentle özdeşleşen Balıklıgöl, kümbet evleriyle Harran, baraj altında kalan Halfeti gibi yerler Şanlıurfa gezilecek yerler listesinde en önemli yerler.

Şehir, Topdağı denilen bir tepenin eteklerinden başlayarak hafif eğimli bir düzlük üzerine yayılıyor. Gezilecek yerlerin birçoğu şehrin tarihi bölgesinde ve Balıklıgöl çevresinde yer alıyor.

1. Balıklıgöl

urfada gezilecek yerler

İbrahim Peygamber’in ateşe atıldığında düştüğü yer olarak bilinen, Urfa’nın simgesi Balıklıgöl, Aynzeliha ve Halil-ür Rahman göllerinden oluşuyor. Kutsal olduğuna inanılan balıkları ve çevrelerindeki tarihi eserler ile Balıklıgöl, Şanlıurfa’ya gelen herkesin mutlaka uğradığı bir yer.

Yönlendirmeleri takip ederek Şanlıurfa Kalesi’nin bulunduğu Dambak Tepesi’ne çıkın. Parktaki merdivenleri tırmanıp Çift Mağara’yı görün.

2. Urfa Kalesi

urfada gezilecek en güzel yerler

MÖ 10 bin yıllarına uzanan zengin bir tarihi geçmişe sahip Dambak Tepesi’nde bulunan Urfa Kalesi, İbrahim Peygamber’in ateşe atıldığı tepe olarak biliniyor. Kale üzerindeki iki taş sütunun Hz. İbrahim’in ateşe atılmasında mancınık olarak kullanıldığı rivayet ediliyor.

Romalılar tarafından kurulmuş olan Urfa Kalesi ile çevresinde kutsal sayılan iki mağara da önemli ziyaret yerleri. Birincisi Hz. İbrahim’in doğduğu ve beyaz bir ceylan tarafından beslendiği, diğeri de annesi Zeliha’ya ait olduğuna inanılan bu mağaralar kutsal kabul ediliyor. Kale, Balıklıgöl’ü de gören hoş bir şehir manzarasına sahip.

3. Eski Şehir Merkezi

şanlıurfa görülecek yerler

Balıklıgöl’ün dış kapısından itibaren Tarihî Hanlar bölgesi başlıyor. Bölge ve Şanlıurfa kültürünü yansıtan Şanlıurfa eski şehir merkezi, yerel atmosferi sonuna kadar hissedebileceğiniz bir bölge. Osmanlı döneminden kalan yapılar, eski ticaret merkezi olan Gümrük Han civarında. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde Gümrük Hanı, yetmiş Hanı olarak anmış.

Urfa’nın ticaret merkezi Kapalı Çarşı’nın etrafında gelişen bölge, gün boyu hareketin bitmediği, restoran, kafe, tarihi ve turistik yapıların bulunduğu ticaret ve turizm merkezi.

4. Sipahi Pazarı

urfa sipahi pazarı

Balıklıgöl’ün çevresinde yer alan Sipahi Pazarı, geleneksel halı ve kilim üretiminin yapıldığı çarşı. 30’dan fazla dükkanın sıralandığı dar bir han içerisindeki çarşıda el işçiliği ile üretilen halı, kilim, deri yelek gibi ürünler satılıyor.

Yöresel ürünlerin satıldığı Bedesten, Şanlıurfa’nın en hareketli kapalı çarşılarından. Geçmişte şehir surlarının dışında yer alan ve İpek Yolu’nu kullanarak kente gelen kervanların konaklaması için inşa edilen yapı, Türkiye’nin en büyük hanlarından biri.

5. Ulucami

urfa ulucami

Şanlıurfa’nın Ulu Camii’ni diğer camilerden farklı kılan özelliği, başlangıçta Şaman dinine ait bir tapınak olarak kurulması. Hıristiyanlığın yayılmasıyla Süryani kilisesi olarak “Kızıl Kilise” adını almış. İslamiyet’in yayılmasıyla da cami haline getirilmiş.

Mermer sütunlarının kırmızı renginden dolayı Kızıl Kilise olarak da anılan yapı, 1170-1175 yılları arasında Ulu Cami’ye dönüştürüldü. Caminin minaresi Cumhuriyet döneminde eklenen saat ile saat kulesine dönüştürülen cami, bu özelliği ile şehrin tek saat kulesine de ev sahipliği yapıyor.

6. Selahaddin Eyyubi Cami

urfa camileri

Piskopos Nona tarafından 457’de yaptırılan Aziz Yuhannes Kilisesi’nin kalıntıları üzerine 900-1250 yılları arasında inşa edilen Selahaddin Eyyubi Cami, Urfa’nın en değerli kutsal yapılarından. Cami, kent merkezinde Vali Fuat Bey Caddesi üzerinde yer alıyor.

7. Eyüp Peygamber Türbesi

Eyüp Peygamber’in çile çektiği mağara, Eyüp Peygamber’in Makamı olarak anılıyor. Şanlıurfa şehir merkezinde yer alan mağara, MÖ 2,100 yılında Suriye’nin Desniye köyünde dünyaya gelen ve cüzzam hastalığı nedeniyle mağarada çile çeken Eyüp Peygamber’in şifalı su ile yıkanarak iyileştiğine inanılıyor.

8. Müslüm Gürses Müzesi

Ünlü Sanatçı Müslüm Gürses’in doğum yeri olan ve 3 yaşına kadar yaşadığı Helfeti’de, sanatçı anısına 2013’te açılan Müslüm Gürses Müzik Müzesi, Mahmud Nedim Konağı içerisindeki bir bölümde kurulu. Müzede sanatçının kişisel eşyaları, kıyafetleri, kasetleri ve enstrümanları sergileniyor. Giriş ücretsiz.

