Myanmar (Burma) dilinde Min gala ba merhaba anlamına geliyor. Tonlayarak söylendiğinde işittiğiniz Merr-ha-baa oluyor. Saflıklar ülkesi Myanmar’a Min gala ba!

Myanmar eski adıyla Burma, büyük bir ülke ve Bangladeş, Hindistan, Çin, Laos ve Tayland ile komşu. 1800’lerde İngiliz kolonisi olana kadar farklı krallıklar ve kültürlere ev sahipliği yapmış, Budizm’in önemli topraklarından birisi. İngiliz sömürgesi olduğu dönemde ülkede altyapı gelişip, demiryolları kurulmuş, bir yandan da Hintli ve Çinli göçü almış. 2. Dünya savaşında Japonlarla işbirliği yapan Burma milliyetçileri, onlardan İngilizlerden daha sert muamele görünce, tekrar İngilizlere dönüp müttefiklerle birlikte savaşmışlar.

Shwedagon Pagoda, Yangon, Myanmar
Shwedagon Pagoda, Yangon, Myanmar

1947’de milliyetçi hareket lideri Aung San, büyük bir çoğunlukla ilk seçimleri kazanmış, ama hükümete geçemeden tüm kabinesi ile birlikte suikasta kurban gitmiş ve 1948’de ilan edilen bağımsızlığı görememiş. 1962’de General Ne Win’in darbesi ile Burma Sosyalizmi başlamış. Dükkanlara kadar ülkedeki her şey kamulaştırılıp, ülke dışarıya bir nevi kapatılmış. 1988’de çıkan isyanlarda 3000’den fazla insan ölürken, Diktatör de görevden çekilmiş.

1989’da yapılan seçimlerde Aung San’ın kızı Suu Kyi, Aung San liderliğindeki muhalefet partisi %85 oy almasına rağmen, darbeciler tarafından tutuklanıp göreve getirilmemiş. Bu arada ülkenin adı Burma’dan Myanmar’a değiştirilmiş. 1991’de Nobel barış ödülü alan Aung San, yıllardır aralıklarla tutuklanıp, bırakılıp, ev hapsinde tutulmuş ve en son 2011’de serbest bırakılmış.

Neredeyse 50 yıldır süren bu kapalı darbe yönetiminde, ülke çok geri kalmış. Hindistan’dan sonra Asya’da yoksulluk ne demektir en iyi görülecek ülkelerden birisi. Aslında geri kalmış bir ülke olmayan Hindistan’da fakir olanlar, sanki tevekkül ile Hinduizm’in öğretileri ile de o hayatlarını seçiyor veya kabulleniyorlar. Aynı zamanda ülkede inanılmaz zengin bir kesim, ya da başka ülkelerde olmayan teknolojiler de mevcut. Oysa Myanmar’daki böyle bir fakirlik değil, genel olarak daha ötesi bir yoksulluğun olmaması ve herkesin aynı derecede yoksun ve yoksul olması hali idi.

Fakirlik ve geri kalmışlıkla birlikte yoksulluk hali içerisinde olan Myanmar, bir gezgin için paha biçilmez olan hamlık, saflık, sahicilik, işlenmemişlik, iyilik taşıyor.

Eski Başkent Yangon

Ülkenin ekonomik merkezi ve en büyük şehri eski başkent Yangon, 5 milyonluk nüfusu ve birçok semte yayılmış yapıları ile, beklediğimizden çok daha büyük çıkarak bizi biraz şaşırttı. Bir Astrolog tarafından yönetimdeki askeri cuntaya, 2005 yılında, daha uğurlu diye Nay Pyi Taw şehri önerilip başkent buraya taşınıncaya kadar  ülkenin başkentiymiş. Resmi olarak artık başkent olmasa da, birçok kişi tarafından yine başkent muamelesi görüyor.

Mottama körfezindeki (eski) başkent Yangon’dan kuzeye çıkıp dönerek yine Yangon’da noktalayacağımız ring bir programımız vardı, bunun için de yine bir kampanya ile yerel havayolu Air Mandalay’ın 225 dolara kombine 4 uçak bileti aldık: Yangon – Inle Lake – Mandalay – Bagan – Yangon. Myanmar vizesi işlemlerini Bangkok’ta yaptık.

