Vakil Bazarı, Şiraz’ın sadece ticari merkezi değil, aynı zamanda şehrin ruhunu ve tarihini yansıtan en canlı noktasıdır. 18. yüzyılda Kerim Han Zand tarafından yaptırılan bu devasa çarşı, çapraz tonozlu tavanları, yüksek kubbeleri ve serin dehlizleriyle Pers mimarisinin ticaretle buluştuğu en görkemli örneklerden biridir. İçeride yükselen baharat kokuları, el dokuması Kaşkay halıları ve antikacıların arasından süzülen ışık, ziyaretçileri yüzyıllar öncesine götüren bir atmosfer sunar.
Pazarın hemen bitişiğinde yer alan Vekil Camii ise, Kerim Han’ın “Halkın Vekili” sıfatına yakışır bir sadelik ve ihtişamla inşa edilmiştir. Caminin en dikkat çekici özelliği, ana ibadet salonunda bulunan ve her biri tek parça taştan yontulmuş 48 adet spiral sütundur. Mimari açıdan sonsuzluk hissi veren bu sütunlu galeri, çini işlemeli devasa avlusuyla birleşerek Şiraz’ın estetik anlayışını zirveye taşır. Şehrin merkezinde yer alan bu kompleks, tarih meraklıları ve yerel yaşamı solumak isteyenler için Şiraz rotasının en keyifli durağıdır.
Vekil Pazarı’nın o devasa tuğla dehlizlerine girdiğim an, modern dünyanın tüm gürültüsü o yüksek tavanların arasında bir anda buharlaşıp gidiyor. Benim için burası sadece bir alışveriş noktası değil; havada asılı kalan safran kokusuyla, el dokuması halıların sergilendiği o loş dükkanların arasında kaybolmanın meşru olduğu bir zaman tüneli.
Hemen yanındaki Vekil Camii’nin o meşhur spiral sütunları arasında yürürken ise insan, taşın nasıl olup da bir kumaş gibi yumuşak bir estetikle büküldüğüne hayret ediyor; o sonsuzluk hissi veren galeri, Şiraz’ın o meşhur gösterişli ruhunu en vakur haliyle yüzünüze çarpıyor.
Şiraz Kapalı Çarşısı: Bazar-ı Vekil
Vekil Çarşısı (Bazar-ı Vekil), birbirine dik dört çarşıdan oluşan İran’ın en şirin çarşılarından biri. Vekil Camii’nin yanı başındaki Vekil Çarşısı, kent dokusunu hissetmek için muhteşem bir durak. Gerçekten hareketli bir atmosfere sahip çarşının baharat kokusu, tekstilin renkleri, halı ve kilimlerin büyülü desenleri sizi geçmişe götürüyor.
Şiraz’ın en eski merkezlerinden biri Şiraz Kapalı Çarşı’da (Bazaar) geleneksel el sanatları ürünleri, Şiraz halıları, rengarenk kumaşlar, baharat, kuru yemiş ve çeşitli gıda ürünleri, değerli takı ve mücevherlere kadar çok çeşitli ürünler satılıyor. Vakil Çarşısı, yerel halkın fiilen alışveriş yaptığı bir yer. Diğer bir çok ülkelerdeki benzerleri gibi turist kazıklama üzerine kurulmuş çarşılardan biri değil.
Perdeciler, toptancılar, saraççılar ve ipekçiler çarşıları Vekil Çarşısı’nın ana bölümlerini oluşturuyor. İran’ın en ünlü tarihi ve geleneksel çarşısının koridorlarını dolaşmak oldukça keyifli. Yaz aylarında zaman zaman boğucu olabilen sıcaktan kaçmak için de harika bir yer. Vekil Çarşısı sadece alışverişle sınırlı bir yer değil, ayrıca ziyaret edebileceğiniz çok sayıda kafe, hamam ve birçok restoran var.
Müşir Sarayı, çay molası verip dinleneceğiniz bir adres. Safevi mimarisine sahip bu kervansaray, ortada büyük bir havuzla çevrili dört çiçeklik ve batı ve doğu taraflarına sıralanmış dükkânlardan oluşuyor. Çarşıdayken limonata, vişne suyu içmeyi ve fallodeh yemeyi unutmayın.
