Granada, Endülüs’ün tam kalbinde, Sierra Nevada Dağları’nın eteklerine yaslanmış tarihi bir İspanyol şehri. 8. yüzyılda Müslümanlar tarafından kurulmuş ve tam sekiz asır boyunca İslam medeniyetinin Avrupa’daki son kalesi olmuş. O yüzden burası sadece “güzel bir şehir” değil; bildiğin katman katman tarih. Alhambra Sarayı ve Generalife Bahçeleri zaten dünya çapında ün yapmış, ama Granada’yı asıl güçlü kılan şey bundan fazlası.
Açık konuşayım, Granada’yı özel yapan sadece o görkemli yapılar değil; dağdan gelen serinlikle Akdeniz’in yumuşak havasını aynı anda hissettiren o tuhaf ama şahane dengesi. Bu coğrafya şehre hem kültürel bir derinlik hem de sağlam bir doğal arka plan vermiş. Sokaklarında yürürken burnunuza yasemin ve portakal çiçeği kokusu geliyor; özellikle baharda giderseniz o koku hafızanıza kazınıyor. Granada’yı yıllar sonra bile hatırlatan şey biraz da o koku oluyor.
Akşamüstü Sacromonte tarafına doğru çıktığınızda havaya bir şey karışıyor; gitarın o hafif hüzünlü sesi rüzgârla birlikte şehrin üzerine yayılıyor. O an anlıyorsunuz ki Granada sadece bakılacak bir yer değil, dinlenecek bir yer. Öğleden sonra güneşi kırmızı kiremitli çatılara vurdu mu şehir resmen parlıyor; gece olunca Alhambra altın rengine bürünüp yukarıdan ağır ağır bakıyor.
Eski şehrin taş sokaklarında yürürken ayağınızın altındaki ses bile başka. Bana göre burada zaman düz akmıyor; geçmiş bir köşede oturmuş, bugünü izliyor gibi. Granada’ya gelen herkes Endülüs mimarisinin bu kadar iyi korunmuş olmasına hayran kalıyor, ben de kaldım. Ama dürüst olayım, yazın o kalabalık bazen büyüyü bozuyor.
Alhambra’nın önünde fotoğraf çekmek için sıra beklerken romantizm biraz dağılıyor. Öte yandan şehrin ücretsiz tapas geleneği hâlâ büyük nimet; iki içki söylüyorsunuz, masa doluyor. Fakat turistik bölgelerde fiyatlar artık “Endülüs ucuzdur” klişesini çoktan aşmış durumda. Bir de şu yokuşlar… Albaicín’in dar, labirent gibi sokaklarında ilk gün kayboldum. Ama şimdi dönüp bakınca iyi ki kaybolmuşum diyorum. Çünkü Granada biraz da o kaybolma hissiyle güzel. Düz, planlı, steril değil; karmaşık, inişli çıkışlı ve karakterli.
Granada Gezi Rehberi
Granada, İspanya’nın güneyinde, Sierra Nevada Dağlarının eteğinde yayılan şehir,, kendisiyle aynı adı taşıyan eyaletin başkenti. Endülüs’ün ruhu bu mistik şehir, 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar bir Mağribi krallığının başkentiydi. Geleneksel kültür yapısının korunduğu şehir, muhteşem doğal güzellikleri, bohem kafeler, samimi flamenko kulüpleriyle ve hareketli gece hayatıyla öne çıkıyor.
Granada zengin İslami, Yahudi ve Çingene etkilerini miras almış. İslami dekoru ve peyzajlı bahçeleri Avrupa’da eşi olmayan şaşırtıcı bir saray kompleksi olan Elhamra Sarayı, kentte Emevi kültürünü temsil eden çok sayıda tarihi yapının en değerlisi. Hareketli meydanlar, daracık sokaklar ve hoş kafeler şehrin sokaklarını yürüyerek keşfetmek için yeterli sebeplerden.