Yangon, biraz renksiz, enerjisi eksik bir şehir. 2500 yıllık Shewedagon Paya, ülkenin en etkileyici tapınağı. 98 metrelik Altın kubbeli bu tapınağı çevreleyen diğer 82 tapınağı ile bir nevi Budist hac yeri. Pagodalar göz kamaştırıyor.

Kandawgyi Lake and Parks, Yangon, Myanmar
Kandawgyi Lake and Parks, Yangon, Myanmar

Şehrin Merkezindeki daha narin Sule Paya, Karaweik Gölü’ndeki kraliyet gemisi, Yatan Budası ile Chauktatgyi Paya, Çin mahallesi, ve manifaturacılar çarşısı tadındaki Bogyoke Aung San Pazarı ile Yangon, kendince renklenmeye çalışsa da, diğer şehirlere göre biraz daha tipik donuk bir başkent.

İnle Gölü

İkinci durağımız, uçakla Heho’ya indikten sonra yaklaşık yarım saatlik bir araba yolculuğu ile vardığımız İnle Gölü. Çünkü Shan eyaletinde yüksek dağlar arasında kalmış bu göl, pek el değmemiş doğası, yüzen köyleri ve bahçeli tapınakları, suda yetişen domates tarlaları ve ayakla çekilen sandallarda özel sepetlerle avlanan balıkçıları ile tam bir fotoğrafçı cenneti.

Shwe Inn Thein Pagoda, Inthein, Inle Lake, Myanmar
Shwe Inn Thein Pagoda, Inthein, Inle Lake, Myanmar
Shwe Inn Thein Pagoda, Inthein, Inle Lake, Myanmar
Shwe Inn Thein Pagoda, Inthein, Inle Lake, Myanmar

Birçok gezgin gibi biz de, gölün kuzey kıyısındaki Nyaungshwe kasabasında kalıp, 2 gün boyu tekne turu ile nehri keşfettik. Inle Gölü ve çevresindeki yüzen köylerde yaşayan halkın turizm ve balıkçılık dışında diğer gelir kaynakları da gümüş işlemeciliği ve geleneksel dokumacılık. Tekne turlarında, aralarda hediyelik eşya satan yüzen pazarlarda mola veriliyor. Tayland Chiang Mai’de de görülebilen uzun boyunlu kabile üyelerinden burada yaşayanlar da bulunuyor. Turistleri taşıyan bu teknelerin mola verdiği duraklarda, bir nevi gösterime çıkarılmışlardı!

Zıplayan kedileri ile ünlü manastır Nga Phe Kyaung fazlasıyla turistik olduğu için atlanabilir bir durak iken, teknelerin yolu uzak diye pek gitmek istemedikleri Inthein, biraz tepe tırmanışı ile  çok daha etkileyici tapınaklar sundu; ve de minik keşiş öğrenciler.

Maing Thauk, Inle Lake, Myanmar
Maing Thauk, Inle Lake, Myanmar
Inle Lake
Inle Lake, Bir ayakları ile kürek çekerken, diğeri ile tekneyi yöneten ve bir yandan ağlarla balık avlayan balıkçılar! by travfotos @flickr

Mandalay

Mandalay, İngiliz koloni dönemi öncesi eski başkent. Inle Gölü sonrası ring seferli uçağımızla geçtiğimiz şehir Yangon’dan çok daha sıcak bir şehir. Meşhur şair Kipling’in dizelerine de ilham olan şehir, daha kaotik, canlı ve hareketli olunca; Yangon ile Ankara-İstanbul benzetmesi kurdurdu.

Mandalay’daki günümüze şehrin kuzeydoğusundaki tepeye çıkarak başladık. Yukarıdan sisler altında yüzlerce pagodanın kulesi ile manzara harika. Tepenin altında meşhur çift aslan heykeli ile fotoğraflarımızı çektirip, nehir kenarına iniyoruz.

Şehrin onlarca, yüzlerce tapınağı içerisinde en olmazsa olmazı söylenene göre Budha’nın yaşadığı zamandan kalma, sonrasında üzerine altın yapraklar sürülerek parlamış Mahamuni Tapınağı. Devasa altın Budha heykeli her gün sabaha karşı keşişler tarafından yıkanıp kutsanıyor. Tam yakınına sadece erkeklerin alındığı Buda’nın fotoğrafını kadınlar ancak uzaktan çekebiliyor.

