Uçak bileti fiyatları seyahat severlerin yakından takip ettiği bir konu. Çok değil, günümüzden 5-10 yıl öncesine kadar uzun mesafeli yolculuk yapmak, maliyetler yüzünden birçoğumuz için oldukça pahalıydı. Son 10 yılda çok şey gibi uçak bileti fiyatı da artan havayolu firmaları sayesinde neredeyse otobüs biletinden daha ucuz seviyelere indi. Ama pandemi sonrası durum değişti. Fiyatlar tekrar yükselişe geçti ve şimdi bambaşka bir oyun oynanıyor: Yapay zeka.
Havayolu şirketlerinin uçak bileti fiyatlarını nasıl belirledikleri konusunda birbiriyle çelişen çok sayıda şey söyleniyor. Bu bilgilerden birçoğunun geçmişte doğru olsa da günümüzde yanlış olabiliyor. 2026’da artık uçak bileti fiyatlarını belirleyen şey sadece boş koltuk sayısı, rekabet ve talep değil; bunların hepsini anlık analiz eden yapay zeka sistemleri. Gelin, bu işin nasıl yürüdüğünü derinlemesine anlatalım.
Önce Temel Gerçekleri Anlayalım: Havayolu Şirketleri Neden Bu Kadar Fiyat Oyunu Oynuyor?
Tüm havayolu şirketlerinin ister yurt içi ister yurt dışı seferi olsun öncelikli hedefi uçağı mümkün olduğunca dolu uçurmak. Yani koltuk satmak. Aynı uçuş için farklı ücretlendirmeler veya uçaktaki birçok kişinin farklı fiyatlardan bilet alması, havayolu şirketlerinin stratejileriyle alakalı.
Havayolu taşımacılığı çok maliyetli bir iş. Uçak yakıtı, personel maaşları, havalimanı ücretleri, bakım masrafları… Bunların hepsi sabit. Ama bir koltuk boş uçarsa o koltuğun maliyeti var, geliri yok. Boş koltuk = kayıp. Bu yüzden havayolu şirketleri şu mantıkla hareket ediyor:
“Bir koltuğu 100 TL’ye doldurmak, onu boş uçurmaktan iyidir. Ama aynı koltuğu 500 TL’ye satabileceksek neden 100 TL’ye satalım?”
İşte tüm fiyat oyununun özü bu. Havayolu şirketleri her koltuğu maksimum fiyata, maksimum dolulukla satmaya çalışıyor. Bunu yaparken de üç büyük faktöre bakıyorlar: talep, rekabet ve zamanlama.
Yapay Zeka Devreye Girdi: 2026’da Fiyatlar Nasıl Belirleniyor?
1980’lerde havayolu şirketleri ilk bilgisayarlı rezervasyon sistemlerini kullanmaya başladı. American Airlines 1985’te ilk “Revenue Management System”i (Gelir Yönetim Sistemi) devreye soktu ve 3 yıl içinde 1.4 milyar dolar ek gelir elde etti. O zamanlar devrim gibiydi.
Ama o sistemler basitti. 10-26 farklı bilet sınıfı (fare class) vardı: Economy, Economy Flex, Business, vb. Her sınıfın fiyatı belliydi. Sistem sadece “Bu sınıftan kaç koltuk açayım?” diye karar veriyordu. Talep artınca ucuz sınıfları kapatıyor, pahalıları açıyordu. Talep azalınca tersi.
2026’da durum bambaşka. Artık havayolu şirketleri “Dynamic Pricing” (Dinamik Fiyatlandırma) kullanıyor. Yani sabit fiyat yok, her an değişiyor. Lufthansa, Finnair, American Airlines, Air France, KLM gibi büyük havayolları bunu tam anlamıyla uyguluyor. Türkiye’de henüz tam yaygınlaşmasa da Pegasus ve THY da kısmen kullanıyor.
Peki Bu Dinamik Fiyatlandırma Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Havayolu şirketlerinin kullandığı yapay zeka sistemleri (PROS, Fetcherr, FLYR gibi firmalar bu yazılımları yapıyor) şunları anlık olarak analiz ediyor:
1. Talep Sinyalleri (Demand Signals)
- Kaç kişi bu rotayı arıyor?
- Kaç kişi bilet aldı?
- Geçen yıl aynı dönemde ne kadar doluydu?
- Şu anda uçak %50 dolu mu, %80 dolu mu?
