AFRİKA

Afrika devasa bir coğrafyadır ve bizim bildiğimiz "yaz tatili" ezberi burada fena halde patlar. Mısır veya Fas gibi Kuzey Afrika ülkelerine yazın giderseniz Sahra Çölü'nün cehennem sıcağında nefes bile alamazsınız; buraların hakkı kesinlikle ilkbahar veya sonbahardır. İşin içine safari giriyorsa kurallar tamamen değişir. Vahşi yaşamı belgesellerdeki gibi görmek istiyorsanız, otların sararıp kısaldığı ve hayvanların mecburiyetten su çukurlarına toplandığı "kurak sezonu" hedeflemek zorundasınız; aksi halde o kadar parayı döküp sadece uzun otları izlersiniz. Kızıldeniz'e dalışa gidecekseniz de sadece güneşli günleri değil, denizi bulandıran rüzgar takvimini ve su sıcaklığını baştan araştırmalısınız.

Afrika tek bir iklimden ibaret değildir. Kuzey Afrika'nın yakıcı sıcaklarından kaçmak için ilkbahar veya sonbaharı seçmelisiniz. Ancak iş safariye geldiğinde vahşi hayvanları görebilmek için mutlaka kurak sezonu beklemeli, Kızıldeniz'e dalışa gidecekseniz rüzgarı ve su sıcaklığını baştan araştırmalısınız.

Afrika'da sağlık konusu, uçak biletinden bile daha hayati bir meseledir ve "gidince eczaneden bir şeyler alırım" mantığıyla çözülmez. Örneğin Sarıhumma aşısı sadece bir sağlık tavsiyesi değil, çoğu sınır kapısında pasaportunuzla birlikte sorulan zorunlu bir resmi evraktır; o sarı aşı kartı yanınızda yoksa uçağa bile bindirmezler. Sıtma bölgesi rotalarındaysanız hap kullanmaya seyahatten çok önce başlamanız gerekir. Musluk suyundan uzak durmak sadece "içmemek" demek değildir; dişinizi fırçalarken bile kapalı şişe su kullanmalı, barlarda içkinize konan buzun hangi sudan yapıldığını sorgulamalısınız. Ve en acı gerçek: Acil bir durumda sizi düzgün bir hastaneye çekecek, kapsamlı bir seyahat sigortanız yoksa bu kıtaya asla adım atmayın.

Aşılar, sıtma hapları, sağlam bir sağlık sigortası ve her zaman kapalı şişe su tüketme kuralı bu kıtada "yolda hallederim" diyeceğiniz şeyler değildir. Sağlık hazırlığı, uçağa binmeden aylar önce masada çözmeniz gereken ilk ve en hayati meseledir.

Bana en çok sorulan "Afrika güvenli mi?" sorusu aslında en eksik sorudur. Çünkü burada hayatta kalmanızı ülkenin adı değil; günün hangi saatinde, hangi sokakta olduğunuz belirler. Kuzey Afrika'da (Fas, Tunus, Mısır) en büyük güvenlik sorununuz sizi yürüyen dolar gibi gören yorucu esnaf ve taksici kazıklarıdır. Ancak iş Güney Afrika gibi yerlere geldiğinde kural sertleşir: Gündüzleri harika olan Cape Town sokaklarında, hava karardıktan sonra iki blok ötedeki restorana yürüyerek gidilmez, Uber çağrılır. Kırmızı ışıkta beklerken bile aracınızın kapıları kilitli olmalıdır. Gideceğiniz şehrin "kesinlikle girilmemesi gereken" mahallelerini yola çıkmadan önce ezberlemek zorundasınız.

"Afrika güvenli mi?" en yanlış sorudur. Çünkü burada hayatta kalmanızı ve güvenliğinizi bulunduğunuz ülke değil; gece hangi saatte dışarı çıktığınız, hangi mahallede yürüdüğünüz ve havalimanından otelinize nasıl transfer olduğunuz belirler.

Avrupa'daki gibi sırt çantanızı takıp bir trene atlayarak ülke değiştirmeyi unutun. Afrika'da mesafeler aldatıcıdır ve tek bir ulaşım mantığı her ülkede çalışmaz. Namibya çöllerine gidiyorsanız altınıza mutlaka sağlam bir 4x4 araç çekmek, yedek lastik ve benzin hesabı yapmak zorundasınız; burası tam bir karayolu (road trip) diyarıdır. Ancak Mısır'da şehirlerarası yollarda veya Güney Afrika'nın suç oranı yüksek bölgelerinde araç kullanmak sadece stres yaratır. Buralarda sırf kendi akıl sağlığınız, güvenliğiniz ve yolda polis çevirmeleriyle veya rüşvetle uğraşmamak için paraya kıyıp şoförlü özel transfer tutmak en doğru karardır.

Kıta devasa olduğu için tek bir ulaşım şekline güvenemezsiniz. Namibya çöllerinde altınıza sağlam bir araç çekmek en büyük özgürlükken; Güney Afrika şehirlerinde veya Mısır'da sırf kendi güvenliğiniz ve akıl sağlığınız için paraya kıyıp şoförlü özel transfer tutmak zorundasınız.

"Dünyanın en fakir kıtası, demek ki bedavaya gezerim" masalına inanıp yola çıkarsanız bütçeniz darmadağın olur. Evet, sokak pazarlarında yemek yerseniz ucuzdur ama Afrika'da turist olarak kaliteliyi ve güvenliyi aradığınız an faturası Avrupa'dan bile ağır olur. Sokaktaki kaostan ve tehlikeden kaçıp etrafı duvarlarla çevrili "güvenli" bir otelde konaklamak, tekel konumundaki pahalı iç hat uçaklarına mecbur kalmak ve Tanzanya veya Kenya gibi ülkelerde yüzlerce dolarlık milli park giriş ücretleri ile özel safari aracı bedelleri ödemek zorundasınız. Afrika'da ucuza kaçmak çoğu zaman güvenliğinizden ve sağlığınızdan ödün vermek anlamına gelir; cüzdanın ağzını baştan açmayı kabul etmelisiniz.

Kuzey Afrika başlangıçta cebinizi yormaz gibi görünür ama Afrika sizi başka yerlerden vurur. Sokaktaki tehlikeden kaçıp "güvenli" bir otelde konaklamak, mecburi iç hat uçuşları yapmak ve yüzlerce dolarlık milli park giriş ücretleri ödemek tatil bütçenizi bir anda Avrupa'nın bile üzerine çıkarır.