Mandalay Hill, Mandalay, Myanmar
Mandalay Hill, Mandalay, Myanmar
Mandalay Hill, Mandalay, Myanmar
Mandalay Hill, Mandalay, Myanmar

Sonraki durak, Kuthadow Pagoda ise dünyanın en büyük kitabı olarak biliniyor. Binlerce dev taş yazıttan oluşan bir tapınak bahçesi şeklinde ve ortada Budha Pasgodası bulunuyor. Yakınında 1000 mermer kubbeli Sandamuni Pagoda da çok şahane fotoğraflar çekmek mümkün. Tamamen ahşaptan yapılmış Shwe Nandaw Tapınağı ise daha gösterişsiz gibi olsa da daha güzel. Şehirdeki kraliyet sarayının orijinal olanı tamamen yıkılmış, yerine yapılan yeni saray inşasında korkunç ağır şartlarda çalıştırılan binlerce insan hayatını kaybetmiş. Nehir üzerindeki sarayın dış surları orijinal.

Şehir merkezindeki Pazar yerini gezmeye değer.

Mandalay Palace, Mandalay, Myanmar
Mandalay Palace, Mandalay, Myanmar

Manadalay’dan ayrılmadan önce son durağımız, şehrin 11 km. kadar dışındaki ölümsüzler şehri Amarapura. Mandalay gibi bir zamanlar Burma’ya başkentlik etmiş olan Amarapura’da, dünyanın en uzun ahşap köprüsü bulunuyor. Gölün karşı kıyısındaki manastırda yaşayan 1000 kadar keşişten bazıları, bu U-bein köprüsü üzerinde yürüdüklerinde tam fotoğraflık kareler sunuyorlar.

U Bein's Bridge, Amarapura, Myanmar
U Bein’s Bridge, Amarapura, Myanmar

Tapınaklar Şehri Bagan

Bagan, Kamboçya’daki Angkor Wat Tapınağı‘ndan sonra Güneydoğu Asya’nın en büyük arkeolojik şehri, adeta tapınaklardan yapılmış bir açık hava müzesi gibi. Arkeolojik bölgeye yakın ve daha sırt çantalılara göre otel seçenekleri sunan Nyaung Ou kasabası konaklamak tercih için iyi bir seçenek. Bölgeye kuş bakışı bakınca Bagan o kadar enteresan ki, sanki kilometrelerce genişliğinde bir alanın üzerinde gökten dev bir süzgeç sallandırılmış ve aşağıda karaya binlerce tapınak düşmüş gibi görünüyor, olağanüstü.

Bunaltıcı bir sıcak altında taksiyle tam gün dolaşarak bile başlıca önemli tapınakları gezilebiliyor. Her birine görmek için haftalar yetmeyebilir, bazıları da ziyarete açık değil. Her bir kral, bir öncekinden daha da farklı, görkemli bir tapınak yaptırmaya çalışmış ve yüzyıllar sonunda ortaya pagoda ile kaplanmış Bagan çıkmış. Shewezigon, Gubyauki, Ananda, Dhamayangi, Manuha, Nagaon, Sulamani tapınakları görülebilir, günbatımı için Pyathat Ghyi tapınağı iyi bir tercih.

Women at Market on the Traintracks, Mandalay, Myanmar
Women at Market on the Traintracks, Mandalay, Myanmar

Henüz dokunulmamış, metalaşmamış, yabani ve doğal Maynamar, onlarca yıl baskı altında tutulduktan sonra yeni yeni konuşmaya başlayan insanlar ve gittiğimiz her şehirde başka bir yüzünü gösteren derin bir kültür ile dikkat çekici. Güneydoğu Asya’nın renkli, hareketli, neşeli temposundan sonra, Myanmar’da bulunmak, zaman makinesine yolculuk etmek gibiydi. Tayland’dan sonra buradaki hayat daha ağır çekimde yaşanıyor.

