Fas, Afrika kıtasının kuzey batısında konumlanıyor. Kendine has renkli kültürü, özgün mimari yapıları, köklü tarihi ve doğal güzellikleri ile yeni yerler keşfetmeyi sevenleri şaşırtan bir ülke. İspanya‘nın karşı yakasında Atlantik Okyanusu kıyısındaki Fas, uluslararası alanda Maroc ya da Morocco, Arap dünyasında ise El Mağrip olarak adlandırılıyor.
Batısında Atlantik Okyanusu, kuzeyde Akdeniz, güneyde Sahra çölü ve Atlas Dağları ile çevrili olan Fas, Afrika’nın Avrupa’ya açılan kapısı ve kuzeyle güneyi birbirine bağlayan köprü niteliğinde. Coğrafi konumu, uzun yıllar Fransa ve İspanya’nın sömürgesi olması, geçmişten bugüne gelen çok katmanlı kimlik yapısı ve Arap kültürünün etkisi altında şekillenen Fas kültürü oldukça renkli ve küreselleşmenin getirdiği tek tiplikten uzak.

Modern kültürün ve geleneksel dokunun özgün uyumunu görebileceğiniz Fas şehirleri, Avrupa’ya yakın konumu ile dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçilere başka bir yerden bulamayacakları bir atmosfer sunuyor. İlk kez ziyaretimde en çok şaşırdığım şey, turistik vitrin beklerken karşılaştığım yaşayan, katmanlı kent dokusu olmuştu.
💡 Şimdi sıra ayakları yere basan Fas gezgin planı yapmaya geliyor. Fas’a ilk kez gideceklerin yolculuk öncesi bilmesi gerekenleri burada topladım. Bir sonraki adımda; Fas’ın nerede olduğu, haritada Fas’un konumu, şehre en mantıklı şekilde nasıl gidilir, hangi havalimanına inilir ve havalimanından şehir merkezine ulaşım nasıl sağlanır sorularını cevaplıyorum ✔️
👉🏻 Nerede kalınır, şehir içinde nasıl dolaşılır, hangi mahalle sabah başka akşam başka yaşanır gibi Fas’ı gerçekten hissettiren detaylar ise Fas Gezi Rehberi blog yazımda olacak. Burada önce yönümüzü bulalım. Gerisi zaten Fas’ın kendi yolunu bulur.
Fas Nasıl Bir Yer 🇲🇦
Resmi olarak Fas Krallığı olarak adlandırılıyor. Ülke ise kendini Al-Mamlaka al-Maghrebia olarak isimlendiriyor. Renkli kültürü ve doyurucu mutfağıyla bilinen Fas, Afrika’nın Kuzey ucunda, Arap ve Berberiler’in ağırlıkta olduğu, aynı zamanda İslam coğrafyasında dirençli kimliği olan bir ülke. Kuzey Afrika‘da Cezayir, Moritanya, Tunus ve Libya’nın da bulunduğu “Mağrip” bölgesinin en köklü ülkelerinden.
Mağrip kelimesi Arapçada Batı anlamına geliyor. Mekke’yi merkez kabul eden İslam coğrafyası batısına düşen bu bölgeyi El-Mağrip diye isimlendirmiş. İngilizce ve diğer bir çok dilde ülke Marakeş şehrinden hareketle “Morocco” olarak isimlendirilmiş. Türkçe’de ise Fes şehrinden hareketle Fas diye adlandırıyoruz. Fas’ın başkenti Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Rabat şehri.
Fas’ın en büyük şehri Kazablanka, sinema tarihinin klasikleri arasında yer alan Casablanca film sayesinde ülkeden daha çok biliniyor. Marakeş, Fes şehirleri ise Kazablanka’dan sonra en tanınan şehirler. Başkent Rabat 1.967 milyon, Kazablanka 3,397,000, Fes 941,800 ve Marakeş ise 755,200 nüfusa sahip. Fas nüfusu ise 33,986,655.
Fas’ın iki resmi dili var; Arapça ve Berber. Okullarda eğitim dili Arapça ve Fransızca olduğu için Faslılar iyi derecede Fransızca biliyorlar. Fas para birimi Dirhem (MAD). Fas’a giderken yanınızda Euro ya da Dolar götürmenizde fayda var. Fas’ın turistik yerlerinde Euro ile de alışveriş yapabilirsiniz, yine de yanınızda Dirhem bulundurmanız daha iyi olur. Bazen para üstü vermekte nazlanıyorlar.