İspanya’nın güneydoğusunda yer alan Granada, Endülüs kültürünün hakim olduğu şehirlerinden biri. Uzun yıllar boyunca Granada Krallığı’na başkentlik yapan şehir, Sierra Nevada Dağları’nın eteğinde, Genil Nehri’nin kıyısında yer alıyor. Yaklaşık 13 bin kilometre karelik alanıyla İspanya’nın en büyük 5. şehri olan Granada, başkent Madrid’e 360 km mesafede bulunuyor.
İlk olarak bir İber yerleşimi olan kent, asırlar boyunca Mağriplilerin hakimiyeti altında kaldı. Sürekli büyüdüğü için Batının Şamı olarak nitelendirilen Granada, Mağriplilerin son kalesi oldu. Mağriplilerden kalma sarayları, katedrali, cami, kilisesi ve diğer yapılarıyla dikkat çeken şehir günümüzde İspanya’nın en turistik şehirleri arasında yer alıyor.
Granada’da ilk durak tartışmasız Elhamra Sarayı. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu saray, Mağribi krallarının ikametgâhıydı ve şehrin siluetini hâlâ domine ediyor. Onun tam karşısında, yine UNESCO korumasındaki Albaicín Mahallesi, dar sokakları ve beyaz evleriyle eski Granada’yı bugüne taşıyor. Capilla Real de Granada (Kraliyet Şapeli), Katolik Krallar’ın mezarlarına ev sahipliği yapıyor; hemen yakınındaki Santa María de la Encarnación Katedrali ise Rönesans mimarisinin şehirdeki en güçlü örneği. Bir de Sacromonte var; Granada’nın Çingene mahallesi. Mağara evleri ve flamenko kültürüyle şehrin en karakterli köşelerinden biri.
Kısacası Granada, tek bir yapıyla anlatılacak bir şehir değil. Saraylarıyla görkemli, mahalleleriyle samimi, tarihiyle ağır ama gündelik hayatıyla canlı. Bana göre en doğru yaklaşım şu: Planınızı yapın ama aralara kaybolma payı bırakın. Çünkü Granada biraz da sokak aralarında, yokuşlarda ve beklenmedik manzaralarda güzel. Buradan ayrılırken aklınızda tek bir kare değil, katman katman bir şehir kalıyor.
Granada Gezilecek Yerler 📌
Granada, İspanya’da kültürlerin buluştuğu kent olarak anılıyor. Çok küçük bir yüzölçümüne sahip olsa da bölge tarihinde iz bırakan birçok kültüre ait parçalara şehirde rastlamak mümkün. Granada’nın komşu semtleri Sacromonte ve Albaicin de çok kültürlü yapının parçaları.
Mimarlık harikası Hristiyan manastırı ile öne çıkan Sacromonte, mağara evlerinde çingenelerin nasıl yaşadıklarını görmek ve Flamenko ile zambra danslarını izlemek için doğru adres. Arap Meydanı olan Albaicin, yüz yıllık bir baharat çarşısına ev sahipliği yapıyor. Renkli halılar ve egzotik çaylar ile baharat kokusu pazarın atmosferini yansıtıyor.
1. Elhamra Sarayı
El Hamra Sarayı (Alhambra), Granada’nın kuşkusuz en ünlü yapısı. Granada gezilecek yerler arasında en önemli yer olan Elhamra Sarayı (Alhambra), arkasına Sierra Nevada Dağları’nın muhteşem görüntüsünü alan bir tepede tüm ihtişamıyla duruyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde de yer alan saray, Granada’yı ziyaret edenlerin ilk uğradığı nokta ve bu konuda haksız da sayılmazlar.
Temeli 1238’de Beni Ahmer devletini kuran I. Muhammed zamanında atılan saray, Mağribi hükümdarlarının yaşadığı yerdi. 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar, 250 yıl boyunca İslam mimarisinin tam anlamıyla yaşayan bir müzesi görünümündeydi. Aynı aileden kişiler tarafından giderek genişletildi.