Örnek: İstanbul–Antalya uçuşu var. Uçuşa 60 gün var, uçak %30 dolu. Sistem: “Talep düşük, fiyatı 400 TL’de tut, insanlar alsın.” Uçuşa 20 gün kala %70 dolu. Sistem: “Talep yüksek, fiyatı 800 TL’ye çıkar.” Uçuşa 3 gün kala %95 dolu. Sistem: “Son koltuklar, 1.500 TL.”.
👁️ – Yani bir koltuğun fiyatı ne kadar dolduğuna ve zamanın ne kadar azaldığına göre belirleniyor, gerçek maliyetine göre değil.
2. Rekabet (Competitor Pricing)
- Rakip havayolları aynı rotada ne fiyat veriyor?
- Rakip indiri m yaptı mı?
- Rakibin uçağı daha mı dolu?
Örnek: Pegasus İstanbul–İzmir hattında 600 TL veriyordu. THY aynı hatta 550 TL’ye kampanya yaptı. Pegasus sistemi bunu anında gördü, 2 saat içinde fiyatı 540 TL’ye düşürdü. Çünkü yolcuları THY’ye kaptırmak istemiyor.
MIT araştırması (2025): Dinamik fiyatlandırma kullanan havayolları, rakiplerinin fiyat değişikliklerine ortalama 30 dakika içinde yanıt verebiliyor. Eski sistemlerde bu 24-48 saat sürüyordu.
👁️ – Düşünün, artık ucuz bir bilet bulduğunuzda saniyeler içinde karar vermezseniz, fiyatın değişmiş olma ihtimali hiç de az değil.
3. Müşteri Davranışı (Customer Behavior)
- Bu kişi daha önce kaç kez aramış?
- Mobil mi, masaüstü mü kullanıyor?
- Hangi saatte arıyor?
- Kaç gün kalacak?
Databricks raporu (2026): Havayolu sistemleri artık “WTP” (Willingness to Pay – Ödeme İstekliliği) analizini kullanıyor. Yani “Bu kişi ne kadar ödemeye hazır?” sorusunu yanıtlıyor.
👁️ – Yani, aynı uçuşta, yan yana oturan iki yolcu, aynı koltuk için biri diğerinin iki katını ödüyor olabilir.
Örnek: Aynı İstanbul–Londra uçuşu:
- Salı günü sabah 10:00’da arayan kişi → İş seyahati olabilir → Sistem 2.500 TL gösteriyor
- Cumartesi akşam 22:00’de arayan kişi → Tatil amaçlı, esnek → Sistem 1.800 TL gösteriyor
Sisteme “Neden aynı bilet farklı fiyat?” diye soruyorum. Çünkü sistem “Bu kişi acil duruyor, pahalı alır” diyor. Kötü mü? Belki. Ama gerçek bu.
4. Zamanlama (Booking Curve)
- Uçuşa ne kadar süre var?
- Bu sürede hedef doluluk oranına ulaşıldı mı?
Skyscanner araştırması (2026): En ucuz biletler ortalama uçuştan 7-8 hafta önce bulunuyor. Uçuşa 3 hafta kala fiyatlar ortalama %35 artıyor. Son 1 hafta %50-100 artış olabiliyor.
Kendi deneyimim: Antalya uçuşunu son güne bırakmıştım, tek yön 1.800 TL oldu. Normalde 600 TL’ydi. Ders aldım: Yoğun rotalarda erken al.
Rezervasyon Sistemleri: Amadeus, Sabre, Galileo, WorldSpan
Büyük havayolu şirketlerinin envanteri (boş koltukları), dört büyük rezervasyon sistemi olan Amadeus, Sabre, WorldSpan ve Galileo üzerinden internete ve acentelere dağıtılıyor. Ardından da talebe göre fiyatlandırılıyor. Dolayısıyla eğer belli bir güzergâhın doluluk oranı yüksekse bilet fiyatları da artıyor.
Talep az olduğunda ise belli bir doluluk oranına ulaşıncaya dek fiyatlar düşüyor. Sonuç olarak bilet fiyatları ve envanter her an değişebiliyor.
İnternet siteleri ve seyahat acenteleri bu dört büyük merkezin rezervasyon ağını kullanıyor. Bu rezervasyon sistemleri söz konusu fiyatları gün içinde aynı anda güncellemedikleri için aynı uçak için farklı fiyatlara rastlanabiliyor.