Kazablanka‘dan başlayın geziye – Atlantik Okyanusu‘nun kenarındaki bu ticaret merkezi “beyaz ev” anlamına geliyor. Fas’ın en gelişmiş şehri, aynı zamanda Afrika’nın en büyük finansal merkezlerinden biri. Okyanusun üzerine kurulan Hasan II Camii şehrin simgesi, modern blokların arasından yükseliyor.
Eski ile yeni arasında gidip gelen Kazablanka için iki gün yeterli. Asıl hikaye Marakeş‘te başlıyor – Atlas Dağları‘nın eteğindeki bu “kırmızı şehir” turizmin kalbi. Dar sokakları, baharat kokularıyla karışan toz, dericilik atölyelerinin çekiç sesleri… Jemaa El Fnaa Meydanı UNESCO koruması altında, akşamları yılan oynatanlar ve hikaye anlatıcılarıyla canlanıyor.
Medina‘nın labirent sokakları ile modern Gueliz semti arasındaki kontrast çarpıcı. Majorelle Bahçeleri, Kutubiye Camii, Bahia Sarayı geleneksel mimarinin incileri. Marakeş’e en az üç gün verin – bu şehir aceleye gelmez. Deri ve halı çarşıları, otantik tagine lezzetleri, her köşede farklı bir hikaye sizi bekliyor.
Fas’ta dört mevsim yaşanıyor ama aşırılıklarla. Yaz güneşi acımasız, özellikle iç kesimlerde. En rahat aylar eylül-ekim ve nisan-mayıs – havalar makul, gökyüzü berrak. Çöl bölgelerinde gece-gündüz sıcaklık farkı sizi şaşırtabilir; güneş batınca hızla soğuyor.
ⓘ Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Fas’a vizesiz seyahat edebiliyor. Fas’a gidebilmek için minimum 6 ay geçerliliği olan bir pasaportunuzun olması yeterli. Eğer turla gitmiyorsanız kalacağınız otelin rezervasyon bilgilerini cep telefonunuza kaydetmeniz pasaport kontrolünde işinizi kolaylaştırabilir. Fas, Türkiye’den 2 saat geride.
Fas Nerede 📍
Fas Krallığı, Afrika’nın kuzeybatısında yer alıyor. Doğusunda Cezayir, Kuzey tarafında İspanya, Ceuta, Mellila, Güney tarafında Moritanya, Batı Sahra ile sınır komşulukları var. Avrupa’ya uzaklığı ise 14 km. 446,550 km kare bir yüzölçümüne sahip.
Fas’ın kuzeyinde Akdeniz, batısında Atlantik Okyanusu yer alıyor. Atlas Okyanusu’ndan başlayıp Akdeniz’e kadar uzayan 3500 km’lik bir sahil şeridine sahip. İç kesimleri geniş dağlık alanlara sahipken en güneyi ve güneydoğusu boyunca Sahra Çölü uzanıyor.
🏆 Fas Hakkında Kısa Bilgiler
Fas (المغرب), Kuzey Afrika’da, Akdeniz ve Atlas Okyanusu kıyısında yer alan, zengin tarihi ve kültürüyle büyüleyen bir ülkedir. Yüzölçümünün büyük kısmı Atlas Dağları ve Sahra Çölü’nden oluşur. Dört imparatorluk şehri (Marakeş, Fes, Meknes, Rabat) İslam mimarisinin en güzel örneklerini sunar. Marakeş‘teki Cema el-Fna Meydanı UNESCO Somut Olmayan Kültür Mirası’dır. Fes‘teki dünyanın en eski üniversitesi (Karaviyyin) bulunur. Sahra Çölü‘nde deve safarisi ve yıldızların altında geceler unutulmazdır. Fas mutfağı (tajin, kuskus, pastilla) ve nane çayı dünyaca ünlüdür.