Bir daha yolum buraya düşer mi bilinmez, ancak düşse bile Myanmar’ı bu saflıkta bulamayacağım kesin. Myanmar’daki her bir günümüzü özenle içime kaydediyorum.

 17.02.2012 Yangon, Seyyahhane

Photo Credits By onourownpath.com @flickr

Paylaş
Önceki makaleMyanmar Vizesi
Sonraki makaleDilemma: Gezgin Olmak

11 YORUMLAR

  1. Bu kadar değerli bilginin belli bir formatta yazılmış hali olan sitenizin yedeğini düzenli aralıklarla almanızı tavsiye ederim. Çalışmalarınızda başarılar.

  2. Hocam yaziziniz icin ellerinize saglik. Bu sene hayatimdaki ilk tatilim, gerci kime sorsam Temmuzda Hindistan’a gidilmez diyorlar. Ben de biraz kecilik vardir, kafaya taktigim bir seyi illa yapacam, yoksa rahat edemem. Hindistan’da 1 hafta kalmayi dusunuyordum, taki yazinizi okuyuncaya kadar. Kombocya sanki kanima girdi, bir de Myanmar. 2 ulke arasinda kaldim ama her turlu Tayland’a gececem, oyle cok buyuk bir butcem yok. Kirgizistan’dayim ve buradan ucakla Hindistan 130 dolar civari tutuyor. Hindistan’dan Kambocyay’a yada Myanmar’a nasil gecilir? Hangi yol uygun olur? Bana biraz akil verseniz
    bir yol haritasi cizseniz yada Hindistan’i gezmis birileri var mi? Oradan tekne feribotla veya kara yoluyla. 🙂

  3. Myanmar benim görmeyi çok istediğim yerlerden biri. Ne yazık ki yakın gelecekte gidebileceğimi sanmıyorum. Güzel yazılarınız ve fotoğraflarınız sayesinde doyurucu bilgiler ediniyoruz, teşekkürler.

  4. Abi gezi yazılarında şu ülkelerin siyasi tarihlerinden bahsediyosun ya, böyle güzel kendi halinde saf insanların yaşadığı ülkeleri avrupalıların işgal edip bozması beni çok üzüyor açıkcası.

    İşin kötü yanı bu ülkelerdeki asimilasyonu hızlanarak devam ediyor. 15 sene içinde bu kültürel çeşitlik kaybolucak şehirlerin kimlikleri ortadan kalkıcak gibi geliyor bana.

    • Globalleşme dedikleri bu olsa gerek. Sınırlar açılır, tüm endüstriler oraya üşüşür. Kaynaklar ucuza kapatılır, zenginler daha zengin edilirken, fakirler fakirleştirilir, 3 kuruşa köle olarak endüstriye hizmet eder hale getirilir. Kültürel yozlaşma ve başkalaşma başlar. Endüstri sadece kaynakları sömürmeye gelmemiştir, birlikte kendi kültürünü de getirir. Özünde daha çok tüketim vardır.

      Bu her şeyi değiştirir. Eskiyle bağlar kopar, yeni yaşam yada adı her ne ise ona da aidiyet olmadığından kaybolmuş bir nesil çıkar ortaya. Bu nesil de yönlendirilmesi ve kontrol edilmesi kolaydır. Hele karnı da açsa, karnını doyur istediğini yaptırırsın.

      Biz gezginler de istemeyerek veya bilinç dışı bu başkalaşıma katkıda bulunuruz. Gezip, görelim, öğrenelim deriz ama her temas ettiğimiz coğrafya, dokunduğumuz her hayat değişir. Uçak kullanacaksın, otele gideceksin, restoranda yemek yiyeceksin, tur organizasyonlarına katılacaksın…. Endüstrinin müşterisi olunca sonuçlarının da sorumlusuyuz.

      Dünyada çok az yer kaldı, hala eskiyle bağını koruyan ve içine kapalı yaşamış. Kötü olan ne eski hayatları memnun ediciydi ne de geleceklerinde onları iyi bir hayat bekliyor. Geçmişte askeri düzen, yasaklar, açlık hakimdi, gelecekte de gönüllü kölelik olacak.

  5. Cektiginiz fotolarin haricinde yoresel olarak verdiginiz bilgilerde cok yararli oluyor,Takip etmeye devam 🙂 …

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!