Erdemli Gezi Rehberi: Kızkalesi’nin Gölgesinde Akdeniz Havası

Erdemli, Mersin kent merkezinin batısında, Akdeniz kıyısı boyunca uzanan bir sahil ilçesi. Mersin’in simgesi haline gelen Kızkalesi’ne ev sahipliği yapması bile tek başına gelme sebebi. Yaz tatili denildiğinde Mersin ve çevresinde ilk akla gelen yerlerden biri olmasının nedeni de bu. Uzun ve geniş kumsalları var; öyle daracık sahiller değil. Deniz genelde berrak, kıyılar aileler için uygun.

Ama Erdemli’yi sadece deniz-kum-güneş diye düşünmek haksızlık olur. Burası aynı zamanda antik Kilikya bölgesinin kalbi sayılır. Çevresindeki antik kentler ve tarihi alanlar, bölgenin geçmişine ciddi ışık tutuyor. Açık konuşayım, Erdemli’ye sadece plaj için gelip dönerseniz eksik kalır. Biraz çevreyi gezmek şart.

Erdemli, ilk çağlarda Toros Dağları’nın güney eteklerinde kurulmuş. Çukurova ile Taşeli Platosu’nun birleştiği noktada yer alıyor. Bu konum, tarih boyunca birçok uygarlığın buraya yerleşmesine neden olmuş.

Sonuç? Oldukça zengin bir tarihi ve kültürel miras. Antik kalıntılar, kaleler, ören yerleri… Kısacası taşın altını kazısan tarih çıkıyor.

Erdemli Gezi Rehberi: Kızkalesi’nin Gölgesinde Akdeniz Havası 🌊

Erdemli, Mersin’in köklü tarihine ışık tutan sayısız kalıntıya sahip, denizi ve doğasıyla öne çıkan bir Akdeniz ilçesi. Mersin merkeze yakın olması ve Mersin–Antalya Karayolu üzerinde yer alması nedeniyle özellikle yaz aylarında yerli turistlerin öncelikli rotalarından biri hâline geliyor. Ulaşımı kolay, denizi bol, tarihi güçlü bir yer burası.

Mersin’in simgesi kabul edilen Kızkalesi’ne ev sahipliği yapması bile Erdemli’yi özel kılıyor. Akdeniz boyunca uzanan koylar ve kumsallar yazın cıvıl cıvıl. Sahil hattı uzun, deniz genelde berrak ve yüzmeye elverişli. Ama Erdemli’yi sadece plajdan ibaret görmek eksik olur. İlçe sınırları içinde tam 110 kayıtlı sit alanı bulunuyor; bu da bölgenin ne kadar zengin bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor.

Antik Korykos’un kalıntılarıyla iç içe olan Kızkalesi, görkemli yapısıyla hâlâ ayakta. Bunun yanında Kanlıdivane, dev obruğun etrafına kurulmuş yapılarıyla insanı hayrete düşürüyor. Yer altının serin yüzünü görmek isteyenler için Astım Mağarası ve Cennet ve Cehennem Obrukları da bölgenin en etkileyici doğal oluşumlarından. Kısacası Erdemli’de taşın altını kazısan tarih çıkıyor.

İlçenin nüfusu 140 bin civarında ama yazın bu sayı neredeyse milyonlara yaklaşıyor. Bunu bilerek gelmek lazım; Temmuz ve Ağustos’ta ciddi bir yoğunluk var. Son yıllarda hızlı betonlaşma özellikle sahil şeridinde kendini gösteriyor, bunu saklamanın anlamı yok. Ama Toroslar’ın heybeti, Akdeniz’in mavisi ve kıyı boyunca uzanan doğal güzellikler hâlâ bu görüntüyü büyük ölçüde dengeliyor.

