Kendine has mimarî ve renkliliğiyle Saraybosna’daki Başçarşı, Avrupa’nın ortasında, klâsik Osmanlı şehir anlayışını ile Türk-İslâm sanatının inceliklerinin en iyi harmanlandığı yerlerden birisi. Bosna-Hersek‘in başkenti Saraybosna’nın merkezi konumunda olan Başçarşı (Baščaršija), Türkiye’den düzenlenen Balkan turlarının önemli bir gezi durağı.

Saraybosna’nın tarihi merkezini oluşturan “Stari Grad” yani Eski Şehir, kentin en gözde merkezi. Saraybosna’nın kalbi gibi olan bu bölgeye Boşnaklar “Başçarşıya” diyor. Saraybosna gezilecek yerler arasında önemli bir yeri olan Başçarşı, Saraybosna’daki birçok önemli yapıyı yaptıran Gazi Hüsrev Bey’e ait camiler, hanlar ve medreseler bulunuyor.

Bosna-Hersek-Bascarsi

Saraybosna, 1463’te Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedildikten sonra, Trabeviç Dağı’nın eteklerinde yer alan ve bugün “Eski Şehir” (Stari Grad) olarak anılan bölgede önemli imar faaliyetleri başlıyor. Müslüman Boşnakların yaşadığı bu muhitte camiler, tekkeler, medreseler, hanlar ve hamamlar, sebiller inşa ediliyor.

Barcarsi-Camii

Ticaret hayatında temsil ettikleri ahlâk ve dürüstlükle nâm salan Boşnaklar, o tarihlerden itibaren Başçarşı’nın tek katlı, kırmızı kiremitli dükkânlarında rızıklarını kazanmaya çalışıyorlar.

Osmanlı şehircilik anlayışının tipik bir yansıması olan bu çarşının benzerlerini Anadolu’da da görmek mümkün. Başçarşı’da, klâsik Osmanlı çarşılarını oluşturan unsurların hepsi bir arada varlığını koruyor. Burada sokaklar, hanlar, bedestenler ve camiler çok ahenkli bir uyum içerisinde yer alıyor.

Saraybosna Gezilecek Yerler: Saat Kulesi
Saraybosna Gezilecek Yerler: Saat Kulesi

Başçarşı’daki pek çok eser, Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın mülkünde yer alıyor. Gazi Hüsrev Bey’in türbesi ise kendi adıyla anılan ve Mimar Sinan eseri olan caminin avlusunda yer alıyor.

Sağlı sollu sıralanmış bakımlı ahşap dükkânlarıyla Başçarşı ile etrafını güvercinlerin mekan seçtiği Başçarşı Çeşmesi tam bir Anadolu köşesini andırıyor. Dört bir tarafı İstanbul’dakilere benzer camilerle bezenmiş olan çarşının ortasında Saraybosna’nın simgesi ve güvercinlerin mekânı hâline gelmiş Başçarşı Sebili bulunuyor. İnanışa göre bu çeşmeden su içen mutlaka Bosna’ya geri dönermiş.

Bascarsi-Bosna
Bedesten

Osmanlı döneminde 37 çeşit malın imalat ve ticaretinin yapıldığı Başçarşı’da, sokak ve cadde isimleri zanaatlara göre verilmiş. Çizmeciluk, Büyük Çurçiluk, Küçük Çurçiluk, Kundurdziluk, Aşçiliuk, Kazadanciluk, Saraçi gibi.

Her ne kadar bugün artık yerlerini börek ve çevapi dükkânları alsa da, zanaatçılar varlıklarını sürdürmektedir. Modern çağın eritici unsurlarına rağmen Başçarşı, zamana direnmiş ve orijinal hâlini büyük ölçüde korumuş görünüyor.

Saraybosna’nın en önemli caddelerinden modern Ferhadiye Caddesi’ne bağlan Başçarşı, hem alışveriş hem de yeme içme için Saraybosna’daki en keyifli yerlerden birisi.

Bascarsi Saraybosna

Çevredeki börekçiler ve köfteciler, ülkeye özgü nefis börek ve köfteleriyle hizmet veriyorlar. Bronz cezvelerde pişen kahve kokusu Osmanlı zamanından kalmış Başçarşı’nın her yerine dağılıyor.

Saraybosna şehrinin adeta kalbini oluşturan ve Balkanların en büyük Türk Çarşısı olma özelliğini bünyesinde barındıran Başçarşı, şehrin kalbi olarak değerlendiriliyor. Tüm medeniyet izlerini bir yürüyüş mesafesinde görebileceğimiz Başçarşı ülkenin en önemli merkezi konumunda yer alıyor.

7 YORUMLAR

  1. Saraybosna’nın fiyatları nasıl? Belgrad ile burası arasında kaldım? Belgrad için havaalanında problem yaşamaktan çekiniyorum.

  2. Öyle özlüyorum ki… Moriça Han’da tatlı bir esinti ile saatlerce oturmayı, vrelo Bosne’de hangi şelalenin dibinde oturacagima karar veremeyisimi, ağaçlı uzun yolu yürümeyi, şehri tepeden izlemeyi, Bas Çarsi’da dolaşırken adeta tarihte yolculuk ediyor gibi hissetmeyi.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!