Elhamra, Saray, Antik duvarlarla çevrili olan El Hamra uzaktan bakılınca ulaşılmaz bir kaleyi andırıyor. Bu kale, Mağribilerin İspanya’daki son kalesi oldu. Kırmızı tuğlalardan yapıldığı için adını Arapçada kırmızı anlamına gelen hamra sözcüğünden alan saray, birbiriyle bağlantılı binalardan oluşan saray muhteşem avlular, bahçeler ve çeşmelere sahip.
İç ve dış yapısı Kur’an ayetleri ve Arap şiirleriyle süslü olan El Hamra, her yıl milyonlarca kişinin ziyaretçi akınına uğruyor. İslam mimarisinin en güzel örneklerinden biri olarak gösterilen saray 1984 yılından beri UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alıyor.
Alhambra, itina ile inşa edilmiş dört grup binadan oluşuyor. Orijinal 13. yüzyıl Mağribi kalesi olan Alkazaba, Elhamra’nın en eski kısmı. Günümüzde Alkazaba’nın orijinalinden kalanlar ise sadece surlar ve kuleler. Nasrid sarayları ise en görkemli yapılar. Biletinizi önceden internetten veya Granada’daki satış noktalarından haftalar öncesinden almaya bakın.
2. Generalife Sarayı
Generalife Sarayı, Granada’nın en turistik yerlerinden biri. Orijinal adı Arapça ‘Mimarın Bahçesi’ anlamına Jannat al-‘Arīf olan yapı İngilizce’de Generalife olarak biliniyor. Gırnata Emiri 3. Muhammet tarafından 1302-1309 arasında yaptırılan saray, bir sonraki emir 1. İsmail tarafından yeninden dekore edildi.
İlk hali El Hamra Sarayı’na direkt bağlantılı olarak inşa edilen Generalife günümüzde erozyonla oluşmuş bir vadi yüzünden El Hamra’dan ayrılıyor. Generalife çevresi çiçeklerle, çeşmelerle süslü uzun bir havuzdan oluşan Patio de la Acequia (Su Yolu Bahçesi) ile Endülüs tarihinin en korunmuş bahçelerinden biri olan Jardím de la Sultana bahçeleriyle turistlerin büyük ilgi odağı oluyor.
3. Patio of the Lions
Bir saraylar kompleksi olan Patio of the Lions, El Hamra Sarayına yaklaşık 450 metre mesafede yer alıyor. 1362-1391 yılları arasında Granada Emiri Sultan V Muhammed tarafından yaptırılan saray, 124 sütunun üzerinde yükseliyor. İslami bir üsluba sahip olmasına rağmen hayvan figürlü çeşmesiyle dikkatleri üzerine toplayan yapı Granada’nın en çok ziyaretçi çeken yapıları arasında.
4. Albaicin
Granada’nın en eski bölgesi olan Albaicin (Albayzin), El Hamra Sarayı’nı gören bir tepenin üzerinde yer alıyor. Genil Nehri’yle buluşmadan önce şehri ikiye bölen Darro Nehri, Albaicin Bölgesi’ni güneydeki Antequeruela Bölgesi’nden ayırıyor. Dar beyaz sokakları, beyaz dükkanları, Arap satıcılara ait dükkanlarıyla dikkat çeken Albaicin, günümüzde Romanlara ev sahipliği yapıyor.
Albaicin, geçmişte düşmanlara karşı yapılmış olan büyük savunma duvarları ile çevriliydi. Duvarların en güzel göründüğü yer, bir zamanlar şehrin ana kapısı olan 9. yüzyıldan kalan Cuesta de la Alhacaba. Albaicin’teki birçok yer Alhambra Sarayı’nın inanılmaz güzel manzarasına sahip.
Büyüleyici bir deneyim yaşamak istiyorsanız UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Albaicin’in sokaklarında kaybolmayı deneyin. Bu tarihi Arap mahallesi Sacromonte’nin eteklerinde yer alıyor. Daracık sokaklar ve bembeyaz evler Mağribi atmosferinin karakteristik özelliklerini öne çıkartıyor.