İmparatorluk Şehirleri
- Marakeş – Kırmızı Şehir, Cema el-Fna, Kutubiye, Majorelle
- Fes – Dünyanın en eski üniversitesi (859), deri tabakhaneleri
- Meknes – 17. yy imparatorluk şehri, Bab Mansur
- Rabat – Başkent, Hassan Kulesi, Mohamed V Türbesi
- Volubilis – Roma kalıntıları (UNESCO)
Sahra & Atlas Dağları
- Merzouga (Erg Chebbi) – Yüksek kumullar, deve safarisi
- Zagora (Erg Chigaga) – 52 günlük çöl yolu tabelası
- Jebel Toubkal – 4.167m, Kuzey Afrika’nın en yüksek zirvesi
- Ait Ben Haddou – Kerpiç kale (UNESCO), Game of Thrones
- Vadi Dadès & Todra Geçidi – Muhteşem kaya oluşumları
Sahil Şehirleri
- Kazablanka – Modern yüz, Hassan II Camii (200m minare)
- Essaouira – Rüzgarlı şehir, Game of Thrones, sahil kalesi
- Tanca – Cebelitarık’ın gözü, uluslararası bölge
- Agadir – 1960 deprem sonrası modern sahil
- El Jadida – Portekiz kalesi (UNESCO)
Fas Mutfağı
- Tajine – Sebze veya etli yavaş pişmiş yemek
- Couscous – Cuma günleri geleneksel
- Pastilla – Güvercinli tatlı börek
- Harira – Ramazan çorbası
- Mechoui – Çöl kuzusu
Nane Çayı (Atay B’nana)
- Fas’ın milli içeceği – Yeşil çay, nane, bol şeker
- Sunum: Yüksekten dökülür, köpüklü olmalı
- Gelenek: Günün her saatinde, misafire ikram
- 3 bardak: Hayat, aşk, ölüm sembolü
Pratik Bilgiler
- Vize: Türk vatandaşları için vizesiz (90 gün)
- Para: Fas Dirhemi (MAD), 1 USD ≈ 10 MAD
- Dil: Arapça, Berberice, Fransızca (İngilizce turistik)
- Ulaşım: Tren (ONCF), otobüs (CTM), grand taxi
- En iyi zaman: Mart-Mayıs, Eylül-Kasım
Sahra Çölü Deneyimi – Merzouga & Erg Chebbi
Merzouga‘da yüksek kumullarda deve safarisi, geceyi yıldızların altında çadırda geçirmek, Berberi müziği dinlemek, gün doğumunda kumulların rengini izlemek unutulmazdır. Turlar: 1 gecelik 500-800 MAD (kahvaltı/akşam yemeği dahil).
Fas Çarşılarında Pazarlık Rehberi
💡 “Habibi” seslenişi başlar, tebessüm edin, pazarlık oyunun tadını çıkarın.
Fas’a Nasıl Gidilir ✈️
İstanbul’dan Kazablanka‘ya en direkt yol Pegasus ile açılıyor – Sabiha Gökçen‘den Mohammed V Havalimanı‘na haftanın belirli günleri, 4 saat 45 dakika. Uçak penceresinden Atlas Dağları’nın silüetini gördüğünüzde, Atlantik’in soğuk rüzgarının buluştuğu topraklara indiğinizi anlıyorsunuz.
On beş yıldır bu rotayı kullanan biri olarak söyleyeyim: seçenek az olunca fiyatlar oynak. Türk Hava Yolları haftanın 7 günü direkt uçuyor, Air Arabia da belirli günlerde. Tarihleriniz kesinse kampanya dönemlerini takip edin, aksi halde fatura ağırlaşabilir.
İspanya üzerinden de gitmek mümkün – Cebelitarık Boğazı‘ndaki feribot deneyimi başlı başına bir macera. İspanya limanlarından Tanca‘ya 45 dakikada geçiyorsunuz, iki kıtayı birbirine bağlayan dar suyun üzerinde. Avrupa turuna ekleme yapmak isteyenler için mantıklı seçenek (www.frs.es).
Mohammed V Havalimanı‘ndan şehre ulaşım düzenli çalışıyor. Terminal 1‘in birinci katından kalkan tren 45 dakikada Casa Port istasyonuna götürüyor – buradan Hasan II Camii‘ne 15 dakika yürüyüş. Her saat başı sefer var, ikinci sınıf vagonu sakin ve temiz geçiyor (www.oncf.ma).
İlk kez geliyorsanız bilin: havalimanında ücretsiz sim kart veriyorlar, internet paketini Casa Port‘taki Maroc Telecom ofisinden alabilirsiniz. CTM otobüsü de Terminal 1 çıkışından kalkar, 20 dirhem karşılığında 45 dakika-1 saat arası sürede merkeze çıkarır.