Bu da neden farklı aramaların farklı sonuçlar verdiğini açıklıyor. En ucuz bilet fiyat araması için farklı algoritmalar kullanan sistemler veya internet siteleri, iki ve üzeri aktarmayı direkt uçuştan daha ucuza getirse de bazıları bu alternatifin yolcular için rahat olmayacağı için tercih edilmeyeceğini düşünerek sistemlerinde göstermemeyi tercih ediyor.
⚠️ – Bilet ararken “Ödeme yap” butonuna basmadan önce gördüğünüz fiyat garanti değil. Ödemeyi tamamlayana kadar fiyat değişebilir. Bir tür kumar. Bazen de tam tersine işleyebilir; ödeme sırasında fiyat düşebilir.
Rekabet: Pandemi Sonrası Değişen Dengeler
Fiyatın belirlenmesindeki en önemli etkenlerden biri elbette havayolu şirketlerinin birbirleriyle olan rekabeti. Örnek vermek gerekirse, bir havayolu şirketi İstanbul–Antalya arasındaki bilet fiyatını %20 oranında düşürmüşse büyük olasılıkla diğer rakip havayolu şirketleri de bu orana yakın bir indirime gider. Dolayısıyla indirimi yapan ilk firmaya yolcularını kaptırmamış olur.
Yüksek rekabetin görüldüğü havayolu sektörü pandemi sonrası evrildi. Küçük olsa da rekabetçi olan pek çok firma tasfiye oldu. Kalan havayolu firmaları arasında normal piyasa şartları pek de işlemiyor görünüyor. Uçak bileti fiyatları büyük oranda rekabet ile şekilleniyor. Ortada rekabet edecek firma az ise fiyatlar hep yükselme eğilimi gösteriyor.
Herhangi bir uçuş noktası arasındaki bilet fiyatı, o hatta ait maliyetlerden çok, bu iki nokta arasında sefer yapan rakip havayolu firmalarının olup olmamasına, sayısına ve yolcu talebinin niteliğine göre değişiyor. Bu yüzden bazen yakın bir mesafeye olan uçuş, çok daha uzaktaki bir şehre göre daha pahalı olabiliyor.
Örnek: İstanbul–Van uçuşu 1.200 TL, İstanbul–Budapeşte uçuşu 800 TL. Van daha yakın ama sadece 1-2 havayolu uçuyor, rekabet yok. Budapeşte’ye 5-6 havayolu uçuyor, rekabet var, fiyat düşük.
Havalimanı Seçimi: Neden İstanbul Havalimanı Daha Pahalı?
Çok tercih edilen ana havalimanlarına uçuyorsanız, daha fazla ödeme ihtimaliniz yüksek. Bu havalimanlarının yüksek vergisi hem de gördükleri yüksek talep, havayolu firmaların bunu bilet fiyatına yansıtıyor. Kalabalık ve meşhur şehirlerin çoğunda iki veya daha fazla havalimanı olabiliyor.
İstanbul Havalimanı vs Sabiha Gökçen: İstanbul Havalimanından uçuşlar daha pahalı. Fiyat farklılıkları bu yüzden. Eğer ucuz bilet bulduğum havalimanının şehir merkezine olan toplu taşıması uygun ise onu tercih edip biletimi ucuza getiriyorum.
Milano örneği: Malpensa, Linate, Bergamo… 3 havalimanı var. Bazen aralarında 80-100 € fark oluyor. Bergamo genellikle en ucuz çünkü low-cost havayolları orayı kullanıyor.
Uçuş Günü ve Saati: Hafta Ortası Neden Daha Ucuz?
Uygun bilet satın almak için uygun gün diye kesin bir şey yok. Bilet fiyatları herhangi bir günde düşebilir de yükselebilir de. Hafta sonu talepler yüksek, hafta içi talepler düşük. Birçok çalışan tatile cuma günü çıkıp pazar akşamı döndüğünden bu günlerde bilet fiyatları daha yüksek oluyor.
En ucuz bilet ise genellikle daha az insanın bu günlerde seyahat etmesi nedeniyle hafta içi Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri, iş saatleri dışında ya çok erken ya da çok geç saatlerde bulunuyor.
IATA verisi (2025): Salı günleri rezervasyon yapan yolcular, Cuma günleri yapanlara göre ortalama %18 daha ucuza bilet alıyor.
Bunu haftanın hangi günü olmasından çok, uçağın doluluk durumu belirliyor. Yani burada talep fiyatı yükseltiyor. Hafta ortası günleri Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri, saat 22:00 sonrası uçuşlara talep düştüğünden bu uçak biletinin fiyatları daha uygun oluyor.