5. Capilla Real de Granada
Capilla Real de Granada (Granada Kraliyet Şapeli), İspanya’nın Katolik Hükümdarlarının görkemini ve gücünü yansıtan kral mezarların bulunduğu dini yapı. Oldukça etkileyici görünen 47 metrelik yüksek kubbeli şapel, Catedral Santa María de la Encarnación’a bağlanıyor, ancak ayrı bir girişi var.
Şapelin iç mekanı, 16. yüzyıldan kalma harika vitraylı pencereler ve Alonso Cano’nun yedi adet büyük resmine ev sahipliği yapıyor. Şapeldeki lahitler içerisinde birçok kral ve prensesin bedenleri yer alıyor. Kraliyet mezarlarının arkasındaki büyük, oyma bölümde Diego de Siloé’nin Katolik hükümdarlarının heykellerini görebilirsiniz.
6. Catedral Santa María de la Encarnación
Granada’nın tarihi merkezinde yer alan Granada Katedrali (Catedral de Granada) İspanya’nın en iyi Rönesans kilisesi olarak kabul ediliyor. Katedral, Kraliçe İsabella tarafından, Mağribilere karşı kazanılan Hıristiyan zaferinin bir anıtı olarak 1561’de inşa edildi.
İtalyan mimarlardan esinlenen Enrique de Egas tarafından Gotik olarak tasarlandı. Korint tarzı sütunları, muhteşem vitrayları ve görkemli tasarımıyla göz alan katedralin tamamlanması 181 yıl sürdü. Her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edilen Granada Katedrali, İspanya’nın ikinci en büyük katedrali unvanını elinde bulunduruyor.
16. yüzyıl eseri olan katedralin batı cephesinde ana kapının hemen üzerinden José Risueño tarafından yapılan büyük rölyef yer alıyor. Katedralin kuzeybatı yanı, süslü heykeller ile dolu. Girişte kemer sütunlarında yer alan heykeller Katolik hükümdarlarına ait bronz heykeller. Katedralin müze bölümü de çok zengin.
7. Çingene Mahallesi, Sacromonte
Flamenco’nun doğduğu yer olarak bilinen, Granada’nın renkli Çingene mahallesi Sacromonte, ziyaret etmek için hem büyüleyici hem de egzotik bir yer. Çingeneler (Gitanos), 1532’den beri Granada’nın bir parçasıydı ve 18. yüzyılda Sacromonte’nin mağaralarına yerleştiler.
Çingene aileleri tarafından günümüzde de kullanılan ve 21. yüzyıla gayet başarılı bir şekilde adapte olmuş çok sayıda mağara bulunuyor. Camino del Sacromonte’nin üst kısmındaki mağaralar en iyi durumda olanlar. Flamenko geleneği Granada Çingeneleri tarafından çok iyi bir şekilde korunmaya devam ediyor.
Granada’nın en mistik bölgelerinden biri olan Sacromonte, şehrin doğu yakasında konumlanıyor. El Hamra ve Darro Nehri manzarasına sahip olan bölge Valparaíso Vadisi üzerinde yer alıyor. Bölgede mahalledeki bazı evler çok canlı, rengarenk el yapımı seramiklere de sahip.
8. La Alcaiceria
La Alcaiceria (Arap pazarı), 1843’te yaşanan yangınla tamamen yok olan bölgede daha önceden bulunan eski Mağribi pazarının hayat bulmuş hali. Dar sokaklardaki bir labirenti andıran Alcaiceria’nın mahalleleri bir zamanlar ipek ve baharat piyasasını kontrol eden büyük bir yerdi.
Günümüzün Alcaiceriası ise birçok sanatsal ve hediyelik eşya tezgahları ile orijinal halinin kopyasını andırıyor. Pazarın yakınındaki bir başka önemli yer de insanların dolup taştığı ve etkinliklerin yapıldığı çok geniş bir halk meydanı olan Plaza Bib Rambla.