Erdemli parlatılmış bir tatil vitrini değil. Daha gerçek, daha yerel, daha samimi. Deniz var, tarih var, doğa var. Doğru yerleri seçerseniz, hâlâ insanın “iyi ki gelmişim” dediği bir Akdeniz deneyimi sunuyor.

ERDEMLİ NEREDE
Erdemli, Toros Dağlarının güneyinde, Çukurova ile Taşeli’nin birleşme noktasında yer alan Mersin’in bir ilçesi. Doğusunda Mezitli, batısında Silifke, kuzeyinde Karaman ve Konya ile güneyinde Akdeniz yer alıyor. Mersin’e 45 km, Silifke’ye 47 km, Tömük’e 13 km, Güzeloluk’a 40 km, Sorgun Yaylasına 52 km, Toros Köyüne 60 km mesafede yer alıyor. Yüzölçümü 2.078 km² olan ilçenin %62’si orman, %17’si tarım alanı, %21’i mera, taşlık ve kayalıktan oluşuyor.

ERDEMLİ’YE NASIL GİDİLİR
Mersin-Erdemli arasında 40 km kadar uzayan enfes bir kıyı şeridi var. Yol üstündeki irili ufaklı kasaba ve köylerin her biri sadece gezilecek değil aynı zamanda yaşanacak yer olacak kadar çekici. Erdemli’ye hava yolu ile ulaşım için en yakın havalimanı olan Adana Şakirpaşa Havalimanını kullanabilirsiniz.

Adana Şakirpaşa Havalimanı, Erdemli ilçe merkezine 145 km uzaklıkta bulunuyor. Havalimanından Erdemli’ye ulaşım için öncelikle Mersin kent merkezine hareket eden HAVAŞ otobüslerini kullanmanız gerekiyor. Mersin kent merkezine 45 km uzaklıkta yer alan Erdemli’ye ise Mersin Otogarından kalkan otobüsler, şehir içi toplu taşıma (belediye otobüsü) kullanarak veya taksi ile geçebilirsiniz.

Erdemli’ye arabayla nasıl gidilir: Erdemli’ye gelmek için, karayolu ile bütün illere bağlantısı bulunan Mersin’e ulaştıktan sonra Mersin-Antalya Karayolu’nu kullanarak ulaşabilirsiniz. Erdemli, İzmir’e 812 km (11 saat), İstanbul’a 984 km (11 saat), Ankara’ya ise 529 km (5 saat 50 dk) uzaklıkta.

İzmir’den Erdemli’ye arabayla ulaşım için Afyonkarahisar, Konya, Sorgun güzergahı; İstanbul’dan Erdemli’ye ulaşım için Ankara, Aksaray, Pozantı, Tarsus, Mersin; Ankara’dan Erdemli’ye arabayla ulaşım için ise Şereflikoçhisar, Aksaray, Pozantı, Tarsus ve Mersin güzergahını takip etmek gerekiyor.

Erdemli’ye otobüsle nasıl gidilir: Türkiye’nin birçok şehrinden Mersin’e direkt otobüs seferleri var. Mersin Otogarı’ndan da Erdemli’ye düzenli dolmuş ve otobüs seferleri bulunuyor. Otobüs ile direkt Erdemli’ye gelen veya Silifke yönüne giden tüm otobüs firmalarına göz atabilirsiniz. Mersin kent merkezinde inecekseniz, Yeni Otogar’dan hareket eden 170 No’lu belediye otobüsleri ile ilçeye ulaşım mümkün.

Erdemli Gezilecek Yerler 📌

Erdemli‘de Kızkalesi, Karakalesi ve Korykos Antik Kenti, Elaiussa-Sebaste Antik Kenti, Helenistik Kule, Liman, sur kalıntıları, ve kent merkezine çok yakın ve incecik kumlu Kocahasanlı Halk Plajı mutlaka ziyaret edilmesi gereken adresler.