Marakeş‘e gitmek isteyenler Casa Voyageurs istasyonundan trene binebilir – 2.5 saatlik yolculuk. Diğer şehirler için CTM, SATAS, Supratours otobüsleri havalimanından direkt kalkar. Birkaç şehir gezecekseniz araba kiralayın; Fas yolları düzgün, hem konforlu hem ekonomik.

Fas’a gitmenin diğer bir yolu da İspanya’dan kalkan feribotlar. İspanya Fas arası feribotla 45 dakika sürüyor. İspanya seyahati planlıyorsanız, İspanya’nın liman şehirlerinden kalkan feribotlarla Fas’ın Tanca şehrine günübirlik gidebilir, Avrupa ve Afrika’yı birbirine bağlayan Cebelitarık boğazını geçerek farklı bir seyahati tecrübe edebilirsiniz. Feribot seferlerinin linki www.frs.es.
Kazablanka Muhammet 5 Havalimanı’ndan şehir merkezine gitmek oldukça kolay. Kazablanka Muhammet 5 Havalimanı’ndan şehir merkezine ulaşmak için taksi, tren ve otobüs olmak üzere 3 seçeneğiniz var. Havalimanının içinden kalkan tren yolculuğu 45 dakika sürüyor. Tren Termina1’in birinci katından hareket ediyor. Merkeze en yakın istasyon ise ‘Casa Port’ istasyonu. Bu istasyon Hasan II Camii’ne de 15 dakika yürüme mesafesinde. Havalimanından şehre her saat başı tren seferi var, yolculuk ile ilgili bilgileri kontrol etmek isterseniz linki www.oncf.ma. Tren yolculuğu için iki sınıf bulunuyor.
Ben ikinci sınıfı tercih ettim sakin ve temiz bir kompartımandı. Fas seyahatinde kullanmak için sim kart almayı planlıyorsanız Muhammet 5 Havalimanından ücretsiz olarak alabileceğiniz sim karta havalimanından ya da Casa Port istasyonundaki Maroc Telecom ofisinden internet satın alabilirsiniz.
Otobüsle Kazablanka şehir merkezine gitmeyi planlıyorsanız CTM adlı otobüs firması ile de ulaşım mümkün. Terminal1’in çıkışında bulunan otobüslere önceden bilet almaksızın binebilir şoföre transfer ücretini ödeyebilirsiniz. Yolculuk yaklaşık 45 dakika ile 1 saat arası sürüyor. Bilet ücreti 20 Dirhem.
Kazablanka’dan Marakeş’e tren ile gitmeyi planlıyorsanız havalimanından ve şehir merkezindeki Casa Voyageurs istasyonundan tren seferleri mevcut. Yolculuk yaklaşık 2.5 saat sürüyor. Havaalanından direkt diğer şehirlere gitmeyi isterseniz yine CTM, SATAS ve Supratours adlı firmalarının otobüsleriyle ulaşım sağlayabilirsiniz.
Birkaç şehri bir arada gezmeyi planlıyorsanız araba kiralamak en iyi fikir. Havalimanında çok sayıda araba kiralama şirketi var ve Fas’ı arabayla gezmek hem konforlu hem de ekonomik bir seçenek.

Fas Gezi Planı 15 Gün
1. Gün – Kazablanka: Fas’a giriş yapar yapmaz modern Kazablanka’yı keşfedin. Hassan II Camii’nin büyüklüğü karşısında hayran kalacaksınız, ardından Corniche boyunca yürüyerek Atlantik manzarasının tadını çıkarın. Akşam ise sahil restoranlarında deniz ürünleri keyfi.
2. Gün – Rabat: Başkent Rabat’ta Kraliyet Sarayı, Hassan Kulesi ve Oudaya Kasrı’nı gezerek şehrin tarihini hissedin. Dar sokaklarda yürüyüş yapın, küçük kafelerde çay molası verin. Akşam güneşini Bouregreg Nehri kenarında izleyin.
3. Gün – Meknes: UNESCO Dünya Mirası şehri Meknes’e geçin. Bab Mansour kapısı ve Dar Jamai Müzesi ile şehrin tarihi dokusunu keşfedin. Medine içinde kaybolmak ve yerel pazarları gezmek keyifli.