9. Basilica de las Angustias de Granada
Basilica de las Angustias de Granada, şehrin en kutsal mekanlarından biri. Yapımına Juan Luis Ortega gözetiminde 1617 yılında başlanan bazilika El Hamra Sarayı’na yaklaşık 3 km mesafede bulunuyor. İçinde Granada’nın Barok sanatçılarının eserlerinin bulunduğu bu kutsal yapı Granada’nın görülmesi gereken yerleri arasında.
10. Casa de Zafra
Granada’nın en ünlü yapılarından biri olan Casa de Zafra, eski bir yerleşim bölgesi olan Albaicin’in kalbinde yer alıyor. 14. yüzyılda kraliyetin önemli bir ailelerinden birine mensup olan Hernando de Zafra tarafından inşa edilen ev Arap mimarinde tasarlandı. İçindeEl Convento de Santa Catalina de Siena adlı bir manastıra da ev sahipliği yapan Casa de Zafra 1985 yılında yasal koruma alanı ilan edildi. 2010-2012 yılları arasında restore edilerek yenilenen yapı günümüzde şehrin önemli turistik merkezlerinden biri sayılıyor.
11. Granada Medresesi
Granada Medresesi (Madraza de Granada), 1349 yılında Granada Nasrid Sultanı I. Yusuf tarafından kuruldu. Hem bir medresi hem bir cami olarak kullanılan yapı Calle Oficios olarak bilinen sokakta bulunuyor. İbn-i Feccar, İbn Marzuq, İbn-i Hayy gibi önemli Arap alimlerinin öğretmenlik yaptığı medresenin binası günümüzde Granada Üniversitesi tarafından kullanılıyor.
12. De la Cartuja
Çok huzurlu bir atmosfere sahip, 16. yüzyıldan kalma De La Cartuja Manastırı Granada’nın eteklerinde yer alıyor. Monasterio de la Nuestra Señora de la Asunción (Carthusian Monastery) olarak da bilinen Cartuja Manastırı, 11. yüzyılda Fransa’da kurulan Carthus hükümetine aitti. Basit görünen dış cephe ve avlunun arkasında şaşırtıcı derecede lüks bir iç mekan var.
Manastırın 17. yüzyıldan kalma Barok tarzı kutsal alanı, muhteşem tabloları, mermer heykelleri, yaldızlı tasarımları ve etkileyici sunakları ziyaretçileri büyülemeyi başarıyor. Kilisenin en dikkat çekici özelliği, Luis de Arévalo tarafından tasarlanmış, huzur verici duvar tasarımları ve mermer sütunlarla dolu kutsal bir mekan oluşu.
13. Aziz Jeronimo Manastırı
Aziz Jeronimo Manastırı (Monasterio de San Jerónimo), Hristiyanlar’ın şehri fethettikten sonra yaptıkları ilk manastır olara biliniyor. Yapımına 1496 yılında başlanan saray, İspanyol Barok mimarisi üslubuna sahip. Muhteşem tasarımıyla göz alan Aziz Jeronimo Manastırı’na 4 Euro karşılığında girilebiliyor.
14. Hammam Al Andalus
Mağribiler, hamam kültürünü (Arap Hamamları) Kuzey Afrika’daki vatanlarından Endülüs’e taşıdı. Granada’yı ziyaret edenler Endülüs hamam geleneğini yaşayabiliyor. Al Andalus (Endülüs) Hamamları, Mağribi tarzına sahip otantik Arap Hamamları olarak karşımıza çıkıyor.
Elhamra’nın eteğinde eski bir hamamın kalıntıları üzerinde bulunan kompleks tamamen yenilenerek halka açıldı. Eski ihtişamıyla restore edilen hamamlar, geleneksel İslami tarzda zarif kemerler ve zarif çini tasarımları ile öne çıkıyor. Hamam’da üç adet yüzme havuzu var.
Endülüs’ün muhteşem kenti Granada, benzersiz dini yapıları, bahçeleri, sarayları ve diğer güzellikleriyle İspanya’nın en turistik yerleri arasında.