Mersin’in güzel ilçesi Erdemli’ye gelmişken Üç Güzeller Mozaiği ve Cennet Cehennem Mağaraları’nı, dünyada eşine az rastlanır antik dönem mirası Adamkayalar’ı, bölgenin en büyük obruklarından birinin etrafına kurulu Kanlıdivane’yi ve huzur dolu Limonlu Kayacı Vadisini görmeden bölgeden ayrılmayın.

1. Korykos Antik Kenti

Korykos Antik Kenti, Dağlık Kilikya’nın en iyi korunmuş antik kentlerinden biri. Erdemli’ye bağlı Kızkalesi beldesinde yer alıyor. Hitit dönemiyle başlayıp, Helenistik, Roma, Bizans ve Ermeni dönemleriyle devam eden tarihsel süreç içinde Korykos, Akdeniz’deki önemli liman kentlerinden biri olmuş.

Helenistik dönemde başlayan kentleşme ile içinde bulunduğu coğrafyanın avantajı kullanılarak güvenli bir şehir yaratılmış. Stratejik konumu nedeniyle zamanla önem kazanmış. Bölgede başka bir örneği bulunmayan deniz ve kara kalesinden oluşan ikili bir savunma sistemi oluşturulmuş.

Roma döneminde 500 yıl boyunca zeytin üretiminde ve zeytinyağı ve şarap ticaretinde öne çıkan bir kent konumuna gelmiş. Alana yayılmış 14 adet kilise bölgedeki mimari üsluplardan etkilenmiş olmalarının yanı sıra kendilerine özgü yerel bir karakter taşıyor. Yönetici sınıfın anıt mezarları olan Adamkayalar ise surların 10 km kuzeyinde yer alıyor.

2. Kızkalesi

Kız Kalesi, Erdemli ve Mersin’in en ünlü tarihi yapılarından. Erdemli sahilinde, Kızkalesi Mahallesinde yer alan Kızkalesi’nde ilk yerleşim MÖ 4. yüzyılda Georges (Korikos) adlı Kıbrıslı bir prens tarafından kurulmuş. İlk çağlarda zeytinyağı ve şarap ihracatı yapılan önemli bir ticaret limanı olan Kızkalesi, biri sahilde, diğeri de kıyıdan 800 metre uzaklıktaki suni bir ada içerisinde iki ayrı kale bulunuyor.

UNESCO Geçici Dünya Mirası Listesinde yer alan Korykos Antik Şehrinin en tanınan yapısı ise Kızkalesi. Tarihi dokusu ve özgün mimarisi ile dikkat çeken kale, aynı zamanda Mersin’in en popüler plajı olan Kızkalesi plajına da ev sahipliği yaptığından Mersin turizminde önemli bir yere sahip. Kızkalesi Sahili, 50 bin metrekare genişliğindeki kumsalı ile Türkiye’nin en uzun kumsalına sahip alanlarından birisi.

⏰ Kızkalesi yaz döneminde (1 Nisan–1 Ekim) 09.00–19.00; kış döneminde (1 Ekim–1 Nisan) 08.30–17.00 saatlerinde ziyarete açık. Kale, haftanın 7 günü ziyarete açık. (Deniz kalesi ziyarete açık, dış kale ise ziyarete kapalı) 🔐 Kızkalesi giriş ücreti 10TL. Müze Kart geçerli.

3. Adamkayalar

Adamkayalar, Erdemli’nin Şeytan Deresi Vadisinde bulunan, dünyada eşine rastlanmayan arkeolojik miras. Açık hava müzesini andıran, derin bir vadide yer alan Adamkayalar, kayalara oyulmuş 12 kabartmadan oluşuyor. MÖ 2. yüzyıl ile MS 2. yüzyıl arasındaki dönemde yapıldığı tahmin edilen Adamkayalar’ın 250 yılda işlendiği düşünülüyor.

