Crocodile Harry: Coober Pedy’nin Yer Altındaki Tuhaf Evi

Crocodile Harry’nin yer altı evine geldiğimizde bizi kapıda bir yazı karşıladı: Democratic Republic of Crocodiles Nest. Avustralya çölünün ortasındaki bu küçük cumhuriyetin içine girince gördüklerime şaşırmamak elde değildi.

Duvarlarda ziyaretçilerin isimleri ve Harry için yazdıkları notlar vardı. Tavandan iç çamaşırları sarkıyor; şapkalar, kartvizitler, tişörtler ve terlikler evin dört bir yanına dağılmış duruyordu. Coober Pedy’de gördüğüm en tuhaf yerlerden biriydi burası. Üstelik evin sahibi de en az evi kadar ilginç bir hayat hikâyesiyle tanınıyordu.

Çölün Ortasında, Yer Altında Bir Ev

Coober Pedy, Avustralya’nın opal madenciliğiyle tanınan çöl kasabası. Etrafta maden kuyuları, kayalık tepeler ve toprak yığınları var. Evlerin bir kısmıysa dışarıdan bakınca hemen fark edilmiyor; kayalara oyulmuş odalarda insanlar çöl sıcağından korunarak yaşıyor.

Harry’nin evi de böyle bir yer altı evi ama kapısından içeri girince sıradan bir yaşam alanında olmadığınızı anlıyorsunuz. Crocodile’s Nest, bir yandan ev, bir yandan ziyaretçilerin bıraktıklarıyla zaman içinde büyümüş bir hatıra koleksiyonu gibi. Duvarlarda birinin adı, hemen yanında başka birinin Harry’ye yazdığı mesaj var.

İnsan bir süre sonra nereden bakacağını şaşırıyor. Bir köşede şapka, başka bir yerde kartvizit, ileride bir çift terlik… Tavana ve duvarlara asılmış iç çamaşırları da evin en çok dikkat çeken parçalarından. Eşyaların arasında dolaşırken buraya gelenlerin her birinin arkalarında küçük bir iz bırakmak istediğini düşünmeden edemiyor insan.

📌 Kemal’in Notu: İçeride acele etmeyin. İlk bakışta kalabalık görünen duvarlara biraz zaman ayırın; tek tek isimleri, notları ve birbirinden farklı eşyaları o zaman fark ediyorsunuz.

Crocodile Harry Kimdi?

Harry kendisini Arvid von Blumental adıyla, Letonya’dan gelen bir baron olarak tanıtıyormuş. II. Dünya Savaşı’ndan sonra ülkesinden ayrıldığını anlatan Harry’nin hayatı üzerine söylenenlerin bir bölümü kendi anlattıklarına ve yerel hikâyelere dayanıyor. Baronluk hikâyesinin ne kadarının gerçek olduğu kesin değil.

Avustralya’nın kuzeyinde yıllarca timsah avcılığı yapmış olması, Crocodile Harry adını açıklıyor. Daha sonra Coober Pedy’ye gelip opal aramış. Çölün ortasındaki bu kasabada kendi yer altı dünyasını kurmuş; duvarlara yaptığı çalışmalar, biriktirdiği eşyalar ve ona dair anlatılanlar da zamanla onu kasabanın tanınan yüzlerinden biri hâline getirmiş.

Harry’nin eski fotoğraflarına bakarken, kuzeyde timsah avlayan birinin yolunun nasıl olup da buraya, opal arayanların kasabasına düştüğünü düşünüyorsunuz. Onun hikâyesini ilginç kılan da biraz bu.

Harry 2006’da hayatını kaybetmiş. Evi ise bugün ziyaret edilebiliyor. Güney Avustralya’nın miras değerlendirmesinde Harry’nin hayatına ve Coober Pedy’de kullandığı yer altı mekânlarına dair bilgiler de var. Bu belgede eski bir başka dugout ile ziyaret edilen Nest’in ayrı yerler olduğu özellikle anlatılıyor.

Duvarlarda Biriken Hikâyeler

Lonely Planet’in Avustralya rehberinde Harry’den söz edilmesinin ardından Avrupa’dan çok sayıda ziyaretçi geldiği anlatılıyor. Kimi duvara adını yazmış, kimi ona bir not bırakmış. Evde gördüğüm bütün o eşyalar da bu ziyaretlerin ardından birikmiş gibi duruyordu.

Harry’yi ziyaret eden kadınların sayısıyla ilgili çok farklı rakamlar dolaşıyor. Kesinliğinden emin olmak zor. Zaten evin içinde dolaşırken sayıları bilmeye de ihtiyaç duymuyorsunuz; duvarlar buranın yıllar boyunca ne kadar çok kişinin merakını çektiğini gösteriyor.

📌 Kemal’in Notu: Harry’nin anlattığı hayatla hakkında sonradan üretilen efsanelerin nerede ayrıldığını bilmek kolay değil. Burayı gezerken gördüğünüz notlar ve eşyalar, Harry’nin etrafında oluşan merakı anlamanıza yardımcı oluyor.

Mad Max’in Dünyasına Açılan Kapı

Evin bir başka sürprizi sinemayla ilişkisi. Mad Max Beyond Thunderdome filminden sahneler Crocodile Harry’nin bu yer altı evinde çekilmiş. Filmi hatırlayanlar için kayalara oyulmuş odalarla çöl manzarasını bir arada görmek ayrı bir merak konusu.

Coober Pedy’nin görüntüsü zaten yer yer bir film sahnesini andırıyor: maden sahaları, kızıl toprak ve ufka uzanan boşluk. Harry’nin evi ise bu manzaranın içine bambaşka bir karakter katıyor. Bir yandan insanların yaşadığı gerçek bir evdesiniz, bir yandan filmin geçtiği dünyayı gözünüzde canlandırabiliyorsunuz.

Crocodile Harry’nin Evi Nerede ve Nasıl Ziyaret Edilir?

Crocodile Harry’s Underground Nest, Coober Pedy çevresinde, Seventeen Mile Road üzerinde bulunuyor. Kasabadan kendi aracınızla veya programında buraya yer veren bir turla gidebilirsiniz. Merkezden çıkmadan önce yolu, giriş koşullarını ve açılış saatlerini kontrol edin.

Coober Pedy Belediyesi’nin ziyaretçi bilgilerinde evin yeri ve kendi başınıza ziyaret seçeneği listeleniyor. Saatler ve ücretler değişebileceğinden yola çıkmadan güncel durumu doğrulamak iyi olur.

📌 Kemal’in Notu: Evi görmeyi Coober Pedy’deki diğer duraklarla birleştirebilirsiniz. Özellikle rehberli tur düşünüyorsanız Crocodile Harry’nin evinin programa dahil olup olmadığını önceden sorun.

Adelaide’den gece otobüsüyle gelip yer altında kaldığım bu kasabayı, kiliseleri ve çöl turunu Coober Pedy gezi rehberimde de anlattım.

Harry’nin hayatının ne kadarının gerçek, ne kadarının efsane olduğunu tam olarak bilmek zor. Ama evinden çıkarken gördükleriniz aklınızda kalıyor. Çölün altında, başkalarının isimleriyle ve bıraktıkları eşyalarla dolu böyle bir eve her gün rastlamıyorsunuz.