Asya’da gizemli bir yer var mı diye sorarsanız elbette cevabım şimdi evet olacaktır. Laos’un Phonsavan şehrindeki antik kavanozlar (Plain of Jars) bunun cevabı olacaktır. Muhtemelen Güney Asya’nın en esrarengiz turistik yerlerinden olan Kavanozlar Düzlüğü, henüz 10 yıldır turistlerin ziyaretine açılmış olan komünist ülke Laos’un kuzeydoğusunda dağlık bir bölgede yer alan,  Vietnam sınırındaki Muang Khoun eyaletinin başkenti Phonsavan yakınlarında bulunuyor.

Birkaç kilometre kare alana dağılmış olan bu küçük kavanozların ne sebeple yapıldığı hala gizemini koruyor. Arkeolog ve tarihçiler hala tam emin değil. Hala kavanozların yapıldığı malzemenin nerden getirildiği, nasıl yapıldığı, kaç yaşında olduğu gibi cevaplanmayı bekleyen sorular bulunuyor. Avrupa’nın “Stonehenge” varsa bunun muhtemelen Asya’daki benzeri “Plain of Jars” olacaktır.

Hills of Paradise olarak adlandırılan Phonsavan 1100 metre rakımda olduğundan gece oldukça serindi. Luang Prabang’dan Laos’a birlikte geldiğim Slovenyalı kızlarla bir tur acentesiyle anlaşıp (110000KIP, 25TL) UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alak için başvurusu olan gizemli Plain of Jars bölgesine doğru yola çıktık. Phonsavan’ın 30 km güney doğusuna kurulu ve II.Indochina Savaşında yok edilen eski başkent Muang Khoun  ilk durağımız oldu. Phuan Krallığının merkezi olduğu gibi aynı zamanda bölgenin ekonomik merkezi olan şehirden geriye kalan, şehrin yapılarının arasına sıkışıp kalmış yıkılmış bir tapınak ile bir stupa sadece.

Sonraki durağımız geçimini pirinç yetiştirmek ve onunla ünlü Laos içkisi Lao Lao’nun yapıldığı viski köyüne oldu. Evinin bahçesindeki derme çatma küçük kulübede  kadının biri Lao Lao yapıyordu. Odun ateşiyle yanan 220 litrelik dev kazanın yanındaki küçük delikten  plastik bir bidona viski akıyordu. Soğuduktan sonra şişelenen bu içki sert içkiyle boğazınızı yakmak isterseniz litresine ödemeniz gereken fiyat sadece 1 dolar. Çok yüksek alkol oranına sahip olan viskiden tattık. Kılavuzumuz bir kabın içerisine viskiden az miktar boşaltıp, üzerine çakmağı çakınca tutuşan viskiden ispirto kokuları içerisinde yanan alevi izledik.

Fiyata dâhil olan öğlen yemeğimi yol üstündeki bir restoranda aldık. Menüde noodle çorbası vardı. Çevredeki köyler renkli ahşap evlerden yapılmış.  Grubumuzdaki bir Slovenyalı kızlardan birinin “Bunlar burada nasıl hayatlarını sürdürebiliyorlar”  sorusu ise ilginçti. Köylülerin ihtiyacı olan tek şey, yağmurdan korunacakları basit bir ev karınlarını doyurmak. Hayvancılık ve tarım başlıca geçim kaynakları. Modern hayata dair beklentileri olmayınca geçinmek kolay. Zaten Laoslular bulabildikleri hemen her canlıyı yiyebilen bir topluluk. Ana gıda maddesi ise pirinci zaten burada yetiştirebiliyorlar. Ancak bu tür hayata uzak şehir hayatıyla yetişmiş birisi için anlaşılması zor olabiliyor.

2000 Yıllık geçmişse sahip Kavanozlar Düzlüğü ise sonraki durağımızdı. Bu ilginç kavanozlar 160 farklı bölgede dağılmış halde bulunuyorlar. Ovada yayılan bu kavanozların toplandığı ve turistlerce en çok ziyaret edilen 3 farklı site bulunuyor. Şehrin 15 km uzağındaki olan Hai Hin Phu Salato bölgesinde ise 250 kavanoz bulunuyor.

Birinci site ilk durağımız oldu. Kendi başınıza gittiğinizde ziyaret için az bir giriş ücreti talep ediliyor. Park alanında piknik yapılmasının yasak olduğunu gösteren karikatürlerle hazırlanmış kocaman bir tabela var ama biz oradayken yerel halk elindeki sepetiyle gelmeye devam ediyordu. Bazıları çoktan küplerin yanına sofralarını kurmuşlardı.

Taştan yapılmış bu küplerin bazılarının büyüklüğü 3.25 metreyi bulan yüzlerce dev kavanoz plato çevresine yayılmıştı. Bunların neden yapıldığı konusu hala açıklığa kavuşmamış olsa da tahmin edilen 2 teori bulunuyor. Arkeologlar bunların ölenlerin cenaze törenlerinde ölü bedenleri yerleştirmek için kullanıldığını düşünürken, diğer teoriye göre ise; Pakhanh şehri (Khouang Khouang) fethini kutlamak için yapılan partide, ünlü Lao Lao viskisini saklamak için yapılmış olduğu görüşünü savunuyor.

Bu gizemli taş küplerin geçmişi MÖ 500’lere, Demir Çağı’na kadar uzanıyor. Ağırlıkları 600 kilodan 6 tona kadar ulaşabilen bu kavanozların bazıları savaşta bombalar nedeniyle zarar görmüş.

Çevrede hala bombaların yerde açtıkları dev çukurları görebilmeniz mümkün. Tüm site yolları mayından arındırılmış ve sadece işaretli yerlerde yürümenize izin veriliyor. Bu alanın dışına çıktığınızda kendinizi ölümle yüz yüze bulabilmeniz mümkün. Her yıl yüze yakın çocuk kırsal alanda buldukları patlamamış bombalar ve mayınlar nedeniyle ölüyor.

Ziyaret ettiğimiz 3 farklı site de birbirinden güzeldi. Şahane bir doğaya sahip. Harmanı yapılmış pirinç tarlaları, çevrede otlayan inekler ve mandalar kırsal alanın güzelliğini gözlerinizin önüne seriyor. Platoyu çevreleyen, sisler ve bulutlar arasındaki dağlar ise ayrı bir güzellik sunuyor. Savaştan geriye kalan bomba parçalarının kaşık yapımı ve dekorasyonda kullanıldığı Phonsavan köylerinde, Laoslular modern dünyadan uzakta sade yaşamlarını devam ettiriyorlar.

Day 586: Laos:19 Phonsavan, 11 Mart 2012

4 YORUMLAR

  1. Kardeşim ben 76 yılından beri geziyorum, ama şuan seni kıskanıyorum. İmkan olsaydı da yanında olsaydım. Sindire sindire gez. Yolun açık, şansın bol olsun gezginci kardeşim.

    • Hasan abicim, senin gibi yılların gezginine imrenmek asıl bizim gibi gezginlerin yapması gereken şey. Sizin deneyimlerinizi ve hol hikayelerinizi dinlemek büyük keyif olurdu. Çok teşekkürler mesajınız için. Umarım gün olurda birlikte yollarda oluruz.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!