Tatil Dönemleri: Bayram ve Yaz = Pahalı
Havayolu firmaları bilet fiyatlandırmasını ilgili şirketlerin Gelir Yönetimi Departmanı yapıyor. Herhangi bir uçuş hattına fiyat koymadan geçmişe dönük istatistikler ve toplanan veriler ışığında hangi hattın, hangi dönemde ne kadar doluluğa ulaşabileceği konusunda tahminler yapılıyor.
Örnek vermek gerekirse resmi tatiller ile yaz mevsiminde Avrupa’dan Türkiye’ye yapılan uçuşlar fazla olduğundan, tatiller ve yaz dönemlerinde uçak bileti fiyatları daha yüksek olabiliyor. Birçok kişinin benzer planları yapıyor olması ve bu özel tarihlerin herkesçe bilinmesi, o hattaki uçak biletlerine talebin artacağı anlamına geliyor.
Havayolu firmaları bu dönemlerde artan talepten dolayı fiyatları 2-3 kata kadar yükseltebiliyorlar. Sömestr tatili, dini bayramlar veya Christmas dönemlerinde bilet fiyatlarının yükselmesi buna örnektir. Bu yüzden gideceğiniz tarih esnekse bu yoğun dönemlerin dışına tatil planlayın.
Pegasus verisi (2025): Kurban Bayramı öncesi 1 hafta içinde İstanbul–Antalya bileti 400 TL’den 1.200 TL’ye çıktı. Bayram bitiminden 2 gün sonra 500 TL’ye düştü.
Havayolu Şirketi Seçimi: Full-Service vs Low-Cost
Uçuş hizmeti veren havayolu şirketinin seçimi, uçak bileti fiyatını belirleyen en önemli etkilerden biri. Türk Hava Yolları, Singapore Airlines, Qatar Airways gibi firmalar için uçuş kalitesi ve konforu öncelikli olduğundan bu konudaki yatırımları da fazla oluyor. Bu da uçak bileti fiyatlarına yansıyor.
Pegasus, SunExpress gibi firmalar ise koltuk seçiminden, bagaj limitine, yeme içme ve hatta içeceğiniz suya kadar her şey ekstra ücretlendirildiğinden çıplak uçak bileti fiyatları daha düşük oluyor.
Kendi tercihim: Ben biletimi ucuza alıp, gerektiğinde canım ne istiyorsa menüden bakıp onu söylemeyi tercih ederim. Açlık durumuma, seçeneklere ve fiyatına bakıp karar veririm. Sadece kendi yediğimi içtiğimi ödemeyi isterim. Uçuşum kısaysa yemeğe ihtiyacım bile olmayabilir.
Bilet Sınıfları: W, X, V, Y Ne Anlama Geliyor?
Uçak biletiniz üzerinde yazan W, X, V, Y, Q gibi kodlar biletinizin hangi sınıftan olduğunu gösteriyor. Ekonomi sınıfı kendi içinde en az 10 tane farklı kategoriye ayrıldığından fiyatlar, hizmet ve iade politikaları da buna bağlı olarak değişiyor.
Türk Hava Yolları: Economy sınıfındaki biletler W, P, T, L, V, G, M, H, S, E, Q, Y, B harfleriyle, Business K, J, C, D, Comfort sınıfı ise A, U, O harfleriyle belirlenmiş.
Pegasus: İç Hatlar Standart U, T, Z, V, X, S, N, K, H, M, L, B, Y kategorilerinden oluşuyor. Dış Hatlar Promosyon G, P, U, T, Z, V kategorilerinden oluşurken, Dış Hatlar Standart X, S, N, K, M, L, B, Q, Y kategorilerinden oluşuyor.
Bu kategoriler bilet fiyatını belirlediği gibi aynı zamanda iptal ve iade koşullarını da belirliyor. Ekonomi sınıfında bilet iade ya da iptal hakkı yok. Uçağı kaçırdıysanız bilet üzerinde değişiklik işlemi yapılamıyor.
Bagaj Hakkı: Neden Ekstra Ücret Alınıyor?
Havalimanında bagajınızı teslim etme sürecinden teslim alma sürecine kadar, havayolu firması kontuar görevlisi, bagaj etiketi basımı, bagajın konveyörle taşınması, uçağa yüklenmesi ve indirilmesi için havalimanı işletmelerine ücret ödüyor. Ayrıca yüklenen her bagaj uçağın yakıt sarfiyatına ciddi bir maliyet yüklüyor.