Yemyeşil bir coğrafyada ulaşımı zor bir vadinin yamacında 9 niş içerisinde 4 kadın, 11 erkek, iki çocuk, bir dağ keçisi ve Roma kartalı figürleri bulunuyor. Defineciler ve doğal koşullar nedeniyle yapısında bozulmalar meydana gelen bu tarihi yapılar, Akdeniz Bölgesinin en heyecan verici değerleri arasında.

⏰ Adamkayalar, herhangi bir saat sınırlaması olmadan ziyaret edilebiliyor. 🔐 Adamkayalar ücretsiz ziyaret edilebiliyor.

4. Kanlıdivane

Kanlıdivane, bölgenin en büyük obruklarından biri olan Kanlıdivane Obruğu etrafında kurulmuş, Mersin’in en önemli antik kentlerinden. Kurulduğu ilk yıllarda Olba Krallığının dini merkezi olan şehir, Helenistik dönemden geç antik döneme kadar, MÖ 2. yüzyıl ile MS 7. yüzyıllar arasında aralıksız yerleşim yeri olarak kullanılmış.

Kentin en önemli özelliği, birçok yapının zeytin işleme atölyesi olarak kullanılmış olması. Şehir, Akkale Limanı aracılığıyla dünyanın birçok noktasına zeytinyağı gönderiyordu. Şehirde görülebilecek yapılar arasında Helenistik kule, obruk ve Armaronxas aile kabartmaları, geç Helenistik dönem kilisesi, Çanakçı Nekropolü ve Aba’nın mezarı ile kesme taş döşeli Roma Yolu bulunuyor.

⏰ Kanlıdivane Ören Yeri ziyaret saatleri yaz dönemi (1 Nisan – 1 Ekim) 09.00-19.00; kış dönemi (1 Ekim – 1 Nisan) 08.30-17.00. Ören yeri, haftanın 7 günü ziyarete açık. 🔐 Kanlıdivane giriş ücreti 10TL. Müze Kart geçerli.

5. Elaiussa Sebaste Ören Yeri, Ayaş

Elaiussa Sebaste Ören Yeri, Mersin Silifke Karayolu üzerinde, Mersin’e 52 km uzaklıktaki Ayaş’ta (Merdivenlikuyu) yer alıyor. MÖ 2. yüzyılda kurulan şehir, Roma ve Bizans dönemlerinde de yerleşim yeri olarak kullanılmış. Tarihçi Strabon’un anlatılarında şehrin bir bölümünün kara parçasında bir bölümünün ise karşı taraftaki adada yer aldığı belirtiliyor. Antik kentte görülebilecek eserler arasında bazilika, kilise kalıntıları, zeytinyağı ve su sarnıçları, iki mermer sütunlu saray kapısı bulunuyor.

⏰ Elaiussa Sebaste Ören Yeri, herhangi bir saat sınırlaması olmadan ziyaret edilebiliyor. 🔐 Elaiussa Sebaste Ören Yeri ücretsiz ziyaret edilebiliyor.

6. Kayacı Vadisi

Kayacı Vadisi, Erdemli’nin 20 km kuzeyinde Limonlu Mahallesinde yer alıyor. 130 km boyunca akan ve Akdeniz’e dökülen Limonlu Çayının merkezinden geçtiği vadi yemyeşil ağaçlarla bezeli. Balık turma, kaya tırmanışı, piknik, kampçılık gibi aktivitelerin yapıldığı vadide çay kenarında çok sayıda restoran ve günübirlik yeme-içme tesisi bulunuyor. Vadi orta zorluktaki yürüyüş parkurlarıyla trekking sporu ile ilgilenenleri de ağırlıyor.

Erdemli, ünü Mersin sınırlarını aşan Kızkalesi Plajı ile Mersin’in en önemli yaz turizm destinasyonlarından. Çok zengin bir tarihi geçmişi olan coğrafyada kurulu olan ilçede, antik kentler ve tarihi yerleşimler bölge tarihine ışık tutuyor.