Tarihi Vekil Hamamı, Vekil Camii’ne bitişik konumda yer alan ve günümüzde balmumu müzesi olarak kullanılan diğer önemli bir nokta. İşlemeli sütunları ile geleneksel bir görünümde olan hamamda hamam kültürünü simgeleyen balmumu heykeller ile zamanda yolculuğa çıkıyorsunuz.
Nasır El Mülk Camii de Kapalı Çarşı’ya çok yakın bir konumda. Pembe Camii olarak da bilinen cami, İran çini ve vitray sanatının en nadide örnekleriyle bezeli. Dünyanın en renkli camilerinden biri olan Nasır El Mülk Camii muhteşem fotoğraf karelerine hayat veriyor.
Vekil Camii, Şiraz
Vekil Camii, Zend Hanedanlığının kurucusu Kerim Han Zend’in hanedanlığının ihtişamını sergilemek için inşa ettirilmiş. Bu büyük dini yapının ilk inşasına, Safevi yapısının kalıntıları üzerinden 1766 yılında başlandığı kayıtlarda geçiyor.
Bu 18. yüzyıl yapısı, 19. yüzyılda birkaç kez yeniden inşa edildi. Giriş çinileri ve sundurmalarınki de dahil olmak üzere büyük rekonstrüksiyonlar 1827’den 1828’e kadar yapıldı. Tarih boyunca iki büyük depremi atlatan cami günümüze kadar ulaşmayı başarmış.
İran camilerindeki geleneksel dört eyvan yerine iki büyük avlulu yapısı ile farklı bir mimari plana sahip. Caminin mihrabının mozaik işlemeleri ve iç avlunun çini işlemeleri yapının öne çıkan özellikleri arasında. Cami 1773’te inşa edilmesine rağmen çiçek desenli çini işlemeleri Kaçar Hanedanı Döneminde eklenmiş.
Şii inancının egemen olduğu İran’da camilerdeki mihrap bölümünün önündeki imamın namaz kılacağı yer cami zemin seviyesinden yarım metre daha aşağıda inşa ediliyor. Hz. Ali’nin camide namaz kılarken öldürülmüş olması nedeniyle bu şekilde düzenlenen bölümde imamın cemaat ya da başkaları tarafından görülmesi engelleniyor.
Vekil Camii’nin muhteşem taç kapısı bile göz alıcı çini desenleri ve mimari detaylarındaki ince işçiliğiyle kendi başına bir anıt eser. Camiye giriş ücreti olarak 1,500 Tümen ödeniyor.
Pers medeniyetinin izlerini taşıyan Şiraz, İran’ın en çok ziyaret edilen ve en derin kültüre sahip şehirlerinin başında geliyor. Şehrin tarihi dokusunu keşfederken, Şiilerin kutsal merkezi kabul edilen ve iç mekanındaki ayna işçiliğiyle göz kamaştıran Şah Çerağ Türbesi‘ni mutlaka listenize eklemelisiniz. Şehrin siluetini belirleyen en önemli yapılardan biri olan Kerim Han Kalesi ise, 1766 yılında Zend Hanedanı tarafından bir kraliyet alanı olarak inşa edilmiş olup, bugün hala o eski ihtişamını korumaktadır.
Şiraz’da tarih sahnesine asıl çıkış yapacağınız yer ise kuşkusuz Antik Pers İmparatorluğu’nun görkemli merkezi Persepolis’tir. Bu devasa antik kenti adımladıktan sonra, İran edebiyatının dünyaca ünlü iki dev ismi olan Şirazlı Sadi ve Hafız’ın türbelerini ziyaret ederek Şiraz’ın şiirsel kimliğine tanıklık edebilirsiniz. Bahçeleriyle huzur veren, çarşılarıyla yaşayan ve anıtlarıyla tarihe meydan okuyan Şiraz, her gezgine unutulmaz bir Pers masalı sunmaya hazır.