Çok sık seyahat eden biri olarak aynı zamanda çok da hafif seyahat eden biriyim. Ağırlığı 8-10 kiloyu geçmeyen kabin bagajı standartlarına uygun sırt çantamla yakın veya uzak birçok ülkeye seyahat ediyorum. Kabin bagajıyla seyahat etmeyi öğrendiğimizde low-cost havayolu firmaları bize daha ucuza uçak bileti verebiliyor.
Pegasus paketleri (2026): Yurtdışı uçuşlarda Süper Eko, Eko, Avantaj ve Business Flex Paket olmak üzere 4 seçenek sunuyor. Eko Pakette 8 kg el bagajı yanında yurt içi uçuşlarda 15 kg, yurt dışı uçuşlarda 20 kg bagaj hakkınız var. Kabin bagajıyla seyahat eden benim gibiler için 20, 30 veya 40 kilo bagaj hakkının olmasının pek de bir anlamı yok.
Bu yüzden çoğunlukla Eko veya Süper Eko Paketi tercih ediyorum. Paketleri detaylı incelemek isterseniz buraya link bırakıyorum. Seçim özgürlüğü bizde.
Minimum Kalma Süresi ve Bulunduğunuz Ülke
Gidiş ve dönüş uçak bileti arasındaki süre de bilet fiyatını etkiliyor. Gidilecek yerde en az bir hafta sonu geçirilmesi veya 7 günden fazla kalınması durumunda uçak bileti fiyatları daha düşük olabiliyor. Bazı promosyon biletler gidilen yerde en az üç gece konaklama şartı getiriyor.
Havayolu firmaları biletleri bulundukları ülkenin ekonomik durumuna veya tatil dönemlerine göre fiyatlandırabiliyor. Aynı firmanın aynı hatta bileti bir ülkede farklı, Türkiye’de farklı fiyatlardan satışa çıkarabiliyor. Bilet ve koltuk aynı olmasına rağmen rakamlar farklı oluyor.
Sonuç: Ucuza Uçmanın Formülü
Uçak bileti fiyatlarını etkileyen çok sayıda farklı etken bulunuyor. Seyahat planı yapanların en önemli bütçe kalemlerinden biri olan uçak biletini daha ucuza bulabilmek için önerilere dikkat etmek gerekiyor.
Özetlersek:
- Erken rezervasyon: 7-8 hafta öncesi en ucuz
- Hafta ortası uçun: Salı, Çarşamba, Perşembe
- Tatil dönemlerinden kaçın: Bayram, yaz tatili pahalı
- Alternatif havalimanları dene: Sabiha Gökçen genellikle ucuz
- Low-cost havayolları: Pegasus, SunExpress çıplak bilet ucuz
- Bagajsız seyahat: Kabin bagajıyla uç, para kazan
- Fiyat alarmı kur: Google Flights, Skyscanner kullan
- Rekabeti değerlendir: Rakip havayollarını karşılaştır
Seyahat etmek bir lüks değil, bir ihtiyaç bana göre. Seyahat etmek, şimdiye kadar hayalini kurduğunuz yerleri görmenizi sağlar. İnsanı daha alçak gönüllü yapar; perspektif kazandırır, dünyanın ne kadar küçük olduğunu gösterir. Türkiye’den dünyaya açılan kapıyı kolayca aralamanız için yapabileceğiniz birçok şey var. Benim için önemli olan seyahat planlarınızı kolaylaştırmak ve uygun fiyata bilet bulabilmeniz için seçenekler sunmak.
Kaynaklar
- Databricks: “Dynamic Pricing in Airlines: How AI Can Reshape Revenue Strategy” (2026)
- MIT: “Dynamic pricing mechanisms for airline revenue management” (2025)
- IATA: “Dynamic pricing of airline offers” (2025)
- PROS: “Key strategies for implementing airline dynamic pricing” (2025)
- FLYR: “The Future of Dynamic Pricing for Airlines” (2024)
- PwC: “AI’s economic impact” (2024)
- Fetcherr: “Dynamic Pricing in Aviation” (2026)
Seyahat etmek bir lüks değil, hayatı genişleten bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacı karşılarken bütçenizi sarsmamanız için unutmayın: Uçak bileti fiyatları, sizin ödeme istekliliğinizden uçağın doluluk oranına kadar uzanan karmaşık bir algoritmanın sonucudur. Siz ne kadar esnek ve bilinçli olursanız, bu sistemi o kadar iyi yönetir, hayal ettiğiniz yerlere daha akıllıca ulaşırsınız.
İyi yolculuklar. ✈️