9. Şanlıurfa Müzesi

şanlıurfa müzesi
urfa müzeler
Edessa Mozaik Müzesi

Türkiye‘nin son yıllarda inşa edilen en güzel müzelerinden biri olan Şanlıurfa Müzesi, eski arkeoloji müzesinin 12 katı büyüklüğünde, bölge ve şehrin tarihi geçmişine ışık tutuyor. 34 bin metrekarelik kapalı alanıyla Türkiye’nin en büyük müzesi burası.

Yaklaşık 10 bin eserin sergilendiği alanda Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi, Arkeopark ve Edessa Mozaik Müzesi yer alıyor. Şanlıurfa Müzesi’nin en önemli parçaları arasında insan boyutunda yapılmış dünyanın en eski heykeli olan Balıklıgöl Heykeli, Göbeklitepe D Tapınağı, Nevali Çori Tapınağının orijinali ve dünyanın en estetik mozaikleri bulunuyor.

Halepli Bahçe Mozaik Müzesi, Şanlıurfa Müzesi’nin de içerisinde bulunduğu müze kompleksinin bir parçası. Halepli Bahçe’de yapılan arkeolojik kazılarda bulunan Roma Dönemi mozaiklerin sergilendiği müzenin en önemli parçası mitolojide kadın savaşçı olarak geçen Amazonların tasvir edildiği tek mozaik.

Haleplibahçe’de Sakıp’ın Köşkü yöresel kahvaltılar için güzel bir yer. 1845’te yapılan bu tarihi ev ve yemyeşil bahçesi vaha gibi.

10. Harran

urfa gezilecek yerler blog
kemal kaya harran

Şanlıurfa’ya 44 km uzaklıktaki Harran’da ise bambaşka bir mimari var. Akçakale ilçesinin bucağı Altınbaşak’ın merkezi olan Harran’ın geçmişi MÖ 2000 yıllarına dayanıyor. Şanlıurfa’nın en çok ziyaret edilen bölgelerinden olan Harran’ın geçmişte Ur şehrine bağlı bir ticaret merkezi olarak kurulduğu düşünülüyor.

Her biri külaha benzeyen ve bazıları 100 yaşını aşmış evlerinin yanı sıra Ulu Cami, kale, Şeyh Hayat el-Harrânî’nin türbesi Harran Ovası’nda yükseliyor. Kümbetli, kerpiçli evleriyle kendine has bir dokusu bulunan ilçe, Anadolu’nun ilk üniversitelerinden Abbasiler devrinde kurulmuş Harran Üniversitesine de ev sahipliği yapıyor. MÖ 2 binli yıllarda Harran’da kurulan Sin Tapınağında astroloji çalışmaları yapılıyordu.

11. Şuayb Antik Şehri

Şuayb Antik Kenti, Harran’a 45 km uzaklıkta, Roma Dönemi’ne ait kaya mezarları ile bölgenin en görkemli antik kentlerinden. Hz. Şuayb’ın bir dönem yaşadığına inanılan bölgedeki mağara, bu inançtan dolayı kutsal kabul ediliyor.

Yapıldığı dönemde Harran Ovası’nda yaşayan insanların tipik Roma evleri tarzındaki mimarisiyle dikkat çeken, antik kentin 18 km ilerisindeki Soğmatar Antik Şehri de mutlaka görülmesi gereken bir yer. Soğmatar, Abgar Krallığı döneminde tapınmak amacıyla kullanılan önemli bir kült merkeziydi.

12. Göbeklitepe

urfa tarihi yerler

Arkeoloji dünyasının en büyük keşiflerinden biri olan Göbeklitepe, Şanlıurfa’ya 20 km uzaklıktaki Örencik Köyünde yer alıyor. Dünya tarihinin yeniden yazılmasına ve bu alanda yeni araştırmalar yapılmasına neden olan Göbeklitepe, 12 bin yıllık geçmişi ile “Tarihin sıfır noktası” olarak tanımlanıyor. Malta’daki dünyanın eski tapınaklarından Hypogeum Tapınağı’ndan 7 bin yıl, Mısır Piramitleri ve İngiltere’deki Stonehenge’ten neredeyse iki kat daha eski.

Göçebelikten yerleşik hayata geçerken, kentlerden önce tapınakların inşa edildiğinin kanıtı burası. Tapınma amaçlı törensel alanlara ait mimari kalıntılar, dikili taşlar ve üzerinde kabartmalı yabani hayvan ve bitki figürlerinin bulunduğu taşlar gün yüzüne çıkartılmış. Tapınakları inşa edenlerin kim oldukları hâlâ tam olarak bilinmiyor. Dünyanın bu en eski tapınağı UNESCO Mirası Listesinde yer alıyor. Urfa gezilecek yerler listesindeki en değerli yerlerden biri.

13. Halfeti

urfa görülecek yerler
urfa kemal kaya

Şanlıurfa kent merkezine 112 km uzaklıktaki Halfeti, Birecik Barajı’nın suları altında kalan bir yerleşim yeri. Ülkemizde siyah gülün yetiştiği tek yer olma özelliğine sahip Halfeti’nin tarihi geçmişi MÖ 885 yılına dek uzanıyor. Göl suları üzerinde tekne turları yapılan Halfeti’de bu turlarla Rumkale ve tarihi Savaşan Köyü ziyaret ediliyor.

Çok sayıda gezilecek görülecek yere sahip olan Şanlıurfa’da listede yer alan yerlere onlarca farklı noktayı eklemek mümkün. Antik yerleşim yeri Nevali Çori, Bazda Mağarası, Yücelen Mağaraları kentte vaktiniz kaldığında ziyaret edebileceğiniz yerler arasında.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Lütfen yorumunuzu yazın
Adınızı buraya yazın