4. Gün – Volubilis: Meknes yakınındaki antik Roma kenti Volubilis’i ziyaret edin. Mozaikleri ve tapınak kalıntılarıyla geçmişe yolculuk yapın. Dönüşte köy pazarlarında taze meyve ve Fas tatlılarını tadın.
5. Gün – Fes: Fes’in labirent medinasına dalın. Al Quaraouiyine Üniversitesi ve tanınmış çarşılarda el yapımı deri ürünleri ve seramikleri keşfedin. Akşam şehrin geleneksel riadlarında Fas mutfağıyla tanışın.
6. Gün – Fes: Medinanın derinliklerini daha iyi hissetmek için rehber eşliğinde yürüyün. Bab Bou Jeloud kapısı, Attarine Medresesi ve Karaouine Camii mutlaka görülmeli. Akşam ise taze sıkılmış meyve sularıyla sokaklarda gezin.
7. Gün – Midelt: Atlas Dağları’nı geçerek Midelt’e doğru yol alın. Dağ manzarası ve küçük kasabalarda mola verin. Geceyi dağ otellerinde geçirip Atlas’ın sessizliğini hissedin.
8. Gün – Merzouga (Sahara Çölü): Çöl macerası başlasın! Merzouga yakınlarındaki Erg Chebbi kumullarına ulaşın. Deveyle gün batımını izleyin, çöl kampında Berberi müzikleri eşliğinde akşam yemeği yiyin.
9. Gün – Merzouga / Çöl: Çölün büyüsünü sabah gün doğumunda fotoğraflayın. 4×4 safari ile çevredeki kasabaları ve sahra köylerini keşfedin. Akşam, yıldızlar altında çöl deneyimini tamamlayın.
10. Gün – Todra Vadisi ve Dades Vadisi: Çölü geride bırakıp vadilere yol alın. Todra Kanyonu’nun dik duvarlarını görün, Dades Vadisi’nin kırmızı kayalıkları arasında yürüyüş yapın. Yolda Fas köyleri ve palmiyeler arasında mola verin.
11. Gün – Ouarzazate: Atlas Dağları’nı geçerek “Çöl Kapısı” Ouarzazate’e ulaşın. Kasbah Ait Benhaddou’yu ziyaret edin, film setlerinde Fas sinemasının izlerini görün. Akşam otelinizde dinlenin.
12. Gün – Marakeş: Kırmızı şehir Marakeş’e doğru devam edin. Jemaa el-Fnaa Meydanı’nda yılan oynatıcıları, sokak satıcıları ve Fas mutfağıyla tanışın. Akşam meydanda dans ve müzikle şehri deneyimleyin.
13. Gün – Marakeş: Bahia Sarayı, Majorelle Bahçesi ve Saadian Mezarları ile Marakeş’i derinlemesine keşfedin. Medina içinde kaybolun, hediyelik dükkanlarında alışveriş yapın. Akşam Fas hamamında rahatlayın.
14. Gün – Essaouira: Atlantik kıyısındaki Essaouira’ya gidin. Rüzgarlı plajlarında yürüyün, balıkçı limanında taze deniz ürünleri yiyin. Medina sokaklarında mavi kapılı evleri ve çarşıları fotoğraflayın.
15. Gün – Kazablanka / Dönüş: Turun son gününde Kazablanka’ya dönün. Kalan zamanınızı son alışveriş veya Corniche boyunca yürüyüşle değerlendirin. Akşam uçuşuyla Türkiye’ye dönüş yapın.
Fas nasıl bir yer blog yazımda ülkeyi keşfetmeniz için ihtiyacınız olan pratik detayları ekledim. Hazırladığım bu içerikte, sadece nerede nasıl gidilir bilgileri değil, ülkenin ruhunu hissedeceğiniz gezi planını da bulacaksınız. Fas’ı gezmeyi planlıyorsanız, bu bilgiler yolculuğunuzu daha kolay ve keyifli hale getirecek.
Fas seyahati planlıyorsanız bu egzotik ülkeye bence en az 15 gün ayırın. Otantik mutfağı, deri ve halı satılan çarşıları, özgün mimari yapıları, tarihin izlerini taşıyan Medina’ları ile Fas’ın her şehri zıtlıklarla uyumun, doğuyla batının bir mozaiği gibi. Fas bir kez gidildiğinde tekrar gitme isteği uyandıran, unutamayacağınız bir ülke olarak hafızanızda kalacak.


